Từ tháng 7, cách tính lương hưu sẽ thay đổi ra sao?
Từ ngày 1/7, chính sách về lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng có nhiều thay đổi theo quy định mới.
Lao động nam được điều chỉnh cách tính lương hưu
Theo Luật BHXH 2024, mức hưởng lương hưu hằng tháng của người lao động được xác định trên cơ sở tỷ lệ hưởng nhân với mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH.
Công thức chung là: mức hưởng hằng tháng bằng tỷ lệ hưởng nhân với mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH.
Đối với lao động nữ, tỷ lệ hưởng được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, tương ứng với 15 năm đóng BHXH. Sau mốc này, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa không vượt quá 75%.
Đối với lao động nam, mức 45% được áp dụng khi có đủ 20 năm đóng BHXH. Từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa cũng không vượt quá 75%.
Một điểm mới của Luật BHXH 2024 là bổ sung quy định đối với lao động nam có thời gian tham gia BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm.
Theo đó, nhóm này vẫn đủ điều kiện tính hưởng chế độ hưu trí với tỷ lệ 40%, tương ứng 15 năm đóng BHXH. Sau mốc 15 năm, mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
Quy định này mở rộng cơ hội tiếp cận chế độ hưu trí cho lao động nam, nhất là những người có thời gian tham gia BHXH chưa đủ 20 năm. Trước đây, theo Luật BHXH 2014, điều kiện hưởng với thời gian đóng từ đủ 15 năm chủ yếu áp dụng đối với lao động nữ trong một số trường hợp.
Với cách tính mới, lao động nữ nghỉ hưu trong năm 2026 nếu có đủ 26 năm đóng BHXH sẽ được hưởng mức bằng 67% bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Trong khi đó, lao động nam đóng đủ 26 năm BHXH sẽ được hưởng tỷ lệ 57%.
Sự khác biệt này đến từ cách xác định mốc khởi điểm của tỷ lệ hưởng giữa lao động nam và lao động nữ. Lao động nữ bắt đầu từ 45% với 15 năm đóng, còn lao động nam đạt 45% khi đủ 20 năm đóng; trường hợp nam có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm được áp dụng công thức riêng.
Mức bình quân tiền lương được tính theo thời gian tham gia
Bên cạnh tỷ lệ hưởng, mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH cũng là yếu tố quan trọng quyết định khoản hưởng hằng tháng.
Theo quy định, cách xác định mức bình quân tiền lương phụ thuộc vào thời điểm người lao động bắt đầu tham gia BHXH. Người tham gia trước ngày 1/1/1995 được tính bình quân tiền lương của 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu.
Người tham gia từ ngày 1/1/1995 đến ngày 31/12/2000 được tính bình quân 6 năm cuối. Trường hợp tham gia từ ngày 1/1/2001 đến ngày 31/12/2006 được tính bình quân 8 năm cuối.
Với người tham gia từ ngày 1/1/2007 đến ngày 31/12/2015, mức bình quân được tính trên 10 năm cuối. Người tham gia từ ngày 1/1/2016 đến ngày 31/12/2019 được tính bình quân 15 năm cuối.
Đối với người tham gia từ ngày 1/1/2020 đến ngày 31/12/2024, mức bình quân được tính trên 20 năm cuối. Từ ngày 1/1/2025 trở đi, mức bình quân được tính trên toàn bộ thời gian đóng BHXH.
Cách tính này cho thấy người tham gia ở các giai đoạn khác nhau sẽ có căn cứ tính bình quân khác nhau. Vì vậy, ngoài số năm đóng, diễn biến tiền lương làm căn cứ đóng BHXH trong từng thời kỳ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến mức hưởng sau này.
Ngoài thay đổi về cách tính theo Luật BHXH 2024, từ ngày 1/7/2026, lương hưu của nhiều nhóm đối tượng cũng được điều chỉnh tăng theo Thông tư 14/2026/TT-BNV.
Cụ thể, người thuộc diện áp dụng theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 14/2026/TT-BNV được tăng thêm 8% so với mức đang hưởng của tháng 6/2026.
Công thức áp dụng là: mức hưởng từ tháng 7/2026 bằng mức của tháng 6/2026 nhân với 1,08.
Đối với nhóm thuộc khoản 2 Điều 2 Thông tư 14/2026/TT-BNV, chính sách điều chỉnh được thực hiện theo hướng hỗ trợ người có mức hưởng thấp. Nếu sau khi tăng 8%, mức hưởng vẫn bằng hoặc thấp hơn 3,5 triệu đồng/tháng, người hưởng được cộng thêm 300.000 đồng/tháng.
Trường hợp sau điều chỉnh, mức hưởng cao hơn 3,5 triệu đồng nhưng chưa đạt 3,8 triệu đồng/tháng thì được nâng lên mức cố định 3,8 triệu đồng/tháng.