Lãnh đạo HDBank nêu 3 trụ cột giúp ngân hàng thương mại dẫn vốn cho kinh tế tư nhân

Sáng ngày 6/5/2026, tại Hội thảo “Kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” do Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam phối hợp Hệ sinh thái truyền thông tài chính Người Quan Sát tổ chức tại Hà Nội, ông Trần Hoài Nam - Phó Tổng Giám đốc Thường trực Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) đã chia sẻ nhiều nhận định đáng chú ý về bài toán vốn cho nền kinh tế trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo ông Nam, khi dư địa tín dụng ngày càng thu hẹp, vai trò của ngân hàng thương mại không còn dừng ở việc cung ứng vốn, mà đang dịch chuyển mạnh sang chức năng kiến tạo năng lực tài chính và dẫn dắt dòng vốn cho khu vực kinh tế tư nhân.

Ông nhấn mạnh, tăng trưởng kinh tế cần đi cùng ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, nguồn lực phải được phân bổ hiệu quả, ưu tiên cho các dự án trọng điểm, hạ tầng chiến lược, qua đó bảo đảm thành quả tăng trưởng phục vụ người dân và doanh nghiệp một cách hài hòa, bền vững.

Trong bối cảnh đó, bài toán vốn không chỉ nằm ở việc mở rộng tín dụng mà đòi hỏi xây dựng một hệ sinh thái vốn dài hạn gắn với kỷ luật tài chính.

Áp lực vốn gia tăng trong mục tiêu tăng trưởng hai con số

Theo phân tích được đưa ra tại hội thảo, để đạt mức tăng trưởng GDP khoảng 10%/năm, tín dụng toàn hệ thống cần tăng trưởng khoảng 18–20%. Tuy nhiên, dự kiến tăng trưởng tín dụng năm 2026 chỉ quanh mức 15%, phản ánh những giới hạn mang tính cấu trúc của hệ thống tài chính.

Đáng chú ý, tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam hiện đã lên tới khoảng 150% - mức khá cao so với nhiều quốc gia trong khu vực, trong khi quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp mới tương đương khoảng 10% GDP. Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn đang gánh phần lớn nhu cầu vốn của nền kinh tế, từ ngắn hạn đến trung và dài hạn.

Trong khi đó, khu vực kinh tế tư nhân - chiếm khoảng 97% số lượng doanh nghiệp và đóng góp hơn 50% GDP - vẫn đối mặt với khoảng trống tài chính lớn, đặc biệt ở nguồn vốn trung và dài hạn.

Áp lực này càng gia tăng khi nền kinh tế bước vào chu kỳ đầu tư mới với các động lực tăng trưởng như hạ tầng quy mô lớn, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi xanh - những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn dài hạn rất lớn.

Ngoài ra, cơ cấu nguồn vốn của hệ thống ngân hàng cũng đang bộc lộ sự mất cân đối khi khoảng 80% nguồn huy động là ngắn hạn, trong khi nhu cầu vay trung và dài hạn ngày càng tăng. Quy định giới hạn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn ở mức 30% tiếp tục tạo áp lực thanh khoản lên các tổ chức tín dụng.

Theo lãnh đạo HDBank, mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào mở rộng tín dụng đang dần chạm ngưỡng. Các chuẩn mực quốc tế về an toàn vốn như Basel II, Basel III cùng yêu cầu siết chặt các tỷ lệ an toàn từ cơ quan quản lý khiến không gian tín dụng truyền thống ngày càng thu hẹp.

3 trụ cột dẫn dắt dòng vốn cho tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh mới, ông Trần Hoài Nam cho rằng vai trò của ngân hàng thương mại cần được định nghĩa lại, từ “người cấp vốn” sang “nhà kiến tạo năng lực tài chính”. Theo ông, sự chuyển dịch này được thể hiện qua 3 trụ cột chính.

