Nằm phía Bắc Thanh Hóa, vùng đất "phát tích triều Nguyễn" đang thay đổi diện mạo mới, kinh tế - văn hóa cùng tăng tốc sau sáp nhập

Bức tranh kinh tế – xã hội đổi thay mạnh mẽ

Xã Hà Long (tỉnh Thanh Hóa) được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Hà Bắc, Hà Giang và thị trấn Hà Long (thuộc huyện Hà Trung cũ), với diện tích hơn 65,43 km² và dân số trên 23.200 người. Sau 5 năm, khu vực mới hợp nhất đã ghi nhận nhiều kết quả quan trọng trên cả phương diện kinh tế, nông nghiệp, hạ tầng và đời sống văn hóa.

Trong phát triển kinh tế, Hà Long duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 62 triệu đồng mỗi năm. Nông nghiệp được xem là trụ cột khi địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, cơ giới hóa sản xuất lúa và tích tụ đất đai để hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn gắn với bao tiêu sản phẩm. Đáng chú ý, xã xây dựng vùng thâm canh lúa nếp cái hoa vàng hơn 200 ha, vùng lúa ST25 hơn 10 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP, vùng ổi lê Quý hương 170 ha, vùng trồng dứa 650 ha và 150 ha dưa chuột. Nhiều sản phẩm đã tạo được chỗ đứng riêng, trong đó “Gạo nếp cái hoa vàng” và “Ổi lê Quý hương” đạt chuẩn OCOP, sản phẩm “Dứa Queen” được chứng nhận VietGAP.

Chương trình xây dựng nông thôn mới cũng mang lại nhiều chuyển biến rõ rệt. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ, cảnh quan khang trang, môi trường cải thiện. Trước sáp nhập, Hà Bắc và Hà Giang đã đạt chuẩn nông thôn mới, hai thôn Đồng Toàn và Đồng Hậu đạt kiểu mẫu; thị trấn Hà Long đạt tiêu chuẩn đô thị loại V. Điều này tạo nền tảng để xã Hà Long mới tiếp tục nâng cấp tiêu chí và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Bước vào giai đoạn 2025–2030, xã đặt ra nhiều mục tiêu phát triển như tốc độ tăng tổng giá trị sản phẩm bình quân đạt 10,5%/năm, thu nhập bình quân năm 2030 đạt 82,5 triệu đồng, diện tích tích tụ phục vụ sản xuất nông nghiệp quy mô lớn ứng dụng công nghệ cao đạt 230 ha. Đến năm 2030, xã phấn đấu cứng hóa 95% hệ thống đường giao thông. Song song với đó là nhiệm vụ thực hiện tốt quy hoạch chung, phát triển kinh tế – xã hội theo hướng nhanh và bền vững, gắn với phát huy giá trị văn hóa – lịch sử địa phương.

Giá trị văn hóa – lịch sử và định hướng phát triển du lịch tâm linh

Hà Long là vùng đất giàu truyền thống, gắn liền với lịch sử hình thành vương triều Nguyễn. Từ vùng đất này đã phát tích 9 đời chúa và 13 đời vua nhà Nguyễn, tạo nên bản sắc văn hóa đặc trưng. Vì vậy, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích luôn được địa phương chú trọng nhằm lưu giữ dấu ấn lịch sử và khai thác tiềm năng du lịch.

Trong hệ thống di tích tiêu biểu, đình Gia Miêu được xem là công trình kiến trúc nghệ thuật quan trọng của vùng Thanh – Nghệ – Tĩnh. Đình được xây dựng năm 1804 dưới thời vua Gia Long, thờ thành hoàng làng Nguyễn Công Duẩn – một công thần Bình Ngô khai quốc. Đây là địa điểm có giá trị lịch sử sâu sắc, từng đón năm vị vua triều Nguyễn đến tế bái: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Thành Thái và Bảo Đại. Với những giá trị nổi bật, đình Gia Miêu được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa quốc gia năm 2000.

Bên cạnh đó là quần thể đền Rồng – đền Nước, cách trung tâm xã khoảng 15 km. Di tích gắn với tín ngưỡng thờ thần Rừng và thần Nước của cộng đồng người Mường khi đến lập làng Nghĩa Động từ đầu thế kỷ XV. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, công trình được các triều đại phong kiến sắc phong và tu tạo. Hiện nay, đền Rồng – đền Nước thờ Chúa Thượng Ngàn, Mẫu Thoải, Đệ nhất thánh Mẫu Liễu Hạnh và một số vị thần trong tín ngưỡng thờ Mẫu. Lễ hội truyền thống tổ chức ngày 24/2 âm lịch hằng năm thu hút đông đảo người dân và du khách.

Tự hào với các giá trị văn hóa – lịch sử đặc sắc, chính quyền và nhân dân Hà Long chú trọng quản lý, bảo vệ và chống xâm hại di tích. Địa phương huy động nguồn lực để tu bổ, tôn tạo, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá điểm đến. Việc gắn phát huy giá trị di tích với phát triển du lịch tâm linh đã giúp Hà Long thu hút ngày càng nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm, tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế – xã hội thời gian tới.