Từ trung hòa Carbon đến Net Zero: Câu chuyện tiên phong của Annam Group và bài toán chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt

Hành trình bắt đầu từ những thay đổi nhỏ

Ông Trương Xuân Kỳ, Quản lý Cấp cao Chất lượng và Tuân thủ của Annam Group cho biết, hành trình trung hòa carbon của Montclair thực chất không bắt đầu từ năm 2025 khi doanh nghiệp triển khai ISO 14068-1:2023, mà đã được hình thành từ nhiều năm trước trong chiến lược phát triển của hệ thống Annam Gourmet.

Từ năm 2019, Annam Gourmet đã theo đuổi định hướng kinh doanh gắn với phát triển bền vững. Chuỗi bán lẻ cao cấp này là một trong những đơn vị tiên phong giảm sử dụng túi nilon dùng một lần, thay thế bằng túi giấy và túi tái sử dụng tại hệ thống cửa hàng. Các quầy rau củ quả cũng dần loại bỏ túi nhựa truyền thống, khuyến khích khách hàng sử dụng vật liệu thân thiện môi trường.

Tinh thần đó tiếp tục được lan tỏa sang Montclair – đơn vị tiền thân là bếp trung tâm của Annam Central Kitchen, hiện chuyên sản xuất và phân phối thực phẩm cao cấp cho hơn 15 cửa hàng Annam Gourmet cùng nhiều đối tác trên toàn quốc

“Ban lãnh đạo luôn xác định phát triển doanh nghiệp phải song hành với phát triển bền vững. Khi ISO 14068-1:2023 ra đời, chúng tôi xem đây là kim chỉ nam để hiện thực hóa những định hướng đã được chuẩn bị từ trước”, ông Kỳ chia sẻ.

Nếu như năm 2020, Montclair đạt chứng nhận ISO 22000 về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, khẳng định cam kết đối với sức khỏe người tiêu dùng, thì việc đạt ISO 14068-1:2023 năm 2026 lại mở rộng trách nhiệm của doanh nghiệp sang một lĩnh vực rộng lớn hơn: trách nhiệm khí hậu.

Khác với các chương trình mang tính cam kết tự nguyện trước đây, ISO 14068-1:2023 yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh được toàn bộ quá trình kiểm kê phát thải, xây dựng kế hoạch giảm phát thải thực chất và thực hiện các giải pháp trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế được công nhận toàn cầu. “Đây không đơn thuần là một chứng nhận môi trường. Nó là một hệ thống quản trị mới buộc doanh nghiệp phải nhìn lại toàn bộ chuỗi giá trị của mình”, ông Kỳ nhận định.

Thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ

Điều đáng chú ý là những khó khăn mà Montclair gặp phải không hoàn toàn đến từ yếu tố kỹ thuật. Theo ông Kỳ, trở ngại đầu tiên chính là dữ liệu. Để đáp ứng yêu cầu của ISO 14068-1:2023, doanh nghiệp phải rà soát toàn bộ hoạt động vận hành, từ tiêu thụ điện năng, nhiên liệu, logistics, nguyên vật liệu đầu vào cho tới các hoạt động liên quan trong chuỗi cung ứng. Mọi dữ liệu đều phải được đo lường, kiểm chứng và truy xuất nguồn gốc. “Dữ liệu không nằm ở một phòng ban nào mà phân tán trong toàn bộ hoạt động doanh nghiệp. Việc đồng bộ dữ liệu giữa các bộ phận là thách thức rất lớn”, ông cho biết.

Bên cạnh đó là bài toán cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh doanh và chi phí đầu tư cho chuyển đổi xanh. Để giảm phát thải carbon, doanh nghiệp phải đầu tư vào hệ thống quản lý năng lượng, nâng cấp thiết bị, cải thiện hiệu suất vận hành và xây dựng đội ngũ nhân sự có năng lực triển khai. Đây đều là những khoản đầu tư đáng kể, đặc biệt đối với doanh nghiệp quy mô vừa. Một thách thức khác nằm ở phạm vi phát thải gián tiếp – khu vực được xem là khó kiểm soát nhất trong mọi chiến lược giảm phát thải carbon. “Muốn trung hòa carbon thực chất, doanh nghiệp phải tìm được các nhà cung cấp và đối tác có cùng định hướng phát triển bền vững. Đây là phần khó nhất bởi nó vượt ra ngoài phạm vi kiểm soát trực tiếp của doanh nghiệp”, ông Kỳ phân tích.

