Những động thái liên tiếp của Thiên Long trước khi về tay Kokuyo

Liên tiếp thu hẹp các khoản đầu tư ngoài lõi

Công ty CP Tập đoàn Thiên Long (TLG) vừa quyết định chấm dứt dự án góp vốn thành lập pháp nhân nhập khẩu và kinh doanh văn phòng phẩm tại Indonesia. Quyết định được HĐQT thông qua ngày 19/6/2026, liên quan đến dự án từng được phê duyệt từ cuối tháng 9/2024.

Lý do được doanh nghiệp đưa ra là “điều chỉnh đề xuất đối với mô hình kinh doanh”. Đây là điểm đáng chú ý bởi Indonesia từng được Thiên Long xem là một thị trường quan trọng trong chiến lược mở rộng quốc tế.

Tháng 10/2024, Thiên Long công bố kế hoạch đầu tư ra nước ngoài tại Indonesia với tổng vốn đầu tư 1,9 triệu USD. Trong đó, Thiên Long dự kiến góp 760.000 USD, tương đương 40% vốn pháp nhân liên doanh.

Ở thời điểm đó, Indonesia được đánh giá là thị trường có nhiều dư địa nhờ quy mô dân số lớn, vị trí quan trọng trong ASEAN và tốc độ phát triển nhanh của thương mại điện tử. Thiên Long kỳ vọng đây sẽ là thị trường phù hợp để mở rộng các dòng sản phẩm như FlexOffice và Colokit, thông qua cả kênh bán hàng truyền thống lẫn trực tuyến.

Đến đầu năm 2025, doanh nghiệp tiếp tục nhắc đến kế hoạch này khi cho biết đã hợp tác liên doanh tại Indonesia với Snapgreen của Indonesia và Silver Lion của Singapore. Thiên Long kỳ vọng mạng lưới của các đối tác trong lĩnh vực hàng tiêu dùng nhanh, bán lẻ, công nghệ và dữ liệu người tiêu dùng sẽ hỗ trợ quá trình thâm nhập thị trường.

Trong tài liệu Đại hội đồng cổ đông năm 2026, Indonesia vẫn xuất hiện trong bức tranh kinh doanh quốc tế của Thiên Long. Báo cáo hoạt động năm 2025 cho biết doanh thu quốc tế đạt 1.185 tỷ đồng, tăng 17,1%; trong đó Indonesia là một trong những thị trường tăng trưởng nổi bật, với mức tăng 68%.

Vì vậy, quyết định dừng dự án pháp nhân tại Indonesia cho thấy Thiên Long đã có sự điều chỉnh trong cách tiếp cận thị trường này. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: doanh nghiệp mới dừng một dự án pháp nhân cụ thể, chưa công bố việc rút hoàn toàn khỏi hoạt động kinh doanh tại Indonesia.

Quyết định tại Indonesia không diễn ra đơn lẻ. Trong thời gian gần đây, Thiên Long liên tục có các bước đi nhằm sắp xếp lại danh mục đầu tư, nhất là những mảng nằm ngoài hoạt động sản xuất và kinh doanh văn phòng phẩm cốt lõi.

Một trong những khoản đầu tư lớn nhất là Công ty CP Văn hóa Phương Nam, đơn vị vận hành chuỗi Nhà sách Phương Nam. Năm 2025, thông qua công ty con Tân Lực Miền Nam, Thiên Long từng nâng tỷ lệ sở hữu tại Phương Nam lên 49,49%. Thời điểm đó, thương vụ được xem là bước mở rộng sang bán lẻ, giúp doanh nghiệp kết nối sản phẩm văn phòng phẩm với mạng lưới nhà sách và khách hàng cuối.

Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, Thiên Long đã đưa ra phương án tái cấu trúc khoản đầu tư này. Doanh nghiệp dự kiến thành lập Công ty Cổ phần Đầu tư Evertrust, trong đó Tân Lực Miền Nam góp gần 144,9 tỷ đồng và nắm 99,94% vốn điều lệ. Sau đó, toàn bộ cổ phần Phương Nam do Tân Lực Miền Nam sở hữu sẽ được chuyển sang Evertrust.

Thiên Long cũng dự kiến tìm kiếm đối tác để chuyển nhượng pháp nhân này, với giá mục tiêu không thấp hơn 144 tỷ đồng. Cùng thời điểm, một số nhân sự cấp cao có liên quan đến Thiên Long tại Phương Nam cũng rút khỏi bộ máy quản trị và điều hành.

Không chỉ Phương Nam, Thiên Long còn công bố chủ trương giải thể Clever World, pháp nhân vận hành chuỗi bán lẻ CleverBox và PeekToy. Doanh nghiệp cũng lên kế hoạch chuyển nhượng toàn bộ 40% cổ phần tại Pega Holdings, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sách và tạp chí.

