Xuất khẩu thủy sản tiến sát 6 tỷ USD sau nửa đầu năm 2026

Tôm và cá tra tiếp tục là trụ cột của ngành thủy sản

Ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2026 khi kim ngạch xuất khẩu đạt gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong tháng 6, giá trị xuất khẩu đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng tới 21%, phản ánh sự cải thiện rõ nét của nhu cầu tiêu thụ tại nhiều thị trường quốc tế.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kết quả trên đến từ việc doanh nghiệp chủ động cơ cấu lại sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu và tận dụng lợi thế tại những khu vực có nhu cầu ổn định cũng như chi phí logistics thuận lợi hơn.

Trong cơ cấu ngành hàng, tôm tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi mang về 445,9 triệu USD riêng trong tháng 6, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu tôm đạt khoảng 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ sự phục hồi nhu cầu tại Trung Quốc và Hong Kong, đặc biệt với các sản phẩm tôm sú, tôm đông lạnh và tôm hùm phục vụ phân khúc nhà hàng, khách sạn và tiêu dùng cao cấp.

Tuy nhiên, ngành tôm vẫn phải cạnh tranh quyết liệt tại thị trường Mỹ với các đối thủ như Ecuador, Ấn Độ và Indonesia. Bên cạnh đó, những yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc, môi trường, chống bán phá giá và chống trợ cấp tiếp tục làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp.

Đứng sau tôm, cá tra vẫn duy trì vị thế là ngành hàng xuất khẩu chủ lực thứ hai. Trong tháng 6, kim ngạch xuất khẩu cá tra đạt hơn 209 triệu USD, tăng 7,7%; lũy kế 6 tháng đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, chiếm gần 20% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản.

Lợi thế lớn của cá tra Việt Nam vẫn đến từ nguồn nguyên liệu ổn định, giá bán cạnh tranh và khả năng đáp ứng đa dạng nhu cầu từ bán lẻ đến chế biến công nghiệp. Trong bối cảnh người tiêu dùng tại nhiều quốc gia có xu hướng thắt chặt chi tiêu, nhóm sản phẩm cá thịt trắng có mức giá hợp lý tiếp tục được ưu tiên lựa chọn.

Ngoài hai ngành hàng chủ lực, nhiều nhóm sản phẩm khác cũng ghi nhận kết quả tích cực. Xuất khẩu các loại cá khác đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng 12%; mực và bạch tuộc đạt hơn 380 triệu USD, tăng gần 19%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt hơn 206 triệu USD, tăng trên 26%; nhóm nhuyễn thể có vỏ đạt hơn 155 triệu USD, tăng hơn 33%.

Diễn biến này cho thấy cơ cấu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ngày càng đa dạng, giảm dần sự phụ thuộc vào một số mặt hàng truyền thống.

Trung Quốc tiếp tục là động lực tăng trưởng, logistics vẫn là bài toán lớn

Ở góc độ thị trường, Trung Quốc và Hong Kong tiếp tục là điểm sáng nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam.

Riêng trong tháng 6, kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này đạt khoảng 256,6 triệu USD, tăng hơn 32% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng gần 38%, chiếm gần 26% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước.

Nhu cầu tăng mạnh đối với tôm, cá tra, thủy sản đông lạnh và các sản phẩm thủy sản sống giúp khu vực này trở thành động lực quan trọng bù đắp cho sự tăng trưởng chậm tại một số thị trường truyền thống.

Tại Mỹ, xuất khẩu trong tháng 6 tăng mạnh gần 48%, đạt khoảng 195 triệu USD. Tuy nhiên, tính chung 6 tháng đầu năm, kim ngạch chỉ đạt gần 898 triệu USD và gần như đi ngang so với cùng kỳ do sức mua vẫn thận trọng, cạnh tranh gay gắt cùng những rào cản thương mại và kỹ thuật.

Trong khi đó, xuất khẩu sang Nhật Bản đạt gần 788 triệu USD, chỉ tăng nhẹ 0,7%; thị trường EU đạt khoảng 537 triệu USD, giảm nhẹ 0,8%. Đây vẫn là những thị trường quan trọng nhưng tốc độ phục hồi còn khá chậm do nhu cầu tiêu dùng chưa thực sự bứt phá.

Ở chiều ngược lại, Hàn Quốc và ASEAN tiếp tục duy trì đà tăng tích cực. Kim ngạch xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt hơn 419 triệu USD, tăng 9%, còn ASEAN đạt khoảng 380 triệu USD, tăng gần 16%.

Theo các chuyên gia, việc đa dạng hóa thị trường đang giúp doanh nghiệp thủy sản giảm phụ thuộc vào một số đối tác lớn, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của thương mại toàn cầu.

Dù vậy, chi phí logistics vẫn là thách thức lớn trong nửa cuối năm. Giá cước vận tải biển, chi phí container lạnh, nhiên liệu và bảo hiểm vẫn ở mức cao, ảnh hưởng trực tiếp tới giá thành xuất khẩu và lợi nhuận của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, VASEP cho rằng để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần tiếp tục đẩy mạnh chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng, kiểm soát tốt chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, đồng thời mở rộng thêm các thị trường mới nhằm tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do và xu hướng phục hồi của nhu cầu tiêu dùng toàn cầu.