Ngành pin xe điện đang hút vốn đầu tư tỷ USD ra sao?

Pin trở thành “mỏ vàng” mới của ngành xe điện

Nếu động cơ từng được xem là linh hồn của xe xăng thì trong kỷ nguyên xe điện, pin chính là bộ phận quyết định khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Hiện nay, pin có thể chiếm từ 30-40% giá trị của một chiếc xe điện. Quãng đường di chuyển, tốc độ sạc, độ bền và giá bán của xe đều phụ thuộc lớn vào công nghệ pin. Chính vì vậy, cuộc đua xe điện trên thế giới thực chất cũng là cuộc đua về pin.

Theo nhiều tổ chức nghiên cứu thị trường quốc tế, nhu cầu pin cho xe điện toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thập kỷ tới khi doanh số xe điện liên tục lập kỷ lục mới. Hàng loạt quốc gia đã công bố lộ trình giảm dần xe sử dụng động cơ đốt trong, kéo theo nhu cầu khổng lồ về pin lithium-ion và các công nghệ pin thế hệ mới.

Trong bối cảnh đó, ngành sản xuất pin đang nổi lên như một trong những lĩnh vực hấp dẫn nhất đối với các nhà đầu tư. Từ Mỹ, châu Âu đến châu Á, nhiều tập đoàn công nghệ và năng lượng sẵn sàng chi hàng tỷ USD để xây dựng các nhà máy pin quy mô lớn.

Các chuyên gia nhận định, ai nắm được công nghệ và năng lực sản xuất pin sẽ có lợi thế rất lớn trong chuỗi giá trị xe điện toàn cầu.

Hàng tỷ USD đang đổ vào chuỗi cung ứng pin

Những năm gần đây, thế giới chứng kiến làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào ngành pin xe điện.

Nhiều tập đoàn lớn như CATL, BYD, LG Energy Solution, Panasonic hay Samsung SDI liên tục mở rộng công suất sản xuất. Không ít dự án có quy mô đầu tư lên tới hàng tỷ USD, hướng tới việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ các hãng xe điện.

Không chỉ tập trung vào sản xuất cell pin, dòng vốn còn chảy vào nhiều mắt xích khác trong chuỗi cung ứng như vật liệu cathode, anode, hệ thống quản lý pin, tái chế pin và lưu trữ năng lượng.

Xu hướng này phản ánh nhận thức ngày càng rõ ràng của các nhà đầu tư về tầm quan trọng chiến lược của ngành pin. Trong tương lai, pin không chỉ phục vụ xe điện mà còn đóng vai trò quan trọng đối với các trung tâm dữ liệu, hệ thống điện mặt trời, điện gió và các giải pháp lưu trữ năng lượng quy mô lớn.

Tại khu vực Đông Nam Á, nhiều quốc gia đang cạnh tranh quyết liệt để thu hút các dự án sản xuất pin. Indonesia nổi lên nhờ nguồn tài nguyên nickel dồi dào, trong khi Thái Lan đẩy mạnh chính sách hỗ trợ ngành công nghiệp xe điện. Việt Nam cũng đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị này thông qua các dự án sản xuất pin và nghiên cứu công nghệ mới.

Việt Nam đang đứng ở đâu trong cuộc đua pin xe điện?

Sự phát triển nhanh của thị trường xe điện trong nước đang mở ra cơ hội lớn cho ngành sản xuất pin. Một trong những dự án đáng chú ý là nhà máy sản xuất pin của VinES (nay thuộc hệ sinh thái VinFast) tại Hà Tĩnh. Nhà máy được đầu tư nhằm chủ động nguồn cung pin cho các dòng xe điện, đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp quốc tế cũng đang quan tâm tới thị trường Việt Nam nhờ lợi thế về vị trí địa lý, môi trường đầu tư và khả năng kết nối với các trung tâm sản xuất điện tử lớn trong khu vực.

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam có cơ hội tham gia vào nhiều khâu của chuỗi giá trị pin như sản xuất linh kiện, lắp ráp pin, nghiên cứu vật liệu mới và tái chế pin sau sử dụng. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và có thể tạo ra hàng chục nghìn việc làm chất lượng trong tương lai.

Tuy nhiên, để trở thành trung tâm sản xuất pin quy mô lớn, Việt Nam vẫn cần giải quyết nhiều thách thức như công nghệ, nguồn nhân lực kỹ thuật cao, chuỗi cung ứng nguyên liệu và khả năng cạnh tranh với các quốc gia đi trước.

Cuộc đua mới của ngành công nghiệp xanh

Không chỉ đơn thuần là ngành công nghiệp hỗ trợ xe điện, pin đang dần trở thành một lĩnh vực chiến lược đối với nhiều nền kinh tế.

Khi xu hướng điện hóa phương tiện giao thông diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu về pin được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong nhiều năm tới. Điều này khiến các tập đoàn công nghệ, quỹ đầu tư và doanh nghiệp sản xuất không ngừng mở rộng quy mô để giành lợi thế trên thị trường.

Đối với Việt Nam, sự phát triển của ngành pin có thể mang lại nhiều cơ hội hơn là chỉ phục vụ nhu cầu trong nước. Nếu tận dụng tốt làn sóng đầu tư hiện nay, Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng xe điện toàn cầu, từ đó nâng cao năng lực sản xuất công nghệ cao và thu hút thêm dòng vốn FDI chất lượng.

Nhìn từ các dự án đang triển khai trên thế giới và trong khu vực, có thể thấy ngành pin xe điệnkhông còn là một lĩnh vực ngách. Đây đang trở thành một trong những "thỏi nam châm" hút vốn đầu tư mạnh nhất của nền kinh tế xanh, đồng thời là mắt xích quan trọng quyết định tương lai của ngành xe điện trong nhiều năm tới.