Lợi thế từ tư duy lãnh đạo và đầu tư sớm

Dù đối mặt với nhiều thách thức, Montclair vẫn hoàn thành lộ trình chứng nhận trong chưa đầy một năm. Theo ông Kỳ, thành công này đến từ việc doanh nghiệp đã có sự chuẩn bị từ trước. Một trong những yếu tố quan trọng là hệ thống điện mặt trời áp mái được Annam Group đầu tư trước năm 2023. Không chỉ giúp giảm chi phí năng lượng, hệ thống này còn góp phần đáng kể trong việc cắt giảm lượng phát thải carbon từ nguồn điện tiêu thụ. Song song đó là sự hỗ trợ từ mạng lưới doanh nghiệp quốc tế trong ngành thực phẩm, giúp Montclair tiếp cận các thông lệ quản trị tiên tiến và chia sẻ kinh nghiệm triển khai các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Tuy nhiên, theo lãnh đạo doanh nghiệp, yếu tố tạo ra thay đổi lớn nhất lại là nhận thức con người. Sau quá trình triển khai, nhân viên ở mọi cấp độ đều hình thành thói quen tiết kiệm năng lượng, quản lý tài nguyên hiệu quả hơn và chủ động tham gia các sáng kiến cải tiến môi trường. “Thay đổi lớn nhất không phải là chứng nhận, mà là cách mọi người nhìn nhận về dữ liệu, về năng lượng và về trách nhiệm của mình đối với sự phát triển bền vững”, ông Kỳ nhấn mạnh.

Theo ThS. Đặng Bùi Khuê – Chuyên gia phát triển bền vững - Cố vấn Chiến lược Cấp cao Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo SMP, từng đảm nhiệm vai trò Giám Đốc Phát triển bền vững tại TUV NORD Việt Nam và Bureau Veritas Việt Nam, theo cam kết tại COP26, Việt Nam đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 ((Net Zero) vào năm 2050 và đang xây dựng lộ trình giảm phát thải mạnh mẽ việc giảm phát thải vào năm 2030 với lộ trình giảm 43,5% lượng phát thải.

“Net Zero là hành trình dài hơi và đòi hỏi mức độ giảm phát thải sâu hơn rất nhiều. Nhưng để đi được đến đó, doanh nghiệp cần bắt đầu từ việc xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch, nâng cao nhận thức và hình thành năng lực quản trị phát thải. Trung hòa carbon là bước khởi đầu cần thiết cho hành trình ấy”. Từ kinh nghiệm thực tế của Montclair, vị chuyên gia này cho rằng doanh nghiệp Việt không nên xem chuyển đổi xanh là câu chuyện quá xa vời hoặc chỉ dành cho các tập đoàn lớn, các doanh nghiệp nhỏ cũng phải theo lộ trình này.

Bà Nguyễn Thị Phương Hà, Tổng Giám đốc Annam Group, chia sẻ: “Chúng tôi rất tự hào khi Montclair – một thành viên của Annam Group chính thức được trao Verification Opinion theo tiêu chuẩn ISO 14068-1:2023 về trung hòa Carbon. Đây là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cam kết mạnh mẽ của chúng tôi trong việc giảm thiểu tác động môi trường và phát triển bền vững. Đối với Annam Group, chất lượng sản phẩm luôn đi song hành cùng trách nhiệm với cộng đồng và môi trường. Việc đạt ISO 14068-1:2023 không chỉ là một thành tựu, mà còn là bước khởi đầu cho hành trình dài hơn trong việc xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh có trách nhiệm. Chúng tôi hy vọng rằng sự kiện sắp tới sẽ là cơ hội để cùng quý đối tác và cộng đồng nhìn lại những nỗ lực đó, đồng thời cùng nhau thúc đẩy các sáng kiến phát triển bền vững trong tương lai”.

Hoàng Thịnh