Lương cơ sở tăng cao từ 1/7, những khoản trợ cấp nào sẽ tăng theo?
Từ ngày 1/7, nhiều khoản trợ cấp BHXH được điều chỉnh tăng theo mức lương cơ sở mới.
Những khoản trợ cấp BHXH tăng từ ngày 1/7 theo lương cơ sở
Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định, từ ngày 1/7, lương cơ sở được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Đây là căn cứ tính nhiều chế độ, trợ cấp đối với người tham gia BHXH bắt buộc. Trong đó, ít nhất 5 khoản trợ cấp BHXH sẽ thay đổi trực tiếp từ ngày 1/7.
Khoản thứ nhất là mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau. Người lao động nghỉ dưỡng sức sau thời gian điều trị ốm đau được hưởng 30% mức tham chiếu cho mỗi ngày nghỉ. Với mức mới 2,53 triệu đồng/tháng, khoản hưởng tương ứng là 759.000 đồng/ngày.
Khoản thứ hai là trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi. Theo quy định, khoản trợ cấp này bằng 2 lần mức tham chiếu. Từ ngày 1/7, người lao động thuộc diện hưởng sẽ nhận 5,06 triệu đồng cho mỗi con.
Khoản thứ ba là trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản. Lao động nữ sau khi hết thời gian nghỉ thai sản mà sức khỏe chưa phục hồi có thể nghỉ dưỡng sức từ 5 đến 10 ngày. Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức tham chiếu, tương ứng 759.000 đồng/ngày từ ngày 1/7.
Khoản thứ tư là trợ cấp mai táng đối với người tham gia BHXH hoặc người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng khi qua đời. Mức trợ cấp bằng 10 lần mức tham chiếu. Với mức mới, khoản chi trả tăng lên 25,3 triệu đồng.
Khoản thứ năm là trợ cấp tuất hằng tháng cho thân nhân người lao động qua đời. Mỗi thân nhân được hưởng 50% mức tham chiếu, tương đương 1,265 triệu đồng/người/tháng.
Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng, mức hưởng bằng 70% mức tham chiếu, tương ứng 1,771 triệu đồng/người/tháng.
Không chỉ các chế độ BHXH, người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cũng được hưởng lợi từ việc điều chỉnh mức chuẩn. Nhiều khoản trong chế độ này được tính dựa trên cùng căn cứ, như trợ cấp một lần, trợ cấp hằng tháng do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp phục vụ và trợ cấp dưỡng sức sau điều trị.
Nhiều nguồn thu để chi trả theo điều chỉnh lương cơ sở mới
Đối với các bộ, cơ quan Trung ương, nguồn thực hiện gồm 10% tiết kiệm chi thường xuyên dự toán năm 2026 tăng thêm so với dự toán năm 2025 đã được cấp có thẩm quyền giao, không bao gồm các khoản tiền lương, phụ cấp theo lương, khoản có tính chất lương và các khoản chi cho con người theo chế độ.
Các cơ quan cũng sử dụng tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ năm 2026 sau khi trừ chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động cung cấp dịch vụ, thu phí. Riêng số thu từ cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, y tế dự phòng và dịch vụ y tế khác của cơ sở y tế công lập, tỷ lệ sử dụng tối thiểu là 35% sau khi trừ chi phí liên quan trực tiếp.
Ngoài ra, nguồn thực hiện còn bao gồm phần kinh phí cải cách tiền lương năm 2025 chưa sử dụng hết chuyển sang, nếu có.
Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, nguồn thực hiện gồm 70% tăng thu ngân sách địa phương năm 2025 so với dự toán được Thủ tướng Chính phủ giao. Các địa phương cũng được sử dụng 50% tăng thu ngân sách địa phương dự toán các năm 2026, 2025 và 2024 so với dự toán năm trước được giao.
Bên cạnh đó, địa phương được sử dụng 10% tiết kiệm chi thường xuyên dự toán năm 2026 đã được cấp có thẩm quyền giao; nguồn cải cách tiền lương đến hết năm 2025 còn dư chuyển sang; kinh phí ngân sách địa phương tiết kiệm chi hỗ trợ hoạt động thường xuyên do tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tương tự khối Trung ương, địa phương phải sử dụng tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ năm 2026 sau khi trừ chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động cung cấp dịch vụ, thu phí. Riêng lĩnh vực y tế công lập, tỷ lệ tối thiểu là 35%.
Theo nghị định, ngân sách Trung ương sẽ bổ sung phần kinh phí còn thiếu do điều chỉnh mức chuẩn và thực hiện chế độ tiền thưởng năm 2026 cho các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương và các địa phương theo quy định.