Xe điện đang thay đổi thói quen đi lại của người Việt như thế nào?

Xe điện: Từ phương tiện phụ trở thành lựa chọn chính

Cách đây khoảng 5 năm, xe điện vẫn bị xem là lựa chọn dành cho học sinh hoặc những người chỉ có nhu cầu di chuyển quãng ngắn trong nội đô. Thời điểm đó, những lo ngại về quãng đường di chuyển, độ bền pin và hệ thống trạm sạc khiến không ít người dùng tiếp tục trung thành với xe xăng. Nhưng đến năm 2026, thị trường đã thay đổi đáng kể.

Tại nhiều thành phố lớn, số lượng xe điện xuất hiện trên đường phố tăng nhanh. Nếu trước đây khách hàng chủ yếu là học sinh, sinh viên thì hiện nay nhóm người đi làm, các gia đình trẻ và thậm chí cả người trung niên cũng bắt đầu chuyển sang xe điện.

Ở phân khúc ô tô, sự thay đổi còn dễ nhận thấy hơn khi taxi điện và xe dịch vụ điện ngày càng phổ biến. Không ít người lần đầu tiếp xúc với xe điện thông qua các chuyến đi taxi, từ đó dần thay đổi quan điểm về loại phương tiện này.

Theo các chuyên gia trong ngành, đây là dấu hiệu cho thấy xe điện đã vượt qua giai đoạn "người dùng tiên phong" để bước vào giai đoạn tiếp cận đại chúng.

Điều đáng chú ý là sự thay đổi không chỉ diễn ra ở các đô thị lớn. Tại nhiều tỉnh thành, đặc biệt là những địa phương có đông học sinh, sinh viên hoặc công nhân, xe máy điện cũng đang dần thay thế các dòng xe số giá rẻ vốn thống trị thị trường trong nhiều năm.

Điều gì khiến ngày càng nhiều người bỏ xe xăng?

Nếu vài năm trước, lý do được nhắc tới nhiều nhất khi nói về xe điện là bảo vệ môi trường thì hiện nay, yếu tố kinh tế mới là động lực lớn nhất thúc đẩy người dùng chuyển đổi.

Với xe máy, chi phí sạc điện cho quãng đường 100 km thường chỉ bằng một phần nhỏ so với tiền đổ xăng. Khoảng cách này càng rõ rệt khi giá nhiên liệu liên tục biến động trong những năm gần đây.

Ngoài tiền nhiên liệu, chi phí bảo dưỡng cũng là lợi thế lớn. Xe điện không cần thay dầu máy định kỳ, không sử dụng bugi, lọc gió hay nhiều chi tiết cơ khí phức tạp như động cơ đốt trong. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí vận hành trong suốt quá trình sử dụng.

Bên cạnh bài toán kinh tế, chất lượng sản phẩm cũng đã thay đổi rất nhiều so với thế hệ xe điện đầu tiên.

Các mẫu xe mới hiện nay được trang bị pin LFP có tuổi thọ cao hơn, khả năng chống nước tốt hơn và quãng đường di chuyển dài hơn. Nhiều mẫu xe máy điện đã có thể đi từ 150 đến hơn 200 km sau mỗi lần sạc, trong khi một số mẫu ô tô điện đủ khả năng đáp ứng các chuyến đi liên tỉnh.

Không chỉ vậy, xe điện còn đang được hưởng lợi từ xu hướng chuyển đổi xanh diễn ra trên toàn cầu. Nhiều quốc gia đã công bố lộ trình hạn chế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong tương lai, tạo ra tâm lý rằng xe điện sẽ là xu hướng tất yếu của ngành giao thông.

Xe xăng vẫn chiếm đa số nhưng cuộc chơi đã đổi khác

Dù tốc độ tăng trưởng của xe điện rất nhanh, thực tế cho thấy xe xăng vẫn đang nắm giữ phần lớn thị trường Việt Nam.

Hàng chục triệu xe máy xăng lưu hành trên cả nước cùng mạng lưới cây xăng phủ rộng vẫn là lợi thế rất lớn. Đối với nhiều người dùng ở khu vực nông thôn hoặc thường xuyên di chuyển đường dài, xe xăng vẫn được xem là lựa chọn thuận tiện hơn.

Ngoài ra, tâm lý lo ngại về tuổi thọ pin, chi phí thay pin và khả năng giữ giá khi bán lại vẫn là những rào cản khiến nhiều khách hàng chưa sẵn sàng chuyển đổi. Tuy nhiên, điều đang thay đổi chính là tốc độ tăng trưởng giữa hai nhóm phương tiện.

Trong khi thị trường xe xăng dần bước vào giai đoạn bão hòa, các hãng xe điện liên tục tung ra sản phẩm mới ở nhiều phân khúc giá khác nhau. Từ những mẫu xe dưới 20 triệu đồng dành cho học sinh đến các dòng xe cao cấp dành cho gia đình, người tiêu dùng hiện có nhiều lựa chọn hơn bao giờ hết.

Sự tham gia của ngày càng nhiều thương hiệu trong và ngoài nước cũng khiến cuộc cạnh tranh trở nên sôi động hơn. Điều này giúp giá bán dần hợp lý hơn, công nghệ cải thiện nhanh hơn và trải nghiệm người dùng tốt hơn.

Vì vậy, câu hỏi của thị trường hiện nay không còn là "xe điện có thay thế xe xăng hay không". Thay vào đó, câu hỏi được quan tâm nhiều hơn là "quá trình thay thế sẽ diễn ra nhanh tới mức nào".

Nhìn từ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, sự phát triển của hạ tầng sạc và tốc độ ra mắt sản phẩm mới, có thể thấy làn sóng chuyển từ xe xăng sang xe điện tại Việt Nam đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm. Dù chưa đủ để đảo ngược vị thế của xe xăng trong ngắn hạn, nhưng đây đang là một trong những xu hướng tiêu dùng lớn nhất của thị trường phương tiện giao thông hiện nay.