Có một biệt thự Pháp cổ từng gắn với vị vua cuối cùng của Việt Nam, mở cửa là thấy biển xanh vô tận

Quần thể biệt thự cổ nằm trên “mỏm rồng” hướng ra biển

Nằm trên núi Cảnh Long, bên vịnh Nha Trang, Biệt thự Cầu Đá từ lâu được xem là một trong những công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp cổ còn tồn tại tại thành phố biển. Không chỉ nổi bật bởi vị trí đắc địa hướng ra đại dương, nơi đây còn gắn liền với lịch sử nghiên cứu biển Đông và những dấu ấn đặc biệt của triều Nguyễn trong thế kỷ XX.

Quần thể biệt thự được người Pháp xây dựng từ năm 1923 trên diện tích khoảng 12ha, ở độ cao khoảng 50m so với mực nước biển. Công trình gồm 5 biệt thự nằm rải rác trên các triền đồi của núi Cảnh Long – ngọn núi được ví như “con rồng xanh” ôm lấy vịnh Nha Trang.

Ban đầu, các biệt thự được xây dựng nhằm phục vụ cho giới khoa học phương Tây trong quá trình nghiên cứu biển Đông, gắn với sự hình thành của Viện Hải dương học Nha Trang. Người trực tiếp chỉ đạo thiết kế là Tiến sĩ Armand Krempt – Giám đốc Hải học viện Đông Dương thời bấy giờ.

Năm biệt thự mang tên các loài cây, hoa quen thuộc gồm Bông Giấy, Phượng Vĩ, Cây Bàng, Bông Sứ và Xương Rồng. Mỗi công trình đều có quy mô hai tầng, thiết kế theo phong cách cổ điển Pháp nhưng được điều chỉnh để hài hòa với khí hậu nhiệt đới và cảnh quan phương Đông.

Điểm đặc biệt của quần thể này không nằm ở sự đồ sộ mà ở sự tinh tế trong bố cục. Những mái hiên rộng, ô cửa lớn, ban công nhìn ra biển cùng hệ thống sân vườn xanh mát tạo nên cảm giác vừa sang trọng vừa gần gũi với thiên nhiên.

Dấu ấn vua Bảo Đại giữa vịnh biển Nha Trang

Không lâu sau khi hoàn thành, Biệt thự Cầu Đá dần trở thành nơi nghỉ dưỡng của vua Bảo Đại và hoàng hậu Nam Phương trong giai đoạn từ năm 1940 đến 1945.

Từ đó, nơi đây còn được nhiều người gọi bằng cái tên quen thuộc “Lầu Bảo Đại”. Trong số 5 biệt thự, Xương Rồng và Bông Sứ là hai công trình gắn bó nhiều nhất với vị vua cuối cùng của triều Nguyễn.

Biệt thự Bông Sứ từng được sử dụng làm nơi tiếp khách và nghỉ ngơi của hoàng gia. Tầng trệt là không gian hội họp, chiêu đãi quan khách, còn tầng trên dành cho sinh hoạt riêng. Trong khi đó, biệt thự Xương Rồng nằm ở vị trí đẹp nhất, hướng thẳng ra biển, nơi có thể quan sát toàn cảnh vịnh Nha Trang xanh ngắt.

Từ khu vực này, du khách ngày nay vẫn có thể nhìn xuống Bãi tắm Hoàng hậu – bãi biển từng gắn với những kỳ nghỉ của hoàng gia triều Nguyễn. Theo nhiều tài liệu, nơi đây từng là khu vực vua Bảo Đại thường ngồi câu cá và ngắm biển.

Sau năm 1954, quần thể biệt thự tiếp tục được sử dụng dưới thời Việt Nam Cộng hòa. Khi đó, biệt thự Xương Rồng được đổi tên thành Nghinh Phong, còn Bông Sứ mang tên Vọng Nguyệt – những tên gọi vẫn còn được sử dụng đến hiện nay.

Ngày nay, Biệt thự Cầu Đá không chỉ là công trình kiến trúc cổ mà còn là điểm tham quan hấp dẫn với du khách khi đến Nha Trang.
Bên trong biệt thự Nghinh Phong hiện được bố trí thành không gian trưng bày hình ảnh, hiện vật liên quan đến triều Nguyễn và cuộc đời vua Bảo Đại. Những bộ bàn ghế, điện thoại cổ hay vật dụng sinh hoạt được lưu giữ phần nào tái hiện không khí của một thời quá vãng.

Điều khiến nhiều du khách ấn tượng không chỉ là câu chuyện lịch sử mà còn là cảm giác bình yên của không gian nơi đây. Giữa nhịp phát triển nhanh của thành phố biển, quần thể biệt thự vẫn giữ được vẻ trầm mặc với những bức tường vàng cũ, hàng cây xanh và tiếng sóng biển vọng lên từ phía dưới triền núi.

Từ ban công các biệt thự, vịnh Nha Trang hiện ra rộng mở với mặt nước xanh trải dài, tàu thuyền thấp thoáng ngoài khơi và những cơn gió biển thổi qua không gian cổ kính. Sự giao hòa giữa kiến trúc Pháp, thiên nhiên nhiệt đới và dấu ấn lịch sử đã khiến nơi đây trở thành một trong những điểm đến đặc biệt của thành phố biển Khánh Hòa.