Chuẩn bị lên thành phố, một tỉnh hơn 1,5 triệu dân, giàu có top đầu phía Bắc đang tạo nền cho mô hình đô thị thông minh quy mô lớn

Quảng Ninh thông qua chủ trương thành lập thành phố

Việc thông qua nghị quyết về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh được xem là bước cụ thể hóa quan điểm, mục tiêu của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về phát triển hệ thống đô thị quốc gia. Đồng thời, chủ trương này cũng bám sát tinh thần Kết luận số 20-KL/TW ngày 7/4/2026 của Bộ Chính trị về thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương.

Theo định hướng, thành phố Quảng Ninh sẽ được phát triển theo mô hình đô thị thông minh, trên nền tảng không gian hành chính hiện nay của tỉnh. Đây không chỉ là sự thay đổi về mô hình tổ chức đơn vị hành chính, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị đô thị, liên kết hạ tầng, phân bổ nguồn lực và nâng chất lượng dịch vụ công.

Chủ trương này có ý nghĩa chiến lược đối với Quảng Ninh trong giai đoạn mới, khi địa phương tiếp tục được xác định là một cực tăng trưởng quan trọng của phía Bắc.

Hiện Quảng Ninh đang khẩn trương hoàn tất hồ sơ, tài liệu và đề án theo quy định để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Trong quá trình hoàn thiện đề án, địa phương tiếp tục rà soát kỹ các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định hiện hành; đồng thời bảo đảm sự đồng bộ giữa đề án với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và định hướng phát triển dài hạn.

Cùng với đó, tỉnh cũng đặt yêu cầu chủ động xây dựng lộ trình, chuẩn bị đầy đủ điều kiện tổ chức thực hiện ngay sau khi đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đây là bước chuẩn bị cần thiết, bởi quá trình chuyển đổi sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương sẽ kéo theo nhiều nhiệm vụ lớn về hạ tầng, quản trị đô thị, dịch vụ công, tài chính ngân sách và tổ chức không gian phát triển.

Hạ tầng lớn tạo nền cho đô thị mới

Một trong những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này là nâng cấp đô thị, chỉnh trang khu dân cư và hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật tại các phường, khu vực trung tâm.

Điển hình ở phường Việt Hưng, năm 2025 địa phương đã triển khai 12 công trình, dự án cải tạo, chỉnh trang hạ tầng đô thị khu dân cư với tổng mức đầu tư hơn 150 tỷ đồng. Đến nay, 8/12 công trình đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, 4 công trình còn lại dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 5/2026. Các dự án này chủ yếu là những hạng mục cấp thiết, góp phần hoàn thiện hệ thống giao thông, thoát nước, vỉa hè, cây xanh và hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn.

Năm 2026, phường Việt Hưng tiếp tục đẩy nhanh tiến độ 6 công trình khởi công mới với tổng vốn đầu tư gần 100 tỷ đồng. Một số dự án đáng chú ý gồm cải tạo, chỉnh trang tuyến đường Tiêu Dao đoạn từ ngã tư Hà Khẩu đến đường nối KCN Việt Hưng; cải tạo, chỉnh trang hạ tầng kỹ thuật khu đô thị Đông Ga Hạ Long tại khu Giếng Đáy 6; cải tạo tuyến đường từ tổ 4, khu 5 đến tổ 2, khu 3.

Không chỉ tại Việt Hưng, phường Mạo Khê cũng đang triển khai khối lượng lớn công trình nâng cấp hạ tầng đô thị, khu dân cư, từ giao thông, thoát nước, chiếu sáng đến các thiết chế văn hóa, sinh hoạt cộng đồng, với tổng vốn đầu tư gần 950 tỷ đồng.

Để bảo đảm tiến độ, phường Mạo Khê đã thành lập Ban Chỉ đạo nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư, nhằm tăng cường công tác lãnh đạo, điều hành và kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện. Địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia chỉnh trang đô thị, hiến đất, vật kiến trúc, đóng góp kinh phí và ngày công lao động. Nhờ đó, nhiều công trình đã được tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công.

Ngoài 63 công trình chuyển tiếp từ năm 2025, năm nay phường Mạo Khê tiếp tục triển khai 55 công trình khởi công mới trong các lĩnh vực văn hóa thông tin, giao thông đường bộ, kiến thiết thị chính, quản lý nhà nước, an ninh trật tự và các hoạt động kinh tế khác.

Cùng với hệ thống hạ tầng đô thị cấp phường, các dự án giao thông chiến lược cũng đang được thúc đẩy. Trong đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đoạn đi qua tỉnh Quảng Ninh dài gần 40 km là dự án có ý nghĩa lớn đối với kết nối vùng.

Tổng diện tích cần thực hiện giải phóng mặt bằng của dự án là 273,13 ha, trong đó diện tích cần thu hồi là 188,52 ha, dự kiến hoàn thành cuối năm 2028. Tuyến đi qua 7 địa phương gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu. Tính đến ngày 3/6, diện tích đã thực hiện giải phóng mặt bằng đạt 9,32 ha trên tổng số 154,37 ha, tương đương 6%. Các địa phương đã bàn giao cho nhà đầu tư gần 43 ha trên tổng số 188,52 ha, đạt 22,8% diện tích, chủ yếu là phần đất công do UBND các phường quản lý.

Trong tổng thể phát triển, các dự án chỉnh trang đô thị, nâng cấp khu dân cư và hạ tầng giao thông liên vùng đang tạo nền quan trọng cho Quảng Ninh tiến tới mô hình thành phố trực thuộc Trung ương. Khi hệ thống hạ tầng được hoàn thiện đồng bộ hơn, địa phương sẽ có thêm điều kiện để nâng cấp chất lượng đô thị, mở rộng không gian tăng trưởng và phát huy vai trò cực tăng trưởng của vùng phía Bắc.