Từ người lính công binh trở về quê, nông dân Nghệ An gây bất ngờ khi biến vườn tạp thành mô hình làm giàu mới
Người cựu quân nhân ở Nghệ An thành công tạo nên một mô hình mới, mở hướng kinh tế bền vững cho nhiều nông dân địa phương.
Từ người lính công binh trở về quê đến người nông dân khởi tạo mô hình kinh tế mới
Tại thôn 12, xã Anh Sơn Đông (tỉnh Nghệ An) – đơn vị được hình thành từ việc sáp nhập ba xã Vĩnh Sơn, Lạng Sơn và Tào Sơn của huyện Anh Sơn (cũ), ông Chu Văn Xuân được nhiều người nhắc đến với sự kính trọng. Sinh năm 1964, ông Xuân trưởng thành trong thời kỳ đất nước còn nhiều khó khăn. Năm 1983, ông nhập ngũ khi mới 19 tuổi, phục vụ trong lực lượng công binh thuộc Quân chủng Phòng không – Không quân. Ông cùng đơn vị tham gia xây dựng hầm hào, công sự và trận địa phòng thủ ở biên giới phía Bắc, sau đó hành quân vào phía Nam hoàn thành nhiều công trình quốc phòng trọng điểm.

Hơn 30 năm trong quân ngũ với quân hàm Thượng tá đã rèn luyện cho ông tác phong kiên trì, cẩn trọng và khả năng xử lý công việc khó. Năm 2016, khi trở về quê nhà, ông bắt đầu tìm kiếm hướng phát triển kinh tế gia đình từ mảnh vườn vốn trước đây chỉ là khu đất tạp. Trước đó, đơn vị của ông từng đóng quân tại vùng bưởi Diễn của Hà Nội, nơi người dân khai thác hiệu quả giá trị nông sản. Từ quan sát thực tế, ông mang theo vài cây giống bưởi Diễn về trồng thử trong lần về phép năm 2008.
Những gốc bưởi đầu tiên phát triển xanh tốt nhờ ông chủ động học hỏi kỹ thuật, xử lý đất, chăm bón và cắt tỉa đúng quy trình. Sau bốn năm, cây bắt đầu cho quả. Để kiểm chứng chất lượng, ông đưa sản phẩm ra Hà Nội so sánh với bưởi Diễn gốc và được nhận xét không khác biệt. Thành công bước đầu tạo động lực để ông mở rộng quy mô canh tác, phá bỏ 2 sào vườn tạp để trồng 40 gốc bưởi Diễn.
Các vụ thu hoạch sau đó mang lại hiệu quả rõ rệt. Mỗi năm, 40 gốc bưởi cho 2.500 – 3.000 quả, đem lại nguồn thu khoảng 50 triệu đồng. Điều đáng chú ý là mô hình của ông Xuân đã trở thành gợi mở cho nhiều hộ dân xung quanh. Sáu hộ trong thôn học theo cách làm này và tại xã Lạng Sơn (cũ), hai tổ hợp tác trồng bưởi Diễn được thành lập với hơn 40 hộ tham gia, canh tác trên gần 5 ha.
Lan tỏa mô hình nông nghiệp bền vững và mở rộng sinh kế từ kết hợp trồng cây – nuôi ong
Trong quá trình cải tạo vườn tạp, ông Xuân kết hợp trồng bưởi với nuôi ong mật ngay dưới tán cây. Việc thụ phấn tự nhiên từ đàn ong giúp bưởi đậu quả tốt hơn, màu sắc đẹp hơn, đồng thời mang lại thêm nguồn thu 15 – 20 triệu đồng mỗi năm từ mật ong nguyên chất. Đây là hướng phát triển được nhiều hộ dân đánh giá phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và quy mô vườn hộ của địa phương.
Sự thay đổi về sinh kế tại thôn 12 xuất phát từ những bước đi thận trọng nhưng kiên trì của một người lính trở về đời thường. Từ vài gốc bưởi thử nghiệm, ông Xuân đã tạo nên một mô hình kinh tế vườn ổn định, đồng thời góp phần thúc đẩy phong trào cải tạo vườn tạp tại xã Anh Sơn Đông. Việc hình thành các tổ hợp tác trồng bưởi Diễn cũng mở ra cơ hội liên kết trong sản xuất, tiêu thụ và hướng tới xây dựng sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.
Đối với địa phương, những mô hình như của ông Xuân cho thấy sự chuyển dịch tư duy trong phát triển nông nghiệp: từ sản xuất manh mún sang ứng dụng kỹ thuật, chọn giống phù hợp và khai thác hiệu quả từng diện tích đất. Điều này không chỉ tạo thu nhập cho từng hộ gia đình mà còn nâng cao giá trị tổng thể của kinh tế vườn.
Từ câu chuyện của một người nông dân tại Nghệ An, kinh tế vườn tại xã Anh Sơn Đông đang từng bước hình thành theo hướng bền vững hơn, đa dạng hóa nguồn thu và khuyến khích sự chủ động học hỏi trong cộng đồng. Việc kết hợp giữa kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi và khai thác nông sản theo chuỗi giá trị tiếp tục là hướng đi được địa phương khuyến khích nhân rộng trong thời gian tới.