Ngành dệt may Việt Nam chuẩn bị đón tin vui từ thị trường châu Âu

Ngành dệt may và da giày Việt Nam có thể sắp đón thêm tín hiệu tích cực

Ngành dệt may và da giày Việt Nam có thể sắp đón thêm tín hiệu tích cực từ thị trường châu Âu, sau khi Ủy ban Châu Âu cho biết đang xem xét loại da thuộc khỏi phạm vi điều chỉnh của Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Theo thông tin được công bố trong đợt rà soát đạo luật ngày 4/5, EU dự kiến đề xuất miễn trừ đối với các sản phẩm da thuộc và lốp xe đắp lại khỏi danh mục hàng hóa bị kiểm soát nghiêm ngặt liên quan đến nguy cơ phá rừng.

Động thái này được xem là bước điều chỉnh đáng chú ý của châu Âu trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp đang gặp khó khăn với yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe.

Theo tờ Financial Times, ngành công nghiệp da và thuộc da châu Âu – vốn chịu ảnh hưởng lớn từ các doanh nghiệp Italy đã vận động mạnh mẽ để loại da tươi, da sống và da thuộc khỏi phạm vi áp dụng của EUDR.

Lý do được các doanh nghiệp đưa ra là việc truy xuất nguồn gốc đối với mặt hàng da nhập khẩu có độ phức tạp rất cao, gây phát sinh đáng kể chi phí và thủ tục hành chính.

Một số quan chức của Ủy ban Châu Âu thừa nhận việc miễn trừ này có thể tạo ra tác động nhất định về môi trường, bởi ngành chăn nuôi và da thuộc vẫn có liên quan tới tình trạng phá rừng tại nhiều khu vực trên thế giới.

Tuy nhiên, EU cho biết họ cũng phải cân nhắc tới yếu tố kinh tế và khả năng duy trì năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp trong khu vực.

“Xét ở góc độ môi trường, việc đưa mặt hàng này vào quy định sẽ mang lại lợi ích nhất định. Tuy nhiên, chúng tôi cũng phải xem xét tới các yếu tố kinh tế”, một quan chức châu Âu cho biết.

Nếu được thông qua, đây sẽ là thông tin tích cực đối với nhiều quốc gia xuất khẩu da giày và dệt may, trong đó có Việt Nam – nơi ngành da giày đang đóng vai trò là một trong những lĩnh vực xuất khẩu chủ lực.

Doanh nghiệp kỳ vọng giảm áp lực tuân thủ, mở rộng cơ hội xuất khẩu

Trước đó, Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) được xem là một trong những rào cản kỹ thuật lớn nhất đối với hàng hóa xuất khẩu vào thị trường châu Âu.

Đạo luật này yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh chuỗi cung ứng không liên quan đến phá rừng đối với nhiều nhóm hàng như gia súc, gỗ, ca cao, đậu nành, dầu cọ và cao su.

Quy định cũng yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dữ liệu truy xuất nguồn gốc chi tiết, từ khu vực sản xuất, vận chuyển đến toàn bộ quá trình chế biến.

Tuy nhiên, EUDR liên tục bị trì hoãn trong thời gian qua do nhiều doanh nghiệp và quốc gia cho rằng các yêu cầu kỹ thuật quá phức tạp, tạo áp lực lớn lên chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo kế hoạch mới nhất, các quy định cập nhật sẽ bắt đầu có hiệu lực từ cuối năm 2026 đối với doanh nghiệp lớn và vừa, trong khi phần lớn doanh nghiệp nhỏ sẽ áp dụng từ tháng 6/2027.

Không chỉ các doanh nghiệp châu Âu, nhiều quốc gia như Mỹ, Indonesia hay Brazil cũng từng bày tỏ lo ngại về gánh nặng hành chính và chi phí tuân thủ của quy định này.

Ở chiều ngược lại, một số tập đoàn lớn như Ferrero hay Nestlé cho rằng việc trì hoãn liên tục EUDR có thể làm suy yếu nỗ lực bảo vệ rừng toàn cầu.

Đối với Việt Nam, việc EU xem xét miễn trừ da thuộc được đánh giá là diễn biến tích cực trong bối cảnh ngành da giày đang chịu nhiều áp lực từ nhu cầu tiêu dùng toàn cầu chưa phục hồi hoàn toàn.

Hiện châu Âu vẫn là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của da giày Việt Nam. Nếu các yêu cầu truy xuất nguồn gốc được nới lỏng hơn đối với mặt hàng da thuộc, doanh nghiệp trong nước có thể giảm đáng kể chi phí tuân thủ và thời gian chuẩn bị hồ sơ.

Ngoài da thuộc, EU cũng dự kiến loại lốp xe đắp lại khỏi phạm vi của EUDR. Theo các quan chức châu Âu, loại sản phẩm này có lợi ích môi trường nhất định do giúp giảm tiêu thụ năng lượng và hạn chế chất thải.

Ủy ban Châu Âu cho biết những vấn đề liên quan tới hệ thống công nghệ thông tin phục vụ giám sát doanh nghiệp hiện cũng đang được xử lý nhằm giảm áp lực thủ tục cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc, mọi động thái điều chỉnh từ EU đều có tác động lớn tới doanh nghiệp Việt Nam.

Với ngành da giày và dệt may – lĩnh vực đang sử dụng hàng triệu lao động và đóng góp hàng chục tỷ USD kim ngạch mỗi năm là việc châu Âu cân nhắc nới một phần quy định được xem là tín hiệu hỗ trợ đáng chú ý cho hoạt động xuất khẩu trong thời gian tới.