Loạt công ty chứng khoán tăng lãi margin lên 14%, dư nợ cao lập đỉnh lịch sử

Mặt bằng lãi suất cho vay ký quỹ (margin) trên thị trường chứng khoán đang bước vào một chu kỳ mới khi hàng loạt công ty chứng khoán đồng loạt điều chỉnh tăng từ đầu tháng 3, đưa lãi suất phổ biến lên vùng 13–14%/năm, cao hơn khoảng 0,5–1% so với trước đó.

Diễn biến này không đơn thuần là một điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh sự thay đổi rõ rệt của môi trường tiền tệ, thời kỳ “tiền rẻ” đang dần khép lại.

Các công ty chứng khoán lớn như DSC, Vietcap, SSI, HSC, VPS hay ACBS đều đã cập nhật biểu lãi suất mới. Trong đó, mức 14%/năm đang xuất hiện ngày càng phổ biến, thay thế vùng 12–13% trước đây và trở thành mặt bằng mới của thị trường cho vay ký quỹ.

Ở bề nổi, việc tăng lãi suất có thể được lý giải bởi nhu cầu sử dụng đòn bẩy tăng mạnh. Dư nợ margin toàn thị trường đã lập đỉnh lịch sử vào cuối năm 2025, ước đạt khoảng 395.000 – 412.000 tỷ đồng, tăng mạnh so với các quý trước. Quy mô này cho thấy dòng tiền vay đang mở rộng nhanh, kéo theo áp lực lên nguồn vốn cho vay.

Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi nằm ở chi phí vốn đầu vào. Trong bối cảnh lãi suất huy động tại các ngân hàng tăng trở lại, nhiều kỳ hạn đã vượt 6%/năm, thậm chí có nơi lên trên 8%/năm, nền giá vốn của hệ thống tài chính đã không còn ở mức thấp như trước. Đồng thời, lãi suất liên ngân hàng từng có thời điểm vọt lên vùng 16–20%/năm, phản ánh áp lực thanh khoản ngắn hạn.

Khi chi phí vốn tăng, lãi suất margin, vốn được cấu thành từ chi phí huy động, phần bù rủi ro, thanh khoản và biên lợi nhuận cũng buộc phải điều chỉnh theo. Nói cách khác, lãi vay tăng không chỉ vì nhà đầu tư vay nhiều hơn, mà còn vì “giá vốn” để cho vay đã đắt hơn.

Áp lực này cũng thể hiện rõ trong hoạt động huy động vốn của chính các công ty chứng khoán. Một số doanh nghiệp phải phát hành trái phiếu với lãi suất từ 8% trở lên, hoặc duy trì hạn mức tín dụng lớn từ ngân hàng để tài trợ cho hoạt động cho vay ký quỹ.

Cụ thể, VNDIRECT phát hành thành công 2.000 tỷ đồng trái phiếu ra công chúng, trong đó, lô 2 năm có lãi suất kỳ đầu 8%/năm, lô 3 năm 8,3%/năm, còn các kỳ sau áp dụng lãi suất tham chiếu cộng biên độ từ 2,8% đến 3%/năm. Tại MBS, các lô trái phiếu đang lưu hành mang lãi suất từ 6,8% đến 7,6%/năm.

Khi chi phí đầu vào tiệm cận 7–8%/năm, mức chênh lệch so với lãi cho vay margin 13–14% đã thu hẹp đáng kể so với trước đây.

Đáng chú ý, cho vay ký quỹ hiện không chỉ là dịch vụ hỗ trợ giao dịch, mà đã trở thành một trong những nguồn thu chính của nhiều công ty chứng khoán.

Trong không ít doanh nghiệp, thu nhập từ lãi margin đóng góp tới 40–60% tổng doanh thu. Điều này lý giải vì sao các công ty liên tục tăng vốn để mở rộng dư nợ cho vay, bất chấp chi phí vốn ngày càng cao.