TikTok Shop và Shopee chiếm gần 98% thị phần: Người bán online "gồng mình" giữ lợi nhuận
Khi Shopee và TikTok Shop chiếm gần 98% thị phần thương mại điện tử, việc đồng loạt tăng phí đang tạo áp lực lớn lên người bán và biên lợi nhuận.
Shopee và TikTok Shop bước vào giai đoạn “thu phí”: Người bán chịu áp lực lớn hơn
Những ngày đầu tháng 5, cộng đồng kinh doanh online liên tục chia sẻ các bảng tính chi phí bán hàng mới trên Shopee và TikTok Shop. Thông tin các nền tảng điều chỉnh tăng phí khiến nhiều người bán lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh trên thương mại điện tử ngày càng khốc liệt.
Theo các thông tin được lan truyền trong giới bán hàng, tổng chi phí trên mỗi đơn hàng hiện đã tăng đáng kể. Ngoài phí sàn, người bán còn phải gánh thêm phí giao dịch, voucher, quảng cáo, vận chuyển, hoàn hàng và cả thuế.
Nhiều shop cho biết tổng chi phí thực tế hiện có thể chiếm tới 40% – 45% doanh thu. Điều này đồng nghĩa với việc một đơn hàng 100.000 đồng chưa kịp về tay người bán đã phải “chia nhỏ” cho nhiều loại chi phí khác nhau.
Đối với các ngành hàng có biên lợi nhuận thấp như thời trang giá rẻ, đồ gia dụng hay nông sản, áp lực càng trở nên rõ rệt. Không ít người bán cho biết doanh thu vẫn tăng nhưng lợi nhuận thực tế chỉ còn dưới 10%, thậm chí hòa vốn nếu phải đẩy mạnh quảng cáo.
Chị Nguyễn Thu Hà, một người bán hàng online lâu năm, cho biết điều khó khăn nhất hiện nay là chi phí gần như tăng ở mọi khâu. Theo chị, để duy trì hiển thị và giữ đơn hàng, shop gần như buộc phải tham gia quảng cáo và các chương trình ưu đãi của sàn.
“Đơn hàng 100.000 đồng nhưng chưa kịp về tay đã bị chia qua hàng loạt khoản phí từ sàn, quảng cáo đến vận chuyển. Có đơn tưởng có lãi nhưng cuối cùng chỉ còn vài nghìn đồng”, chị Hà chia sẻ.
Shopee và TikTok Shop đang chiếm gần như toàn bộ thị trường thương mại điện tử
Theo báo cáo “Doanh thu & Tiêu dùng thương mại điện tửViệt Nam 2025”, tổng giá trị giao dịch trên bốn sàn lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 458,16 nghìn tỷ đồng trong năm 2025.
Trong đó, Shopee tiếp tục dẫn đầu với khoảng 57,5% thị phần, còn TikTok Shop chiếm gần 39,6%. Như vậy, hai nền tảng này đang nắm gần 98% tổng giá trị giao dịch thương mại điện tử tại Việt Nam.
Sự tập trung thị phần quá lớn khiến nhiều người bán rơi vào trạng thái phụ thuộc mạnh vào nền tảng. Khi các “ông lớn” đồng loạt thay đổi chính sách hoặc tăng phí, người kinh doanh gần như không có nhiều lựa chọn thay thế.
Không chỉ là nơi bán hàng, hai hệ sinh thái này hiện bao phủ gần như toàn bộ hành trình mua sắm của người tiêu dùng, từ khám phá sản phẩm, xem review, livestream cho tới thanh toán và đánh giá.
Điều này tạo ra lợi thế rất lớn cho nền tảng, nhưng đồng thời cũng khiến “cán cân quyền lực” trên thị trường thương mại điện tử dần nghiêng về phía sàn thay vì người bán.
Ông Nguyễn Văn Thế, Giám đốc tư vấn của SSI Research cho rằng khi thị trường tập trung vào một vài nền tảng lớn, mọi thay đổi về chính sách hay chi phí đều có thể tác động trực tiếp tới khả năng tồn tại của người bán nhỏ.
Theo ông, cơ quan quản lý cần theo dõi sát diễn biến thị trường để đảm bảo môi trường cạnh tranh minh bạch, tránh nguy cơ hình thành các rào cản bất lợi cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cá thể.
Thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn “thanh lọc” người bán
Nhiều chuyên gia cho rằng việc các sàn tăng phí phản ánh sự thay đổi chiến lược của thương mại điện tử Việt Nam. Sau nhiều năm “đốt tiền” để mở rộng thị phần, các nền tảng đang bước sang giai đoạn tối ưu lợi nhuận và vận hành bền vững hơn.
Ông Kiều Tiến Anh, Giám đốc vận hành sàn thương mại điện tử Hi1 Thuần Việt, nhận định chỉ cần phí sàn tăng thêm 1% – 3% cũng có thể khiến nhiều doanh nghiệp biên lợi nhuận thấp rơi từ có lãi sang thua lỗ.
Theo ông, thị trường đang diễn ra một cuộc thanh lọc mạnh khi hàng chục nghìn nhà bán nhỏ lẻ phải rời cuộc chơi do không còn đủ khả năng chịu chi phí vận hành ngày càng cao.
Trong bối cảnh đó, nhiều người bán bắt đầu tìm cách giảm phụ thuộc vào sàn bằng việc đa dạng hóa kênh bán hàng, xây dựng cộng đồng riêng trên Zalo hoặc mạng xã hội, đồng thời khai thác thêm website và tệp khách hàng trung thành.
Một số doanh nghiệp cũng đẩy mạnh ứng dụng AI, quản trị đa kênh và tối ưu vận hành để cắt giảm chi phí nhân sự, quảng cáo và logistics.
Dù vậy, với việc Shopee và TikTok Shop đang nắm gần như toàn bộ thị trường thương mại điện tử, áp lực cạnh tranh và chi phí nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.