5 chuyển biến quan trọng khi thị trường được nâng hạng
Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước sang chương mới sau thông báo nâng hạng, mở ra nhiều thay đổi trong bức tranh tài chính quốc gia.
Ngày 8/10, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quá trình hội nhập tài chính toàn cầu.
Theo ông Trần Hoàng Sơn - Giám đốc Chiến lược Thị trường Công ty Chứng khoán VPBank, sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn tạo ra những tác động chiến lược sâu rộng đối với thị trường chứng khoán và nền kinh tế Việt Nam trong nhiều năm tới.
Cú chuyển mình định vị Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu
Thứ nhất, việc được nâng hạng sẽ giúp Việt Nam mở rộng đáng kể khả năng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Khi gia nhập nhóm thị trường mới nổi, Việt Nam sẽ được đưa vào danh mục đầu tư của nhiều quỹ ETF và quỹ chủ động toàn cầu. Ước tính, nếu toàn bộ cổ phiếu trong chỉ số FTSE Vietnam được đưa vào bộ chỉ số thị trường mới nổi, dòng vốn ngoại có thể đạt từ 3 đến 7 tỷ USD sau khi quyết định nâng hạng có hiệu lực.
Trong đó, khoảng 1,5 tỷ USD được dự báo đến từ các quỹ ETF với giả định Việt Nam chiếm tỷ trọng 0,5% trong chỉ số Emerging Market. Đáng chú ý, FTSE cũng cho biết tổng tài sản của các quỹ đầu tư chủ động thường gấp khoảng năm lần quy mô của các quỹ ETF, cho thấy dư địa dòng tiền vào thị trường Việt Nam còn rất lớn.
Thứ hai, thanh khoản thị trường được kỳ vọng sẽ cải thiện rõ rệt nhờ sự thay đổi trong cơ chế thanh toán. Việc loại bỏ yêu cầu nộp tiền trước khi giao dịch (pre-funding) giúp nhà đầu tư tổ chức nước ngoài có thể giao dịch linh hoạt và hiệu quả hơn.
Nhờ đó, giá trị giao dịch trung bình mỗi ngày có thể tăng lên từ 2 đến 3 tỷ USD, góp phần tăng tính thanh khoản, giảm biến động và củng cố sự ổn định của thị trường. Thanh khoản cao cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao khả năng huy động vốn, thu hút thêm nhà đầu tư tổ chức, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp niêm yết phát triển.
Thứ ba, việc nâng hạng góp phần nâng cao vị thế của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế. Với tốc độ tăng trưởng cao, môi trường đầu tư cải thiện và độ mở kinh tế lớn trong khu vực ASEAN, Việt Nam đang ngày càng được các quỹ đầu tư toàn cầu chú ý, đặc biệt là quỹ hưu trí và quỹ đầu tư dài hạn.
Sự thay đổi này không chỉ giúp thu hút nguồn vốn chất lượng cao, mà còn củng cố hình ảnh quốc gia, tạo lợi thế trong các cuộc đàm phán thương mại và thu hút dòng vốn FDI chiến lược. Nâng hạng thị trường vì vậy không chỉ là câu chuyện của chứng khoán, mà còn là bước tiến giúp Việt Nam khẳng định vị thế trong khu vực và trên trường quốc tế.
Động lực mới cho doanh nghiệp và cải cách thể chế
Thứ tư, dòng vốn mới và thanh khoản cải thiện sẽ là động lực thúc đẩy doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn. Khi thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn hiệu quả, các doanh nghiệp trong nước có điều kiện mở rộng hoạt động, thực hiện IPO, tăng quy mô niêm yết và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn giá rẻ.
Việc tiếp cận dòng vốn ngoại cũng buộc doanh nghiệp phải cải thiện năng lực quản trị, nâng cao tính minh bạch và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế. Theo ông Sơn, đây sẽ là yếu tố quan trọng giúp thị trường chứng khoán Việt Nam đóng góp tích cực hơn cho tăng trưởng GDP, hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 8% trong năm 2025 và đạt hai con số trong giai đoạn 2026–2030.
Thứ năm, quan trọng hơn cả, việc được nâng hạng sẽ tạo ra một cú huých thể chế mạnh mẽ, thúc đẩy cải cách sâu rộng trong cấu trúc thị trường tài chính. Những yêu cầu cao hơn từ các nhà đầu tư quốc tế về minh bạch, quản trị rủi ro và chuẩn hóa thông tin sẽ buộc hệ thống chính sách phải hoàn thiện hơn, từ đó giúp thị trường vận hành hiệu quả và bền vững. Đây không chỉ là lợi ích tài chính ngắn hạn mà còn là nền tảng dài hạn để Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045.
Tổng thể, việc FTSE Russell chính thức công nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam là sự ghi nhận cho nỗ lực cải cách không ngừng trong nhiều năm qua. Quan trọng hơn, đây là bước ngoặt mở ra chu kỳ phát triển mới cho thị trường tài chính Việt Nam, khi mọi trụ cột từ dòng vốn, thanh khoản, vị thế quốc gia, doanh nghiệp đến thể chế đều được kích hoạt, hướng tới một giai đoạn tăng trưởng sâu, rộng và bền vững hơn.