Sau sáp nhập, Ninh Bình không chỉ lớn hơn về diện tích mà còn mở rộng không gian phát triển mạnh mẽ ra phía biển Đông

Mở rộng không gian biển và dư địa tăng trưởng mới

Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có diện tích gần 4.000 km², dân số hơn 4,4 triệu người, với vị trí địa lý tiếp giáp cả vùng nội địa lẫn biển. Phía Đông Bắc giáp Hưng Yên, phía Tây Bắc giáp Phú Thọ và Hà Nội, phía Nam giáp Thanh Hóa, phía Đông Nam vươn ra vùng biển thềm lục địa vịnh Bắc Bộ. Cấu trúc không gian này tạo điều kiện để tỉnh kết nối với các trung tâm kinh tế lớn, đồng thời mở ra dư địa phát triển kinh tế biển.

Đáng chú ý, sau sáp nhập, chiều dài bờ biển của Ninh Bình được mở rộng lên khoảng 90 km, kéo dài ra vịnh Bắc Bộ. Không gian biển và ven biển được mở rộng giúp tỉnh hình thành nền tảng để phát triển các ngành kinh tế biển đa dạng như du lịch sinh thái, nuôi trồng thủy sản, dịch vụ cảng biển, logistics và năng lượng tái tạo.

Về cấu trúc lãnh thổ, Ninh Bình có khoảng 25% diện tích là vùng núi, 72% là đồng bằng và gần 3% là vùng ven biển, châu thổ. Nằm ở phía Nam đồng bằng sông Hồng khu vực ven biển của tỉnh hằng năm liên tục được bồi tụ phù sa. Các cửa sông lớn như Ba Lạt, Hà Lạn, Lạch Giang, Đáy, Lạch Càn trở thành nơi tiếp nhận lượng phù sa dồi dào, hình thành hệ sinh thái đa dạng gồm rừng ngập mặn, bãi triều, thảm cỏ biển và cồn cát.

Ngoài khơi, vùng biển thềm lục địa vịnh Bắc Bộ có ngư trường phong phú với nhiều bãi cá, bãi tôm có trữ lượng lớn. Theo các nghiên cứu khoa học, khu vực này nằm trên bồn trầm tích sông Hồng kéo dài, được đánh giá có tiềm năng tài nguyên dầu khí, băng cháy và khoáng sản sa khoáng. Dọc ven biển, hệ sinh thái đất ngập nước đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế xanh.

Khu vực ven biển của Ninh Bình còn nằm trong Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng, với Vườn Quốc gia Xuân Thủy là khu RAMSAR quốc tế. Hệ sinh thái rừng ngập mặn và vùng đệm rộng lớn không chỉ có giá trị bảo tồn mà còn gắn liền với sinh kế của người dân thông qua các mô hình nuôi trồng, khai thác thủy sản và du lịch cộng đồng.

Định hình kinh tế biển đa ngành gắn với tăng trưởng bền vững

Tận dụng lợi thế bờ biển dài, nhiều cửa sông và vùng triều rộng, Ninh Bình đang từng bước hình thành không gian kinh tế biển đa ngành. Thời gian qua, các địa phương ven biển chủ động phát triển nuôi trồng thủy, hải sản công nghệ cao, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP gắn với truy xuất nguồn gốc.

Xã Kim Đông là một trong những vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm của tỉnh với hơn 5.500 ha diện tích nuôi, trong đó gần 1.000 ha nuôi tôm công nghiệp và khoảng 1.300 ha nuôi ngao thương phẩm. Sản lượng cung ứng ra thị trường đạt gần 300.000 tấn mỗi năm. Ngoài ra, nghề sản xuất hàu giống và ngao giống phát triển mạnh, với hơn 300 trại giống, cung ứng khoảng 90 tỷ con giống/năm. Các sản phẩm giống đã được chứng nhận nhãn hiệu tập thể, gắn tem truy xuất nguồn gốc.

Song song với nuôi trồng, Ninh Bình hiện có hơn 1.800 tàu thuyền khai thác hải sản, tạo nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành chế biến. Trên cơ sở đó, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền chế biến hiện đại nhằm nâng cao giá trị gia tăng và hoàn thiện chuỗi kinh tế biển.

Du lịch biển và du lịch sinh thái cũng được xác định là một hướng phát triển quan trọng. Hệ sinh thái rừng ngập mặn, cảnh quan vùng cửa sông và các bãi biển tiềm năng đang thu hút lượng lớn du khách, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của tỉnh.

Ở góc độ hạ tầng, hệ thống cảng biển, cảng sông của Ninh Bình đang từng bước được hoàn thiện. Khu kinh tế Ninh Cơ với quy mô gần 14.000 ha đã được Chính phủ phê duyệt, định hướng trở thành khu kinh tế ven biển đa ngành, đa chức năng. Trong tương lai, khu vực này sẽ có cảng biển nước sâu, tạo trục kết nối đường biển – đường bộ – đường sắt, mở rộng không gian phát triển logistics.

Bên cạnh đó, các cảng trên sông Đáy và sông Hồng như Thái Hà, Ninh Phúc, Long Sơn, Khánh An cùng với kênh nối Đáy – Ninh Cơ giúp rút ngắn hành trình vận tải đến Hải Phòng – Quảng Ninh, giảm chi phí logistics và thúc đẩy vận tải thủy xanh.

Phát triển bền vững kinh tế biển là định hướng xuyên suốt được thể hiện qua các nghị quyết và chương trình hành động của Trung ương và địa phương. Việc cụ thể hóa các chiến lược này giúp Ninh Bình khai thác hiệu quả lợi thế biển, đồng thời bảo đảm cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn sinh thái.