Nông dân Hải Phòng đổi cách làm từ vườn hoa quả công nghệ cao đến livestream bán đặc sản

Thử nghiệm giống nho mới trên đồng đất Hải Phòng

Tại xã An Phú và phường Bắc An Phụ, mô hình trồng nho Mẫu Đơn và nho Hạ Đen theo hướng công nghệ cao đang được đánh giá là một hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp địa phương. Thay vì chỉ dựa vào các cây trồng quen thuộc, mô hình này thử nghiệm những giống nho có giá trị kinh tế cao hơn, đồng thời áp dụng kỹ thuật chăm sóc hiện đại để theo dõi khả năng thích nghi với điều kiện canh tác tại Hải Phòng.

Mô hình được triển khai từ tháng 3/2024 với quy mô 10.000 m2. Quy trình trồng và chăm sóc hai giống nho được chuyển giao từ Trường Đại học Nông - Lâm Bắc Giang, kết hợp ứng dụng công nghệ tưới phun mưa tự động và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Sau hơn 2 năm, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng khoa học công nghệ thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng đánh giá nho Mẫu Đơn và nho Hạ Đen sinh trưởng khá đồng đều, tán cây cân đối, độ phân cành lớn. Tỷ lệ đậu quả đạt trên 80%, chất lượng quả bảo đảm tiêu chuẩn. Kết quả bước đầu cho thấy hai giống nho này có khả năng thích nghi với vùng sinh thái tại địa phương.

Với người nông dân, việc trồng nho không đơn thuần là đưa một giống cây mới vào vườn. Đây là mô hình đòi hỏi quy trình chăm sóc chặt chẽ hơn, từ làm giàn, điều tiết nước tưới, cắt tỉa, xử lý sâu bệnh đến kiểm soát chất lượng quả. Vì vậy, dù kết quả khảo nghiệm tích cực, việc hoàn thiện quy trình kỹ thuật phù hợp với điều kiện canh tác thực tế vẫn là yêu cầu quan trọng trước khi mở rộng.

Điểm mới của mô hình nằm ở cách sản xuất có kiểm soát. Hệ thống tưới tự động giúp giảm công lao động và điều tiết nước đồng đều hơn. Trong khi đó, truy xuất nguồn gốc giúp sản phẩm có thông tin rõ ràng hơn khi đưa ra thị trường. Đây là những yếu tố cần thiết nếu nông dân muốn chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang làm hàng hóa có tiêu chuẩn.

Từ vườn vải đến thị trường số

Cùng với thử nghiệm cây trồng mới, Hải Phòng cũng đang ghi nhận sự thay đổi trong cách tiêu thụ nông sản truyền thống. Tại xã Thanh Hà, vải thiều không chỉ được bán qua thương lái hay các kênh quen thuộc, mà còn xuất hiện nhiều hơn trên nền tảng số.

Các buổi livestream trực tiếp tại vườn giúp khách hàng ở nhiều tỉnh, thành có thể nhìn thấy quá trình thu hoạch, đóng gói và đặt mua sản phẩm. Trên TikTok, nhiều video ngắn về những vườn vải sai quả thu hút lượng xem lớn, góp phần đưa hình ảnh vải thiều Thanh Hà đến gần hơn với người tiêu dùng.

Với nông dân, đây là thay đổi đáng kể. Trước đây, giá vải phụ thuộc nhiều vào thương lái và diễn biến thị trường từng thời điểm. Có lúc giá lên xuống theo từng giờ, khiến người trồng vải gặp nhiều rủi ro. Khi chủ động bán hàng qua mạng xã hội, người dân có thêm kênh tiếp cận khách hàng, giảm phần nào sự phụ thuộc vào một đầu ra duy nhất.

Một hộ trồng vải cho biết ban đầu chỉ bán được vài đơn hàng lẻ qua mạng xã hội, nhưng sau đó lượng khách quen tăng dần. Nhiều người mua mới được giới thiệu từ khách cũ. Từ đầu vụ đến nay, hộ này đã tiêu thụ gần 1 tấn vải thông qua các nền tảng trực tuyến. Với khách ở xa như Hà Nội, Quảng Ninh hoặc các tỉnh phía Nam, vải được đóng thùng cẩn thận, dán tem nhận diện trước khi gửi xe khách hoặc chuyển phát nhanh.

Ở quy mô lớn hơn, các doanh nghiệp xuất khẩu cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất, chế biến và logistics. Thay vì quản lý thủ công như trước, dữ liệu vùng trồng, nhật ký đồng ruộng, đơn hàng và tiêu chí chất lượng được số hóa trên cùng một nền tảng. Mỗi lô hàng được gắn mã nhận diện để theo dõi hành trình từ vùng trồng đến khâu đóng gói và phân phối.

Việc truy xuất nguồn gốc, số hóa hồ sơ vùng trồng và kiểm soát quy trình sản xuất giúp nông sản đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các thị trường nhập khẩu như Nhật Bản, Mỹ hay Singapore. Doanh nghiệp cũng đầu tư kho lạnh, dây chuyền đóng gói và hợp tác với các đơn vị logistics quốc tế để giữ chất lượng sản phẩm trong quá trình vận chuyển.