Có diện tích lớn nhất Hải Phòng, vùng đất mang tên vị "danh nhân vĩ đại" này sẽ trở thành trung tâm du lịch văn hóa mới, thu hút tới 12.000 lượt khách/năm
Giữa nhịp đô thị hóa sôi động của Hải Phòng, nơi đây nổi lên như vùng đất hiếm hoi vẫn lưu giữ nét văn hóa 17 dân tộc anh em.
Vùng đất rộng lớn, đa sắc màu văn hóa
Phường Nguyễn Trãi (TP. Hải Phòng) được hình thành trên cơ sở sáp nhập các phường, xã: Bến Tắm, Bắc An và Hoàng Hoa Thám (trước thuộc TP. Chí Linh, tỉnh Hải Dương cũ). Với diện tích 76,28 km² – lớn nhất trong các xã, phường của TP. Hải Phòng mới, địa bàn này sở hữu địa hình đồi núi xen kẽ, tạo nên cảnh quan vừa hùng vĩ vừa hoang sơ. Tuy nhiên, dân số chỉ hơn 16.000 người, mật độ dân cư thưa thớt, sinh sống rải rác khắp vùng đồi, gây không ít khó khăn trong công tác quản lý và vận hành chính quyền địa phương.

Dù vậy, 5 năm trở lại đây, kinh tế phường Nguyễn Trãi vẫn đạt tốc độ tăng trưởng khá, thu nhập bình quân đầu người đạt 75 triệu đồng/năm, vượt chỉ tiêu đề ra. Hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, kỹ thuật được đầu tư, tạo tiền đề cho phát triển lâu dài. Theo định hướng đến năm 2030, phường đặt mục tiêu thu ngân sách tăng bình quân 10%/năm, thu hút 12.000 lượt khách du lịch mỗi năm, thu nhập bình quân đầu người tăng 8%/năm và giảm 80% số hộ nghèo theo chuẩn mới.
Trong giai đoạn tới, Nguyễn Trãi định hướng khai thác thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch sinh thái, đồng thời chú trọng công tác quy hoạch, quản lý không gian và thu hút đầu tư du lịch nghỉ dưỡng. Thành phố Hải Phòng sẽ hỗ trợ phát triển du lịch gắn với bảo tồn các di tích lịch sử, trong đó nổi bật là chùa Thanh Mai – một phần của quần thể di tích vừa được UNESCO ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa thế giới.
Nơi hội tụ bản sắc 17 dân tộc và giá trị văn hóa truyền thống
Phường Nguyễn Trãi hiện có hơn 1.000 hộ đồng bào dân tộc thiểu số, với 3.503 người thuộc 16 dân tộc khác nhau như Sán Dìu, Hoa, Tày, Nùng, Thái, Dao, Mường... Trong đó, đông nhất là dân tộc Sán Dìu và Hoa, cư trú tập trung tại khu vực xã Bắc An cũ. Không chỉ chung sống hòa thuận, đồng bào các dân tộc còn góp phần tích cực vào phát triển kinh tế và giữ gìn an ninh chính trị địa phương.

Bản sắc văn hóa nơi đây thể hiện rõ qua ẩm thực và phong tục. Người Hoa có món khâu nhục, linh hồn của mâm cỗ ngày Tết hay cưới hỏi. Người Sán Dìu có món bánh phổi bò, xuất hiện trong dịp Thanh minh, rằm tháng Bảy hay Tết Đông chí. Dù chỉ là nguyên liệu dân dã như gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn,.. nhưng mỗi món đều chứa đựng sự tinh tế và tâm hồn người làm. Tuy nhiên, việc bảo tồn những giá trị này đang đối mặt nhiều thách thức khi lớp trẻ ngày càng xa rời tiếng mẹ đẻ, âm nhạc, trang phục truyền thống.
Để gìn giữ bản sắc, phường Nguyễn Trãi cần gắn văn hóa với đời sống, đưa yếu tố truyền thống vào trường học, lễ hội và các sự kiện cộng đồng. Thành phố Hải Phòng cũng được kỳ vọng sẽ có cơ chế hỗ trợ như cấp kinh phí bảo tồn lễ hội, tạo sân chơi văn hóa vùng dân tộc, phát triển mô hình du lịch cộng đồng. Khi văn hóa được “kích hoạt” cùng du lịch, Nguyễn Trãi hoàn toàn có thể trở thành điểm đến đặc trưng của du lịch văn hóa Hải Phòng.
Nơi đây không chỉ mang tên một vị anh hùng văn hóa dân tộc – Nguyễn Trãi (1380–1442) mà còn gợi nhớ tinh thần “lấy dân làm gốc” trong tư tưởng nhân nghĩa của ông. Từ “Bình Ngô đại cáo” – bản Tuyên ngôn độc lập lần thứ hai của Việt Nam đến “Quốc âm thi tập”, “Dư địa chí”, dấu ấn Ức Trai vẫn soi rọi hôm nay. Giữa dòng chảy đô thị hóa mạnh mẽ, phường Nguyễn Trãi chính là “viên ngọc thô” của Hải Phòng, nơi văn hóa dân tộc và tiềm năng phát triển hòa quyện trong cùng một nhịp sống.