Quảng Ninh hướng tới đô thị đa trung tâm gắn biển, đảo và di sản

Quảng Ninh quy hoạch đi trước để mở không gian phát triển

Trong bối cảnh Quảng Ninh đang chuẩn bị các điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, công tác quy hoạch và phát triển đô thị được xác định là nhiệm vụ then chốt. Đây không chỉ là cơ sở định hình không gian phát triển mới, mà còn tạo nền tảng để tỉnh thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.

Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 606/QĐ-TTg ngày 2/4/2026. Trên cơ sở này, tỉnh đang tập trung lập quy hoạch với mục tiêu xây dựng Quảng Ninh theo hướng đô thị xanh, văn minh, hiện đại, đồng thời giữ được bản sắc riêng của vùng đất có lợi thế đặc biệt về biển, đảo, biên giới và di sản.

Một trong những định hướng quan trọng là tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng tích hợp đô thị, biển, đảo, biên giới và di sản. Từ mô hình phát triển phân tán, tỉnh sẽ chuyển dần sang mô hình đô thị đa trung tâm, liên kết mở, tạo thêm không gian tăng trưởng mới và nâng cao khả năng cạnh tranh của địa phương.

Trong quá trình lập quy hoạch, tỉnh xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là động lực quan trọng. Tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị, xây dựng mô hình thông tin đô thị, cơ sở dữ liệu GIS và từng bước hình thành “bản sao số” đô thị để hỗ trợ đánh giá, dự báo và nâng cao chất lượng ra quyết định.

Cùng với đó, địa phương triển khai xây dựng đô thị thông minh theo các trụ cột về quản trị, môi trường, kinh tế và đời sống. Một số lĩnh vực được ưu tiên gồm y tế, môi trường, xử lý nước thải, rác thải, cấp nước và giao thông. Mục tiêu là phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường; gắn kết đô thị với nông thôn; nâng cao chất lượng sống và bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ đô thị công bằng hơn.

Thời gian qua, tỉnh đã cơ bản hoàn thành nhiều quy hoạch, chiến lược quan trọng. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn một số hạn chế như thiếu đồng bộ giữa các loại quy hoạch, chồng chéo trong quản lý không gian và một số tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả. Vì vậy, việc đẩy nhanh lập Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 được tỉnh coi là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài.

Theo kế hoạch, thời gian lập quy hoạch không quá 15 tháng và tỉnh đang quyết liệt chỉ đạo hoàn thành, trình duyệt trong tháng 5/2026. Việc hoàn thiện quy hoạch được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý và định hướng rõ ràng cho các hoạt động đầu tư, phát triển hạ tầng, tổ chức không gian đô thị và quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.

Định hình mô hình tăng trưởng đa trung tâm

Cùng với quy hoạch đô thị, Quảng Ninh cũng tập trung phát triển hạ tầng logistics theo hướng đồng bộ, hiện đại. Trọng tâm là hoàn thiện kết nối giao thông vùng và liên vùng, thúc đẩy các tuyến kết nối quan trọng như đường kết nối sân bay Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, với hệ thống đường ven sông, QL4B; định hướng phát triển các tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái và kết nối với Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc.

Tỉnh cũng rà soát, bố trí lại công năng hệ thống cảng biển, nâng cao năng lực kết nối quốc tế, đồng thời đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp, hãng tàu, xây dựng nguồn hàng và phát triển thị trường logistics. Đây là những yếu tố quan trọng để gia tăng lưu lượng hàng hóa qua địa bàn, hỗ trợ các trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ và kinh tế biển.

Trên nền tảng định hướng “đa trung tâm, tích hợp đô thị - biển - đảo - di sản”, tỉnh đang xây dựng mô hình tăng trưởng mới với tư duy “3 cực - 4 chuyển đổi - 5 động lực”. Trong đó, 3 cực tăng trưởng gồm Vân Đồn là trung tâm kinh tế biển và dịch vụ cao cấp; Móng Cái là trung tâm thương mại biên giới và hội nhập quốc tế; Quảng Yên là trung tâm công nghiệp và logistics.

Bốn chuyển đổi nền tảng gồm chuyển dịch cơ cấu ngành, thúc đẩy khoa học công nghệ, tổ chức lại không gian phát triển theo hướng liên kết và đổi mới thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị. Năm động lực phát triển gồm hoàn thiện cơ chế chính sách linh hoạt, phát triển hạ tầng chiến lược, huy động nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tổ chức không gian phát triển theo hệ sinh thái.

Với cách tiếp cận này, Quảng Ninh hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; đồng thời là cực tăng trưởng quan trọng, có sức lan tỏa và khả năng cạnh tranh cao hơn trong giai đoạn tới.