Cách tính lương hưu từ năm 2026 có gì thay đổi, người lao động cần lưu ý gì?

Công thức và tỷ lệ hưởng lương hưu theo quy định mới

Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn, mức lương hưu hằng tháng từ năm 2026 tiếp tục được xác định theo công thức:

Mức lương hưu = Tỷ lệ hưởng x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH

Trong đó, tỷ lệ hưởng lương hưu được tính dựa trên thời gian tham gia bảo hiểm xã hội và có sự khác biệt giữa lao động nam và nữ.

Cụ thể, đối với lao động nữ, mức hưởng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, với mức tối đa là 75%. Trong khi đó, lao động nam đạt mức 45% khi có đủ 20 năm đóng BHXH, và cũng được cộng thêm 2% cho mỗi năm tiếp theo, tối đa không vượt quá 75%.

Trường hợp người lao động có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức hưởng được tính bằng 40% cho 15 năm đầu, sau đó mỗi năm tăng thêm 1%. Quy định này áp dụng nhằm đảm bảo quyền lợi cho nhóm lao động có thời gian đóng chưa dài nhưng vẫn đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Ngoài ra, một số trường hợp đặc thù cũng được quy định riêng. Ví dụ, người nghỉ hưu trước tuổi sẽ bị giảm 2% mức hưởng cho mỗi năm nghỉ sớm, trừ trường hợp thời gian nghỉ trước tuổi dưới 6 tháng hoặc một số đối tượng đặc thù như nhà giáo mầm non có thể nghỉ sớm mà không bị giảm tỷ lệ hưởng theo quy định.

Đối với người lao động có thời gian tham gia BHXH theo điều ước quốc tế nhưng thời gian đóng tại Việt Nam dưới 15 năm, mỗi năm đóng được tính tương ứng 2,25% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Quy định đối với người tham gia BHXH tự nguyện

Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, cách tính lương hưu từ năm 2026 về cơ bản không có sự khác biệt lớn so với BHXH bắt buộc. Mức lương hưu vẫn được xác định theo công thức chung, với tỷ lệ hưởng dựa trên số năm đóng và mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Cụ thể, lao động nữ tham gia BHXH tự nguyện đạt tỷ lệ 45% khi đóng đủ 15 năm, trong khi lao động nam cần đủ 20 năm để đạt mức tương ứng. Sau mốc này, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, với mức tối đa vẫn là 75%.

Tương tự, trường hợp có thời gian đóng từ 15 năm đến dưới 20 năm sẽ áp dụng mức 40% cho 15 năm đầu và cộng thêm 1% cho mỗi năm tiếp theo. Quy định này giúp tạo sự thống nhất giữa hai nhóm đối tượng tham gia BHXH.

Đối với những trường hợp có yếu tố quốc tế, cách tính cũng áp dụng nguyên tắc mỗi năm đóng tương ứng 2,25% mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH trong thời gian tham gia tại Việt Nam.

Nhìn chung, hệ thống quy định mới hướng đến việc đảm bảo tính công bằng giữa các nhóm lao động, đồng thời duy trì nguyên tắc đóng – hưởng trong bảo hiểm xã hội.

Lịch chi trả lương hưu và điều chỉnh trong thực tế

Bên cạnh cách tính, lịch chi trả lương hưu cũng là nội dung được nhiều người quan tâm. Theo chỉ đạo của cơ quan bảo hiểm xã hội, việc chi trả lương hưu và trợ cấp hằng tháng qua tài khoản cá nhân được thực hiện vào ngày làm việc thứ hai của mỗi tháng.

Trong trường hợp ngày chi trả trùng với ngày nghỉ hoặc ngày lễ, việc chuyển tiền sẽ được lùi sang ngày làm việc tiếp theo để đảm bảo tính liên tục và thuận tiện cho người hưởng.

Cụ thể, đối với kỳ chi trả tháng 5/2026, do ngày 2/5 rơi vào thứ Bảy, việc chuyển tiền sẽ được thực hiện vào thứ Hai, ngày 4/5/2026. Điều này đồng nghĩa với việc người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH sẽ nhận tiền sau kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5.

Đối với các trường hợp nhận tiền mặt, cơ quan BHXH phối hợp với hệ thống bưu điện xây dựng kế hoạch chi trả ngay sau khi hoàn tất chuyển khoản, nhằm đảm bảo người hưởng nhận đầy đủ, kịp thời.