Lương hưu có cao không nếu đóng đủ BHXH trong vòng 25 năm?

Mở rộng điều kiện hưởng, thay đổi cách tính lương hưu theo giới

Từ năm 2025, cách xác định mức hưởng chế độ hưu trí có nhiều thay đổi đáng chú ý theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, với điểm nhấn nằm ở việc điều chỉnh tỷ lệ hưởng và phương pháp tính bình quân tiền lương đóng bảo hiểm.

Theo quy định mới, mức hưởng hàng tháng được xác định dựa trên hai yếu tố chính là tỷ lệ hưởng và mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với lao động nữ, 15 năm tham gia tương ứng với tỷ lệ 45%, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa không vượt quá 75%.

Với lao động nam, trường hợp đóng từ đủ 20 năm trở lên cũng áp dụng mức 45% cho giai đoạn đầu, sau đó mỗi năm tăng thêm 2%, tương tự lao động nữ. Tuy nhiên, điểm mới nằm ở nhóm đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm. Khi đó, 15 năm đầu được tính ở mức 40%, mỗi năm tiếp theo chỉ cộng thêm 1%.

Sự điều chỉnh này cho thấy chính sách đã mở rộng khả năng tiếp cận chế độ hưu trí cho lao động nam có thời gian tham gia chưa dài, thay vì yêu cầu tối thiểu 20 năm như trước đây.

Công thức chung được áp dụng như sau:

Mức hưởng hàng tháng = Tỷ lệ hưởng x Mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội

Thay đổi cách tính bình quân tiền lương hưu

Một điểm đáng chú ý khác là phương pháp xác định mức bình quân tiền lương, được điều chỉnh theo từng giai đoạn tham gia.

Cụ thể, với người hưởng lương theo chế độ do Nhà nước quy định, cách tính bình quân được chia theo các mốc thời gian:

• Trước năm 1995: tính bình quân 5 năm cuối trước khi nghỉ hưu
• Từ 1995 đến 2000: bình quân 6 năm cuối
• Từ 2001 đến 2006: bình quân 8 năm cuối
• Từ 2007 đến 2015: bình quân 10 năm cuối
• Từ 2016 đến 2019: bình quân 15 năm cuối
• Từ 2020 đến 2024: bình quân 20 năm cuối
• Từ năm 2025 trở đi: tính bình quân toàn bộ thời gian đóng

Việc mở rộng dần thời gian tính bình quân phản ánh xu hướng tiệm cận với nguyên tắc đóng – hưởng, đồng thời hạn chế tình trạng “tăng lương cuối kỳ” để nâng mức hưởng.

Từ các quy định trên, mức hưởng cụ thể sẽ phụ thuộc vào tổng thời gian tham gia.

Chẳng hạn, một lao động nữ nghỉ hưu năm 2026 với 25 năm đóng bảo hiểm xã hội sẽ đạt tỷ lệ hưởng khoảng 65% mức bình quân tiền lương.

Trong khi đó, lao động nam với cùng thời gian đóng 25 năm sẽ đạt khoảng 55%, do sự khác biệt trong cách tính giai đoạn đầu.

Những thay đổi này cho thấy chính sách đang hướng tới cân bằng giữa mở rộng quyền lợi và đảm bảo tính bền vững của hệ thống an sinh, khi vừa tạo điều kiện cho người lao động tiếp cận chế độ sớm hơn, vừa gắn chặt mức hưởng với quá trình đóng góp thực tế.

Hải Băng