Giá tôm thấp nhất nhiều năm, lãnh đạo Minh Phú nói gì?

Đơn hàng cải thiện, lợi nhuận khởi sắc

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (MPC) cho biết 5 tháng đầu năm, doanh nghiệp đạt 489,3 tỷ đồng lợi nhuận. Kết quả tháng 6 cũng được lãnh đạo công ty đánh giá tương đối tích cực.

Năm 2026, Minh Phú đặt mục tiêu doanh thu 19.892 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 1.059 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 974 tỷ đồng. Nếu hoàn thành kế hoạch này, doanh nghiệp sẽ ghi nhận mức doanh thu và lợi nhuận cao nhất trong lịch sử hoạt động.

Theo lãnh đạo Minh Phú, thị trường tôm đang có diễn biến khá đặc biệt. Trong khi nhiều nhóm thực phẩm tăng giá, tôm lại chưa tăng tương ứng do nguồn cung từ Ecuador và Ấn Độ vẫn lớn. Hai quốc gia này duy trì sản lượng cao và bán ra thị trường với mức giá cạnh tranh.

Mặt bằng giá thấp khiến dư địa tăng giá bán của doanh nghiệp bị hạn chế. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, tôm trở nên dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng, nhất là khi nhiều loại thực phẩm khác như cá, mực, thịt heo, thịt gà tăng giá.

Về đầu ra, Minh Phú hiện có hơn 12.000 tấn hợp đồng chưa giao từ nay đến cuối năm. Từ tháng 7 và tháng 8, khách hàng bắt đầu mua mạnh hơn để chuẩn bị cho mùa tiêu thụ cao điểm dịp lễ hội cuối năm.

Dù vậy, cơ cấu đơn hàng đang có sự thay đổi. Do kinh tế toàn cầu còn khó khăn, người tiêu dùng có xu hướng chọn tôm kích cỡ nhỏ hơn để phù hợp với sức mua. Nếu trước đây nhóm tôm 30-60 con/kg được tiêu thụ phổ biến, hiện đơn hàng chuyển nhiều hơn sang nhóm 60-120 con/kg.

Sự dịch chuyển này giúp sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thị trường, nhưng lại tạo thêm áp lực cho khâu chế biến. Tôm kích cỡ nhỏ mất nhiều thời gian hơn ở các công đoạn lột vỏ, rút chỉ, từ đó ảnh hưởng nhất định đến sản lượng thành phẩm. Theo lãnh đạo Minh Phú, lợi nhuận vẫn đang diễn biến tích cực, dù sản lượng chịu tác động từ thay đổi trong cơ cấu sản phẩm.

Nhà máy mới chưa chạy hết công suất

Điểm nghẽn lớn của Minh Phú hiện không chỉ nằm ở thị trường tiêu thụ, mà còn ở năng lực vận hành nhà máy mới. Nhà máy Minh Phú Khánh An đã đi vào hoạt động gần hai tháng, nhưng công suất hiện mới đạt khoảng 30% do thiếu lao động.

Theo ông Lê Văn Quang, nhà máy đang có hơn 2.000 công nhân, trong khi nhu cầu để vận hành đầy đủ cần khoảng 5.000 người. Tình trạng khó tuyển lao động phổ thông khiến doanh nghiệp chưa thể khai thác hết công suất thiết kế.

Trước khó khăn này, Minh Phú đang nghiên cứu tự động hóa một số công đoạn. Doanh nghiệp đã thử nghiệm robot với đối tác Trung Quốc, nhưng công nghệ hiện tại chưa đáp ứng tốt yêu cầu trong chế biến tôm. Một số khâu vẫn cần sự khéo léo của lao động thủ công, nhất là với sản phẩm chế biến sâu.

