Hướng tới đô thị loại I năm 2030, Đà Nẵng sẽ mở hướng phát triển mới cho khu vực Tam Kỳ, Chu Lai
Đà Nẵng rà soát, phân định lại khu vực đô thị – nông thôn nhằm tháo gỡ vướng mắc quản lý và mở rộng không gian phát triển.
Thành phố Đà Nẵng rà soát để tháo gỡ vướng mắc trong quản lý
Trước yêu cầu hoàn thiện công tác quản lý nhà nước và định hướng phát triển đô thị trong giai đoạn mới, Sở Xây dựng Đà Nẵng đã đề nghị các địa phương rà soát, xác định và phân định lại khu vực đô thị và nông thôn trên toàn địa bàn.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh sau sáp nhập, vai trò của một số khu vực từng là trung tâm đô thị như thị xã, thị trấn hay trung tâm xã có dấu hiệu giảm sút. Nhiều khu vực trước đây giữ vai trò hành chính – kinh tế quan trọng nay được tách thành phường hoặc sáp nhập vào xã, dẫn đến sự “mờ nhạt” về chức năng. Một số trung tâm xã cũ cũng trở nên thưa vắng khi các cơ quan quản lý không còn tập trung như trước.
Ở chiều ngược lại, nhiều công trình hạ tầng được đầu tư với quy mô phục vụ liên vùng lại đang được phân cấp quản lý theo địa giới hành chính nhỏ hơn. Điều này dẫn đến những khó khăn trong vận hành, duy tu cũng như huy động nguồn lực, đặt ra yêu cầu phải rà soát lại không gian quản lý để phù hợp với thực tiễn.
Trên cơ sở chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Xây dựng đã bước đầu xác định các khu vực đô thị và nông thôn theo bản đồ hiện trạng. Đây được xem là cơ sở ban đầu để các địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện và đề xuất phương án phù hợp.
Theo phương án tạm thời, khu vực đô thị trung tâm bao gồm các phường thuộc lõi đô thị hiện hữu, trong khi các đô thị vệ tinh như Tam Kỳ, Hội An, Điện Bàn cũng được xác định lại phạm vi theo đơn vị hành chính mới. Bên cạnh đó, có 14 đô thị thuộc một phần các xã, chủ yếu là các khu vực từng là thị trấn hoặc trung tâm huyện lỵ.
Việc phân định này cho thấy một thực tế là nhiều đô thị sau sáp nhập không còn giữ vai trò hành chính như trước, song vẫn có ảnh hưởng nhất định đối với khu vực xung quanh. Đô thị Tam Kỳ là một ví dụ điển hình khi không còn vị thế tỉnh lỵ, nhưng vẫn giữ vai trò trung tâm kết nối khu vực.
Các thị trấn, trung tâm xã cũ – nơi đã được đầu tư hạ tầng trong nhiều năm hiện vẫn đóng vai trò bổ trợ cho khu vực nông thôn. Vì vậy, việc tái định vị các đô thị này không chỉ nhằm phân định quản lý mà còn để phát huy hiệu quả các nguồn lực đã đầu tư.
Theo các chuyên gia, quá trình rà soát cần gắn với định hướng quy hoạch dài hạn, đặc biệt đối với các xã có điều kiện phát triển lên phường. Đây sẽ là cơ sở để tiếp tục đầu tư hạ tầng, mở rộng không gian đô thị và nâng cao chất lượng sống.
Mở rộng không gian phát triển theo trục liên kết
Một trong những định hướng đáng chú ý là phát triển hệ thống đô thị theo các trục giao thông chiến lược. Trong đó, trục Bắc – Nam được xác định là hành lang kết nối chính, liên kết chuỗi đô thị từ trung tâm Đà Nẵng qua Điện Bàn, Hội An, Tam Kỳ đến Núi Thành và Chu Lai.
Song song với đó, các trục Đông – Tây cũng được chú trọng nhằm tăng cường kết nối giữa khu vực ven biển và miền núi, qua đó phát huy vai trò của các đô thị là huyện lỵ, thị trấn cũ.
Việc tổ chức lại không gian theo các trục liên kết không chỉ giúp tối ưu hóa hạ tầng giao thông mà còn tạo điều kiện để hình thành các cụm đô thị, giảm áp lực cho khu vực trung tâm và thúc đẩy phát triển cân bằng.
Bên cạnh đó, đối với các khu vực chưa có trung tâm hành chính đáp ứng yêu cầu, hoặc thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, việc quy hoạch và xây dựng trung tâm mới gắn với khu dân cư xung quanh được xem là giải pháp tạo động lực phát triển tại chỗ.
Việc rà soát, phân định khu vực đô thị và nông thôn không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân trong các lĩnh vực như đất đai, an sinh xã hội và đầu tư hạ tầng.
Đồng thời, đây cũng là cơ hội để bổ sung các khu vực có tiềm năng phát triển vào không gian đô thị, từ đó xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp. Các đô thị cũ, trung tâm xã hay thị trấn được xem như “hạt nhân” để thúc đẩy quá trình đô thị hóa, từng bước đáp ứng các tiêu chí về dân số, hạ tầng và dịch vụ.
Trong bối cảnh đặt mục tiêu đạt tiêu chí đô thị loại I vào năm 2030, việc tổ chức lại không gian phát triển theo hướng khoa học, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn được xem là yếu tố then chốt. Khi các nguồn lực được phân bổ hợp lý, các đô thị vệ tinh và khu vực nông thôn sẽ có thêm động lực để phát triển, góp phần hình thành một cấu trúc đô thị bền vững hơn trong dài hạn.