Nhìn trong cùng một chuỗi sự kiện, các động thái này cho thấy Thiên Long đang thu hẹp những mảng mở rộng ngoài lõi, giảm bớt các pháp nhân liên quan đến bán lẻ, nhà sách, sách – tạp chí và một số mô hình kinh doanh mới. Đây là bước đi có ý nghĩa trong bối cảnh cấu trúc sở hữu của doanh nghiệp chuẩn bị thay đổi lớn.

Làm gọn trước khi Kokuyo nắm quyền chi phối

Năm 2025, Thiên Long ghi nhận doanh thu thuần 4.174 tỷ đồng, tăng 11,1% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 446 tỷ đồng, tương đương 99% kế hoạch. Doanh thu trong nước đạt 2.989 tỷ đồng, còn doanh thu quốc tế đạt 1.185 tỷ đồng, chiếm 28,4% tổng doanh thu.

Bên cạnh kết quả kinh doanh, giá trị thương hiệu Thiên Long cũng tăng mạnh. Theo thông tin doanh nghiệp công bố dựa trên đánh giá của Brand Finance, giá trị thương hiệu Thiên Long tăng từ 1.000 tỷ đồng năm 2024 lên 1.700 tỷ đồng năm 2025, tương đương khoảng 63 triệu USD. Thứ hạng của Thiên Long trong Top 100 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam tăng 21 bậc, lên vị trí thứ 59. Đây cũng là doanh nghiệp văn phòng phẩm duy nhất xuất hiện trong bảng xếp hạng này.

Trong lúc hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn duy trì quy mô, Thiên Long đang bước vào giai đoạn có thể thay đổi quyền kiểm soát. Ngày 4/12/2025, Kokuyo Co., Ltd. công bố HĐQT tập đoàn Nhật Bản đã phê duyệt hai giao dịch nhằm đưa Thiên Long trở thành công ty con.

Theo kế hoạch, Kokuyo sẽ mua lại cổ phần của Công ty CP Đầu tư Thiên Long An Thịnh, cổ đông đang nắm 46,82% vốn TLG. Sau đó, tập đoàn Nhật Bản dự kiến chào mua công khai tối đa 18,19% cổ phần TLG từ các cổ đông khác.

Nếu hoàn tất toàn bộ giao dịch, Kokuyo sẽ nắm tối đa 65,01% vốn Thiên Long, tương đương hơn 57 triệu cổ phiếu. Giá trị thương vụ được phía Nhật Bản ước tính khoảng 27,6 tỷ yên. Theo lộ trình, giao dịch mua cổ phần Thiên Long An Thịnh dự kiến hoàn tất vào tháng 8/2026; sau đó, đợt chào mua công khai có thể diễn ra trong giai đoạn tháng 10 - 11/2026, tùy thuộc chấp thuận của cơ quan chức năng Việt Nam.

Một chi tiết đáng lưu ý là trong công bố của Kokuyo, hai khoản đầu tư liên quan đến Phương Nam Cultural JSC và Pega Holdings JSC không nằm trong phạm vi định giá giao dịch. Điều này giúp lý giải rõ hơn việc Thiên Long tái cấu trúc Phương Nam thông qua Evertrust, lên kế hoạch thoái vốn khỏi Pega Holdings, giải thể Clever World và dừng dự án pháp nhân tại Indonesia.

Với Kokuyo, Thiên Long là một mảnh ghép phù hợp trong chiến lược mở rộng tại châu Á. Tập đoàn Nhật Bản đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp văn phòng phẩm hàng đầu châu Á vào năm 2030, đồng thời xác định ASEAN là thị trường cốt lõi thứ tư, bên cạnh Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ.

Thiên Long có lợi thế ở thương hiệu mạnh tại Việt Nam, năng lực sản xuất trong mảng bút viết, khả năng phát triển sản phẩm và mạng lưới phân phối rộng. Trước khi thương vụ kiểm soát được công bố, Thiên Long và Kokuyo cũng đã có quan hệ hợp tác OEM.

Sau giai đoạn mở rộng sang bán lẻ, nhà sách, pháp nhân nước ngoài và liên doanh khu vực, Thiên Long đang đi theo hướng ngược lại: thu gọn danh mục, tách bớt các khoản đầu tư ngoài lõi và tập trung hơn vào nền tảng kinh doanh chính. Trong bối cảnh Kokuyo chuẩn bị nắm quyền chi phối, quá trình này cho thấy Thiên Long đang được sắp xếp lại trước một giai đoạn phát triển mới.