Về định hướng đầu tư, Minh Phú đã dừng kế hoạch mở rộng sang cá rô phi để tập trung trở lại vào mặt hàng cốt lõi là tôm. Doanh nghiệp tiếp tục ưu tiên sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao nhằm hạn chế cạnh tranh trực tiếp với Ecuador và Ấn Độ ở phân khúc tôm nguyên liệu giá thấp.

Ở thị trường nội địa, kênh bán hàng online vẫn được duy trì nhưng chưa phải động lực tăng trưởng chính. Nguyên nhân là chi phí bán hàng còn cao, trong khi phân khúc tôm tươi giá rẻ có mức độ cạnh tranh lớn. Minh Phú vì vậy tập trung nhiều hơn vào nhóm sản phẩm chế biến phù hợp với tiêu chuẩn và lợi thế sản xuất của doanh nghiệp.

Vùng nuôi vẫn là bài toán dài hạn

Đại hội đồng cổ đông Minh Phú đã thông qua phương án chia cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ tối đa 7,5%, tương đương 750 đồng/cổ phiếu. Với gần 400 triệu cổ phiếu đang lưu hành, tổng số tiền chi trả tối đa khoảng 300 tỷ đồng.

Đối với năm 2026, doanh nghiệp dự kiến dùng 30-50% lợi nhuận sau khi trích lập các quỹ để chia cổ tức cho cổ đông. Lãnh đạo Minh Phú cho biết mức chi trả thực tế sẽ phụ thuộc vào tình hình tài chính, điều kiện tín dụng và nhu cầu vốn cho sản xuất, đầu tư.

Dù đa số cổ đông mong muốn nhận cổ tức tiền mặt, doanh nghiệp cũng cân nhắc phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu nhằm giữ lại nguồn lực, giảm nhu cầu vay vốn và chi phí tài chính.

Về kế hoạch niêm yết, ông Lê Văn Quang cho biết Minh Phú vẫn có định hướng quay lại sàn chứng khoán tập trung khi kết quả kinh doanh ổn định hơn. Do doanh nghiệp ghi nhận lỗ trong năm 2024, Minh Phú cần có lãi trở lại trong năm 2025 và tiếp tục duy trì kết quả tích cực trong năm 2026 để đáp ứng điều kiện niêm yết lại. Việc các nhà máy mới vận hành tốt hơn trong những năm tới cũng là yếu tố quan trọng đối với kế hoạch quay lại HOSE.

Bên cạnh kế hoạch niêm yết và cổ tức, vùng nuôi vẫn là một trong những bài toán dài hạn của Minh Phú. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, rủi ro dịch bệnh tại vùng nuôi, đặc biệt là bệnh EHP trên tôm, tiếp tục ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất.

Vùng nuôi của Minh Phú vẫn còn lỗ trong năm nay, dù mức lỗ đã giảm so với các năm trước. Doanh nghiệp cũng thay đổi cách tiếp cận, chuyển sang mua theo giá thị trường thay vì hỗ trợ người nuôi ở mức cao như trước, nhằm kiểm soát hiệu quả kinh doanh tốt hơn.

Theo ông Lê Văn Quang, để ngành tôm Việt Nam cạnh tranh bền vững hơn, vấn đề không chỉ nằm ở giá bán hay đơn hàng xuất khẩu. Năng lực cạnh tranh dài hạn còn phụ thuộc vào giống tôm, khả năng kiểm soát dịch bệnh và chi phí nuôi.

Minh Phú đang theo đuổi hướng chọn lọc tôm có khả năng kháng bệnh, thích nghi tốt hơn với môi trường nuôi. Doanh nghiệp thử nghiệm trong các ao nuôi, chọn những con có tỷ lệ sống cao để làm nguồn tôm bố mẹ cho các thế hệ sau.

Quá trình này có thể kéo dài 5-10 năm mới tạo ra kết quả rõ rệt. Đây là hướng đi được Minh Phú đặt ra trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh với các đối thủ có lợi thế chi phí nuôi thấp như Ecuador và Ấn Độ.