Thứ nhất, định hướng dòng vốn theo chất lượng tăng trưởng. Ngân hàng không chỉ cấp vốn mà còn lựa chọn, dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên như tài chính xanh, kinh tế số, chuỗi cung ứng…, qua đó góp phần nâng cao năng suất và chuẩn hóa hoạt động sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ hai, nâng chuẩn doanh nghiệp thông qua yêu cầu minh bạch tài chính, chuẩn hóa báo cáo tài chính, tiếp cận các tiêu chuẩn ESG và cải thiện năng lực quản trị. Đây được xem là điều kiện quan trọng giúp doanh nghiệp đủ khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý hơn.

Thứ ba, kết nối doanh nghiệp với các nguồn vốn dài hạn và thị trường tài chính quốc tế. Trong bối cảnh nhu cầu vốn vượt quá khả năng cung ứng của hệ thống ngân hàng trong nước, các ngân hàng thương mại cần đóng vai trò cầu nối với các định chế tài chính toàn cầu thông qua phát hành trái phiếu, vay hợp vốn và thu hút dòng vốn ngoại.

Từ góc độ thực tiễn, HDBank cho biết đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm mở rộng hệ sinh thái vốn và tăng cường kết nối quốc tế.

Ngân hàng hiện huy động hàng trăm triệu USD mỗi năm từ các định chế tài chính quốc tế như International Finance Corporation, Asian Development Bank, FMO và KfW nhằm bổ sung nguồn vốn dài hạn và thúc đẩy tài chính xanh.

Song song với đó, ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu quốc tế, tham gia các khoản vay hợp vốn và mở rộng hợp tác với London Stock Exchange Group cũng như Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC).

Theo lãnh đạo ngân hàng, các nguồn lực này không chỉ giúp gia tăng khả năng cung ứng vốn mà còn góp phần nâng chuẩn doanh nghiệp, thúc đẩy minh bạch tài chính và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế.

Một điểm đáng chú ý khác là việc chuyển từ mô hình cấp tín dụng đơn lẻ sang thiết kế giải pháp tài chính theo chuỗi giá trị. Tại HDBank, các sản phẩm tài chính được xây dựng bám sát chu kỳ kinh doanh, dòng tiền và đặc thù từng ngành hàng thay vì chỉ dựa trên từng khoản vay riêng lẻ.

Cách tiếp cận này giúp tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro. Ngân hàng cũng triển khai các gói tín dụng chuyên biệt cho nhiều lĩnh vực như SME, xây dựng, logistics, bán lẻ và y tế, cho thấy vai trò tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái vận hành của doanh nghiệp.

Theo ông Nam, trong giai đoạn phát triển mới, khi mục tiêu tăng trưởng không chỉ là tốc độ mà còn hướng tới chất lượng và tính bền vững, vai trò của ngân hàng thương mại đang được tái định hình mạnh mẽ. Từ vị thế là “kênh dẫn vốn”, ngân hàng đang từng bước trở thành “nhà kiến tạo năng lực tài chính”, góp phần định hướng dòng vốn, nâng chuẩn doanh nghiệp và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, hội nhập sâu rộng hơn với kinh tế toàn cầu.

Thị trường chứng khoán được kỳ vọng trở thành kênh dẫn vốn chiến lược

Ông Trần Hoài Nam cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của thị trường chứng khoán trong hệ sinh thái tài chính quốc gia, coi đây là cấu phần giúp hệ thống tài chính vận hành cân bằng và bền vững hơn, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế gia tăng mạnh.

Theo ông Nam, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam hiện tương đương khoảng 78% GDP và đang đứng trước cơ hội lớn khi được kỳ vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi theo đánh giá của FTSE Russell vào tháng 9/2026. Đây được xem là bước đệm quan trọng để thị trường tiến tới các chuẩn mực cao hơn như MSCI trong tương lai, qua đó mở rộng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế dài hạn.

Lãnh đạo HDBank cho rằng, để thị trường chứng khoán thực sự phát huy vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, cần phát triển đồng bộ hệ sinh thái trung gian gồm các công ty chứng khoán, tổ chức tài chính và nhà đầu tư dài hạn.

Các cấu phần này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn thị trường, xây dựng cấu trúc vốn phù hợp với từng giai đoạn phát triển mà còn đóng vai trò kết nối doanh nghiệp với các dòng vốn quốc tế.