Bí quyết làm giàu độc đáo nhờ "sự tò mò" của người nông dân Nghệ An
Một nông dân tại Nghệ An đã phát triển mô hình nuôi con lạ, từng bước nhân rộng thành hướng sinh kế mới cho nhiều hộ dân địa phương.
Nông dân từ sự tò mò đến lựa chọn sinh kế mới
Tại xã Tam Quang, tỉnh Nghệ An, ông Tống Văn Chiến (trú xóm Bãi Sở) là một trong những người tiên phong đưa mô hình nuôi dúi vào phát triển kinh tế hộ gia đình. Trước đó, cũng như nhiều hộ nông dân miền núi, sinh kế của gia đình ông chủ yếu dựa vào trồng lúa nương, trồng keo và chăn nuôi nhỏ lẻ, thu nhập phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thị trường.
Bước ngoặt đến từ một chuyến đi thăm người thân tại Thanh Hóa, nơi ông lần đầu tiếp cận mô hình nuôi dúi thương phẩm. Từ sự tò mò ban đầu, ông dần nhận thấy tiềm năng của vật nuôi này khi phù hợp với điều kiện khí hậu, môi trường yên tĩnh và nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương.
Sau quá trình tìm hiểu, ông quyết định đầu tư thử nghiệm với 6 con giống ban đầu. Để có được số giống này, ông phải trực tiếp đến tận trại nuôi, học hỏi kỹ thuật và thuyết phục chủ trại chuyển giao. Đây cũng là giai đoạn thử thách khi ông phải tự điều chỉnh phương pháp nuôi để phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.
Khác với nhiều loại vật nuôi truyền thống, nuôi dúi không đòi hỏi chi phí đầu tư lớn. Ông Chiến tận dụng vật liệu sẵn có như gạch cũ để xây dựng chuồng trại đơn giản, mỗi ô nuôi có kích thước khoảng 60x60cm. Yêu cầu quan trọng là không gian kín, yên tĩnh, tránh ánh sáng và gió lùa.
Nguồn thức ăn cho dúi chủ yếu là các loại cây có sẵn quanh nhà như thân tre, mía, ngô hay cỏ voi. Việc chăm sóc cũng không quá phức tạp, mỗi ngày chỉ cần dành khoảng hai giờ để cho ăn và kiểm tra chuồng trại. Chuồng nuôi được vệ sinh định kỳ, giúp hạn chế dịch bệnh.
Từ 6 con giống ban đầu, đến nay gia đình ông đã phát triển lên khoảng 130 con với 60 ô chuồng. Hiện ông nuôi ba dòng chính gồm dúi mốc, dúi má đào và dúi bản địa. Mỗi năm, gia đình xuất bán hàng chục cặp giống và dúi thương phẩm, với giá dao động từ 350.000 đến 800.000 đồng/kg tùy loại. Đầu ra sản phẩm tương đối ổn định khi được các nhà hàng và thương lái trong khu vực thu mua thường xuyên.
Lan tỏa mô hình, tạo sinh kế tại chỗ
Từ một mô hình nhỏ lẻ, nuôi dúi dần trở thành hướng đi mới tại địa phương. Ông Chiến không chỉ tập trung phát triển kinh tế gia đình mà còn chủ động chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và con giống cho các hộ nông dân xung quanh.
Đến nay, tại xã Tam Quang đã có hàng chục hộ tham gia nuôi dúi với quy mô khác nhau. Mô hình này góp phần đa dạng hóa sinh kế, tạo thêm nguồn thu nhập và giảm phụ thuộc vào các hình thức sản xuất truyền thống.
Theo đánh giá của chính quyền địa phương, nuôi dúi đặc biệt phù hợp với thanh niên miền núi nhờ yêu cầu vốn đầu tư thấp, diện tích không lớn và thời gian chăm sóc ít. Người trẻ có thể kết hợp mô hình này với các công việc khác, đồng thời từng bước chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang chăn nuôi hàng hóa gắn với thị trường.
Trong bối cảnh nhiều lao động trẻ rời quê đi làm ăn xa, các mô hình kinh tế tại chỗ như nuôi dúi đang mở ra lựa chọn mới, giúp giữ chân lao động và tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn. Từ những ô chuồng nhỏ ban đầu, một hướng đi mới đang dần hình thành, góp phần thay đổi cách làm kinh tế tại khu vực miền núi.