Chứng khoán đầu tháng lại "đánh úp" cuối phiên, chuyên gia lên tiếng lý giải

Phiên sáng đầu tháng 11, thị trường có “pha” hồi phục khá ấn tượng khi VN-Index chạm lại vùng đáy cũ 1.600–1.620 điểm. Tuy nhiên, đà hồi phục này nhanh chóng tan biến trong phiên chiều khi áp lực bán lan rộng, đặc biệt ở nhóm bất động sản – nơi hàng loạt cổ phiếu bị bán tháo, nhiều mã rơi thẳng về giá sàn.

Đặc biệt, thị trường bước vào phiên khớp lệnh ATC, lực bán càng dồn dập, không chỉ ở nhóm địa ốc mà còn lan sang cả chứng khoán, khiến chỉ số VN-Index lùi về dưới 1.620 điểm, mất hơn 22 điểm so với tham chiếu.

Đáng chú ý, các nhịp “đánh úp” cuối phiên liên tục xuất hiện thời gian gần đây càng khiến thị trường thêm khó lường, nhiều nhà đầu tư cố gắng bắt đáy đã chịu lỗ ngay trong ngày, thậm chí cổ phiếu chưa kịp về tài khoản đã mất giá.

Ông Bùi Văn Huy – Phó Tổng Giám đốc FIDT lý giải rằng, giai đoạn quý II và quý III vừa qua, thị trường chứng khoán đã tăng trưởng mạnh, đặc biệt ở các nhóm vốn hóa lớn như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản. Đà tăng này thu hút lượng lớn nhà đầu tư cá nhân, đẩy thanh khoản lên cao, nhưng cũng khiến mặt bằng giá trở nên “nhạy cảm” trước thông tin và áp lực chốt lời.

Theo ông Huy, phần lớn yếu tố hỗ trợ như kết quả kinh doanh quý III khả quan, kỳ vọng nâng hạng thị trường hay tín hiệu nới lỏng chính sách tiền tệ của FED đều đã phản ánh hết vào giá cổ phiếu. Khi thông tin chính thức xuất hiện, thị trường không còn động lực mới để đi lên, thay vào đó là làn sóng chốt lời của dòng tiền ngắn hạn.

Bên cạnh yếu tố thông tin, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn – nơi tập trung đông đảo nhà đầu tư cá nhân lại dễ tổn thương hơn cả. Những cú giảm mạnh vào cuối phiên đã đánh trúng tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), khiến nhà đầu tư cá nhân hoảng sợ bán tháo theo hiệu ứng dây chuyền.

“Khi tâm lý sợ hãi lan nhanh, vòng xoáy bán ra càng mạnh. Thêm vào đó, tỷ lệ sử dụng margin cao và ‘bộ đệm’ tài khoản mỏng khiến áp lực call margin trở thành yếu tố trực tiếp kéo thị trường đi xuống”, ông Huy nhận định.

Theo ông, hiện tượng này có thể còn tiếp diễn trong ngắn hạn cho đến khi xuất hiện một đợt giải chấp lớn giúp thị trường “giải tỏa” trạng thái căng cứng.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu Công ty CP Chứng khoán MB (MBS) cho rằng biến động mạnh vào cuối phiên không chỉ đến từ tâm lý mà còn do cơ chế vận hành.

“Cuối ngày là thời điểm các quỹ, tổ chức tiến hành cân bằng danh mục, đóng trạng thái, khiến lượng lệnh lớn dồn vào cùng lúc. Ngoài ra, các lệnh giao dịch theo thuật toán (algo trading) cũng khuếch đại biến động, khiến giá bị kéo nhanh theo hướng bất lợi khi nhà đầu tư cá nhân phản ứng cảm tính bằng việc bán tháo hoặc mua đuổi”, ông Dũng nói.

Theo ông, khi thanh khoản dồi dào, thị trường có thể hấp thụ những biến động này dễ dàng. Nhưng trong bối cảnh thanh khoản suy giảm, dòng tiền yếu ớt khiến chỉ số dễ bị cuốn theo dao động ngắn hạn, kéo biên độ giảm vượt quá mức thông thường.

Về triển vọng, các chuyên gia cho rằng trong kịch bản xấu, VN-Index có thể lùi dưới 1.600 điểm để kiểm định lại vùng hỗ trợ mạnh 1.500–1.550 điểm.

Tuy nhiên, đây không phải tín hiệu tiêu cực về xu hướng dài hạn. “Thị trường đang trong quá trình thanh lọc cần thiết, giúp tái cân bằng cung – cầu. Nhà đầu tư nên kiên nhẫn, tránh hoảng loạn, vì nền tảng vĩ mô vẫn tích cực, lãi suất ổn định và dòng tiền trong nước chưa rút khỏi thị trường”, ông Huy nhấn mạnh.