Xuất khẩu cá tra quý I/2026 thu về hơn 500 triệu USD, thị trường Trung Quốc dẫn dắt đà phục hồi
Xuất khẩu mặt hàng này trong quý I/2026 đạt hơn 513 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ.
Nhu cầu từ thị trường Trung Quốc tăng mạnh
Bước sang năm 2026, ngành cá tra Việt Nam ghi nhận những tín hiệu phục hồi tích cực sau giai đoạn nhiều biến động. Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu cá tra trong quý I đạt 513,88 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước.
Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý trong bối cảnh ngành thủy sản vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức như chi phí đầu vào tăng cao, biến động thương mại toàn cầu và nhu cầu tiêu dùng chưa phục hồi đồng đều ở các thị trường lớn.
Điểm sáng nổi bật nhất trong bức tranh xuất khẩu cá tra chính là thị trường Trung Quốc. Riêng trong tháng 3/2026, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 50,47 triệu USD, tăng 40,3% so với cùng kỳ và chiếm 27,7% tổng kim ngạch.
Tính chung quý I, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc đạt khoảng 145 triệu USD, tăng mạnh 66,8%, nâng tỷ trọng lên 28,1%. Con số này cho thấy nhu cầu từ thị trường tỷ dân đang đóng vai trò “đầu kéo”, giúp ngành cá tra duy trì đà phục hồi trong bối cảnh nhiều thị trường khác vẫn còn trầm lắng.
Sự tăng trưởng mạnh từ Trung Quốc không chỉ đến từ nhu cầu tiêu thụ nội địa gia tăng mà còn nhờ hệ thống logistics ngày càng hoàn thiện, giúp việc vận chuyển thủy sản tươi sống và đông lạnh trở nên nhanh chóng, hiệu quả hơn. Điều này góp phần rút ngắn thời gian giao hàng và giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh cho cá tra Việt Nam.
Mỹ và Brazil chững lại, áp lực cạnh tranh vẫn hiện hữu
Trái ngược với sự bứt phá của Trung Quốc, thị trường Mỹ – đối tác lớn thứ hai của cá tra Việt Nam lại chưa cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Trong tháng 3/2026, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt 29,22 triệu USD, giảm nhẹ 0,8% so với cùng kỳ.
Lũy kế quý I, xuất khẩu sang thị trường này đạt 67,08 triệu USD, giảm 3,4% và chỉ chiếm 13,1% tổng kim ngạch. Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực thuế chống bán phá giá, chi phí logistics cao, cùng tâm lý tiêu dùng thận trọng khiến nhu cầu chưa thể bật tăng mạnh.
Tương tự, thị trường Brazil – vốn là điểm đến lớn thứ ba của cá tra Việt Nam – cũng ghi nhận sự suy giảm. Kim ngạch quý I đạt 40,52 triệu USD, giảm 13,1%, trong đó riêng tháng 3 giảm mạnh tới 41%, chỉ còn khoảng 12 triệu USD.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định Brazil vẫn là thị trường giàu tiềm năng trong dài hạn nhờ quy mô dân số lớn và nhu cầu tiêu thụ thủy sản ổn định. Việc suy giảm hiện tại được xem là yếu tố mang tính chu kỳ hơn là xu hướng dài hạn.
Trong bối cảnh hai thị trường lớn chưa phục hồi, các khu vực khác đang đóng vai trò “trụ đỡ phụ” cho ngành cá tra. Các quốc gia thuộc khối CPTPP tiếp tục duy trì tăng trưởng nhờ lợi thế thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do, trong khi thị trường EU dù phục hồi chậm nhưng ổn định hơn góp phần giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc và Mỹ.
Sau khi vượt mốc 2,2 tỷ USD trong năm 2025, ngành cá tra Việt Nam đang đặt mục tiêu đạt khoảng 2,3 tỷ USD trong năm 2026. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành còn phải vượt qua nhiều thách thức.
Biến đổi khí hậu và tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn nước và môi trường nuôi trồng. Chi phí nuôi cá tra hiện đã tăng lên mức 1,2–1,3 USD/kg, trong khi chất lượng con giống chưa đồng đều cũng là yếu tố gây áp lực lên hiệu quả sản xuất.
Bên cạnh đó, cạnh tranh từ các quốc gia như Bangladesh, Indonesia hay thậm chí chính Trung Quốc đang ngày càng gia tăng, buộc ngành cá tra Việt Nam phải nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm.
Theo VASEP, để phát triển bền vững, ngành cần tập trung vào bốn trụ cột chính: duy trì đà tăng trưởng tại Trung Quốc, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Mỹ, mở rộng xuất khẩu sang các khu vực tiềm năng như Trung Đông, Nam Mỹ và CPTPP, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu để gia tăng giá trị.
Trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang chuyển dịch theo hướng chất lượng cao và truy xuất nguồn gốc rõ ràng, cá tra Việt Nam không chỉ cần tăng sản lượng mà còn phải nâng tầm giá trị. Khi đó, “đặc sản tỷ đô” này mới thực sự bền vững trên hành trình chinh phục thị trường quốc tế.