Hancorp (HAN) ra sao trước khi Chủ tịch HĐQT bị tạm đình chỉ?

Tổng công ty Xây dựng Hà Nội - CTCP (Hancorp, UPCoM: HAN) vừa công bố hàng loạt thay đổi nhân sự cấp cao. Theo đó, Hancorp quyết định tạm đình chỉ chức vụ Chủ tịch HĐQT đối với ông Đậu Văn Diện kể từ ngày 29/6/2026 cho đến khi có quyết định thay thế.

HĐQT giao ông Nguyễn Minh Cương, Thành viên HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc, tạm thời phụ trách hoạt động của HĐQT.

Cùng ngày, doanh nghiệp bổ nhiệm lại ông Nguyễn Đỗ Quý giữ chức Tổng Giám đốc trong thời hạn không quá 5 năm, tính từ ngày 29/6/2026.

Biến động nhân sự diễn ra khi Hancorp đang cùng lúc triển khai nhiều dự án xây lắp và bất động sản quy mô lớn. Dù vậy, phía sau quy mô tài sản hơn 7.000 tỷ đồng và các công trình trọng điểm là áp lực đáng kể về công nợ, dòng tiền và chất lượng các khoản đầu tư.

Tiền thân là Công ty Kiến trúc khu Nam thuộc Bộ Kiến trúc trước đây, HAN hiện có vốn điều lệ 1.410 tỷ đồng, trong đó Nhà nước nắm giữ 98,83% vốn. Đến cuối năm 2025, doanh nghiệp có 7 công ty con, 13 công ty liên kết và hơn 4.000 lao động.

Là một trong những tổng công ty xây dựng lâu đời, Hancorp từng tham gia nhiều công trình lớn như Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Bảo tàng Hà Nội, Nhà ga T2 Nội Bài và Nhà ga hành khách quốc tế Đà Nẵng.

Hiện doanh nghiệp tiếp tục góp mặt tại các dự án hạ tầng trọng điểm, gồm gói thầu xây dựng và lắp đặt thiết bị Nhà ga hành khách cùng hạng mục Nhà ga hàng hóa số 1 thuộc sân bay Long Thành; một số hạng mục tại Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất; đồng thời khởi công hai dự án nhà ở xã hội tại Đồng Nai với tổng mức đầu tư hơn 2.300 tỷ đồng.

Bức tranh tài chính còn nhiều điểm nghẽn

Năm 2025, HAN ghi nhận doanh thu hơn 3.215 tỷ đồng, tăng so với mức gần 2.589 tỷ đồng năm 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 68 tỷ đồng, cao hơn mức hơn 60,8 tỷ đồng của năm trước.

Trong giai đoạn 2022-2025, doanh thu của doanh nghiệp duy trì quanh vùng 3.000-3.200 tỷ đồng mỗi năm, trong khi lợi nhuận sau thuế bình quân hơn 60 tỷ đồng. Quy mô hoạt động được giữ tương đối ổn định, song mức lợi nhuận vẫn khá mỏng nếu đặt trong tương quan với tổng tài sản và nguồn vốn doanh nghiệp đang vận hành.

Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu tài sản. Theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, các khoản phải thu và hàng tồn kho của Hancorp đạt hơn 5.000 tỷ đồng, tương đương 77,4% tổng tài sản.

Đây là đặc điểm thường thấy ở doanh nghiệp xây lắp, khi vốn bị “giam” trong công trình dở dang, hồ sơ nghiệm thu và quá trình thanh quyết toán với chủ đầu tư. Tuy nhiên, tỷ trọng lớn của hai khoản mục này cũng đồng nghĩa áp lực thu hồi công nợ, kiểm soát chi phí và bảo đảm dòng tiền sẽ lớn hơn.

Nhiều khoản phải thu của Hancorp có giá trị hàng trăm tỷ đồng. Trong đó, doanh nghiệp ghi nhận khoản phải thu khoảng 235 tỷ đồng tại Lilama, khoảng 216 tỷ đồng liên quan dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 tại Ninh Bình, khoảng 159 tỷ đồng tại Vinhomes, cùng các khoản phải thu tại các dự án sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất do ACV làm chủ đầu tư.

Riêng dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 có quy mô 1.000 giường bệnh, tổng mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, được khởi công từ năm 2015. Dự án gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, bị đình trệ kéo dài và thuộc diện thanh tra.

