Sau sáp nhập, vùng đất ẩn mình cùng "Tuyệt Tình Cốc" ở Ninh Bình đang khẳng định vị thế tiềm năng để phát triển cả kinh tế, văn hóa và du lịch

Nền tảng kinh tế vững chắc và bước chuyển mình của xã Đồng Thái

Ngày 1/7/2025, xã Đồng Thái (tỉnh Ninh Bình) chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba xã Yên Đồng, Yên Thành và Yên Thái (huyện Yên Mô cũ). Dù mới sáp nhập, Đồng Thái đã thừa hưởng nền tảng phát triển vững chắc từ ba xã tiền thân với nhiều kết quả nổi bật trong giai đoạn 2020–2025.

Kinh tế địa phương đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 7%/năm, tổng giá trị sản xuất đạt 2.124,7 tỷ đồng, vượt 48,89% kế hoạch. Trong đó, giá trị sản xuất công nghiệp đạt trên 1.300 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt 71,1 triệu đồng/năm. Ba xã cũ đều đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, có 19 thôn, xóm đạt kiểu mẫu, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Cùng với đó, đời sống văn hóa – xã hội được củng cố toàn diện: 100% trường học đạt chuẩn quốc gia, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,07%, các chính sách an sinh xã hội và y tế được triển khai đồng bộ. Đồng Thái đặt ra ba khâu đột phá trong nhiệm kỳ tới gồm: chuyển đổi số, nâng cao chất lượng cán bộ và khai thác lợi thế du lịch sinh thái – tâm linh, hướng tới mô hình phát triển toàn diện, hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và bảo tồn di sản.

Đồng chí Phạm Duy Hưng, Chánh Văn phòng Tỉnh ủy Ninh Bình nhấn mạnh Đồng Thái cần cụ thể hóa tiềm năng, lợi thế thành các giải pháp mang tính đột phá, vừa phát triển kinh tế - xã hội, vừa gìn giữ môi trường và giá trị văn hóa đặc sắc.

Di sản và “viên ngọc thô” của Ninh Bình trên hành trình hội nhập

Ninh Bình không chỉ được biết đến là vùng đất di sản với Tràng An, Hoa Lư hay Bái Đính, mà giờ đây Đồng Thái cũng đang nổi lên như một điểm giao hòa giữa di sản, khảo cổ và du lịch sinh thái.

Ngày 27/6/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận Lễ hội Bánh dày đình Lục Giáp (xã Yên Thành cũ, nay thuộc Đồng Thái) là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội tôn vinh bốn vị hoàng tử con Lạc Long Quân và Âu Cơ. Đây không chỉ là nghi lễ tín ngưỡng mà còn là biểu tượng văn hóa đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa Ninh Bình.

Không chỉ mang đậm giá trị văn hóa, Đồng Thái còn sở hữu một “viên ngọc thô” mang tên Hồ Đồng Thái – nơi được ví như “Tuyệt Tình Cốc thứ hai” của Ninh Bình. Hồ có diện tích hơn 380 ha mặt nước và khoảng 400 ha rừng phòng hộ, tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình hiếm có. Dù chưa được khai thác mạnh về du lịch, Hồ Đồng Thái đang trở thành điểm đến mới cho du khách yêu thích trải nghiệm hoang sơ, tĩnh lặng, mở ra hướng phát triển bền vững gắn với bảo tồn sinh thái.

Cũng tại Đồng Thái, di chỉ khảo cổ Mán Bạc (phát hiện từ năm 1998) được xem là “chứng nhân” của nền văn hóa hậu kỳ đá mới, có niên đại gần 4.000 năm. Những phát hiện về mộ táng, đồ gốm, công cụ đá và dấu tích cư trú đã cung cấp nguồn tư liệu quý giá cho việc nghiên cứu người Việt cổ. Giáo sư, Tiến sĩ Lâm Thị Mỹ Dung (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định: “Mán Bạc là kho tư liệu độc đáo phản ánh diện mạo đời sống kinh tế, văn hóa và tinh thần của cư dân tiền Đông Sơn”.

Đáng chú ý, Mán Bạc còn gắn liền với sự xuất hiện của gốm Bồ Bát cổ, minh chứng cho truyền thống chế tác gốm tinh xảo của cư dân Ninh Bình xưa. Di chỉ này đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh năm 2017, và tỉnh đang xúc tiến hồ sơ xếp hạng cấp quốc gia, hướng tới phát triển công nghiệp văn hóa – du lịch khảo cổ học trong chiến lược xây dựng Ninh Bình trở thành trung tâm di sản quốc gia.

Từ kinh tế, văn hóa đến di sản, Đồng Thái đang mang trong mình tinh thần đổi mới của một vùng đất hội tụ, nơi quá khứ và tương lai cùng song hành, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa Ninh Bình trở thành trung tâm di sản của quốc gia.