Lương cơ sở chuẩn bị tăng mạnh, những nhóm nào được hưởng?
Mức lương cơ sở mới không chỉ tác động đến tiền lương khu vực công, mà còn ảnh hưởng đến phụ cấp, trợ cấp và một số chính sách an sinh xã hội.
Tăng lương cơ sở tác động thế nào đến thu nhập và chính sách an sinh?
Việc điều chỉnh lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng không chỉ tác động đến nhóm cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, mà còn lan tỏa tới nhiều nhóm đối tượng khác thông qua các chính sách tiền lương, phụ cấp và an sinh xã hội.
Đối với khu vực hưởng lương từ ngân sách nhà nước, thay đổi dễ nhận thấy nhất là tiền lương và một số khoản phụ cấp tăng tương ứng. Theo quy định, tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức được xác định bằng mức chuẩn nhân với hệ số lương theo ngạch, bậc, chức danh hoặc vị trí việc làm. Một số khoản phụ cấp cũng được tính theo hệ số và mức chuẩn này.
Chẳng hạn, một công chức có hệ số lương 2,34 hiện nhận mức 5.475.600 đồng/tháng, được tính trên mức 2,34 triệu đồng/tháng. Khi mức chuẩn tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tiền lương của trường hợp này tăng lên 5.920.200 đồng/tháng, tương đương tăng thêm 444.600 đồng mỗi tháng.
Mức tăng này chưa tạo ra thay đổi đột biến về thu nhập, nhưng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt còn cao, đây vẫn là khoản bổ sung có ý nghĩa đối với nhiều gia đình cán bộ, công chức, viên chức.
Với người đang hưởng chế độ hưu trí, việc điều chỉnh mức chuẩn không làm thay đổi trực tiếp công thức tính hưởng hằng tháng. Tuy nhiên, đây là một trong những căn cứ để Nhà nước xem xét điều chỉnh chính sách nhằm bảo đảm giá trị thực của khoản hưởng trong bối cảnh giá cả biến động.
Người lao động ngoài Nhà nước hưởng lợi gián tiếp
Người lao động khu vực ngoài Nhà nước không được trả lương theo mức chuẩn của khu vực công, nhưng vẫn có thể chịu tác động gián tiếp thông qua các chế độ an sinh được xác định dựa trên mức tham chiếu này. Khi mức chuẩn tăng, một số khoản trợ cấp, chế độ bảo hiểm xã hội hoặc quyền lợi liên quan cũng có thể được điều chỉnh tương ứng theo quy định.
Ngoài ra, các nhóm hưởng chính sách như người có công, đối tượng bảo trợ xã hội cũng có thể được hưởng mức trợ cấp cao hơn nếu khoản trợ cấp được tính theo mức chuẩn mới. Vì vậy, tác động của việc điều chỉnh không chỉ nằm trong phạm vi khu vực công, mà còn mở rộng sang nhiều nhóm dân cư trong hệ thống an sinh.
Nhìn lại các lần điều chỉnh trong hơn một thập kỷ qua, mức tăng lần này được đánh giá là phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và điều kiện kinh tế vĩ mô hiện nay. Khi thu nhập của hàng triệu người được cải thiện, sức mua đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như thực phẩm, y tế, giáo dục cũng có thêm động lực.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc lớn vào kiểm soát lạm phát. Nếu giá cả tăng nhanh hơn thu nhập, phần lợi ích thực nhận của người dân có thể bị thu hẹp.
Theo ông Dương Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước, Chính phủ đã chủ động chuẩn bị nguồn lực cho cải cách tiền lương và tính toán các tác động nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.
Quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy thời gian qua đã giúp tiết kiệm hơn 11.000 tỷ đồng ngân sách nhà nước. Khoản kinh phí này, cùng nguồn lực đã bố trí trong kế hoạch tài chính 5 năm, được bổ sung trở lại vào quỹ cải cách tiền lương, tạo thêm dư địa triển khai chính sách.