Tại cuối năm 2025, nợ phải trả của Hancorp vượt 5.000 tỷ đồng, xấp xỉ gấp 3 lần vốn chủ sở hữu. Dư nợ vay ở mức khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp có khoảng 500 tỷ đồng tiền và các khoản tương đương tiền.

Cơ cấu nợ còn bao gồm gần 1.000 tỷ đồng nghĩa vụ liên quan đến khoản người mua trả tiền trước ngắn hạn và doanh thu chưa thực hiện dài hạn. Trong bối cảnh phần lớn tài sản ngắn hạn nằm tại phải thu và hàng tồn kho, khả năng chuyển hóa các khoản mục này thành tiền là yếu tố cần theo dõi đối với thanh khoản của doanh nghiệp.

Sang năm 2026, dòng tiền tiếp tục là vấn đề đáng chú ý tại Hancorp. Tại ngày 31/3/2026, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt gần 7.078 tỷ đồng. Trong quý đầu năm, Hancorp ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 7 tỷ đồng, nhưng lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm hơn 299 tỷ đồng.

Khoảng cách giữa lợi nhuận kế toán và dòng tiền thực thu cho thấy hiệu quả chuyển hóa doanh thu thành tiền trong kỳ còn hạn chế. Với doanh nghiệp xây lắp, điều này thường phụ thuộc vào tiến độ nghiệm thu, thanh toán của chủ đầu tư và tốc độ thu hồi công nợ tại các dự án.

Tại thời điểm cuối quý I/2026, nợ ngắn hạn của Hancorp vượt 5.040 tỷ đồng. Trong đó, vay nợ và các khoản phải trả ngắn hạn gần 4.070 tỷ đồng, trong khi tiền và các khoản tương đương tiền chỉ khoảng 245 tỷ đồng.

Tài sản ngắn hạn đạt 5.911 tỷ đồng, chiếm phần lớn tổng tài sản. Các khoản phải thu và hàng tồn kho tiếp tục tăng, phản ánh hoạt động xây lắp và bất động sản vẫn được mở rộng, nhưng cũng kéo theo nhu cầu vốn lưu động lớn hơn.

Lộ loạt “lỗ hổng” qua các kết luận kiểm toán

Không chỉ chịu áp lực từ dòng tiền, độ tin cậy của một số khoản mục trên báo cáo tài chính HAN cũng là vấn đề đáng chú ý khi đơn vị kiểm toán độc lập đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với báo cáo tài chính năm 2025.

Theo đó, các vấn đề được kiểm toán lưu ý tập trung vào việc đối chiếu công nợ, hạch toán kế toán và phương pháp ghi nhận các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết. Tại ngày 31/12/2025, các công ty con của Hancorp chưa đối chiếu, xác nhận đầy đủ khoảng 73,7 tỷ đồng công nợ phải thu và 156,2 tỷ đồng công nợ phải trả. Bên cạnh đó, khoản chi phí trả trước dài hạn hơn 3 tỷ đồng chưa được phân bổ theo đúng quy định.

Kiểm toán viên cho biết chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng để xác nhận tính hiện hữu cũng như mức trích lập dự phòng đối với các khoản mục nêu trên. Một số khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết cũng vẫn được ghi nhận theo giá gốc thay vì phương pháp vốn chủ sở hữu, khiến kiểm toán viên chưa thể đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của vấn đề này đối với báo cáo tài chính hợp nhất.

Trước đó, liên quan đến hoạt động quản lý, sử dụng vốn và tài sản Nhà nước năm 2024, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị Hancorp kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân và xem xét xử lý theo quy định đối với các tồn tại được phát hiện.

Cơ quan này yêu cầu doanh nghiệp khẩn trương phân loại, đối chiếu, xác nhận các khoản phải thu, phải trả; có biện pháp thu hồi công nợ tồn đọng kéo dài và đánh giá khả năng thu hồi để trích lập dự phòng theo quy định. Hancorp cũng được yêu cầu xử lý dứt điểm chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tại một số công trình đã ghi nhận hết doanh thu, cũng như chi phí chuẩn bị đầu tư tại các dự án đã dừng triển khai.

Đối với các khoản đầu tư tại doanh nghiệp có lỗ lũy kế lớn hoặc dừng hoạt động, Kiểm toán Nhà nước yêu cầu Hancorp tăng cường giám sát thông qua người đại diện vốn, triển khai biện pháp bảo toàn vốn và cập nhật phương án tái cơ cấu, thoái vốn đối với các khoản đầu tư liên quan.