Loại cây “càng nắng càng sống tốt” trở thành bí quyết giúp nông dân Nghệ An đổi đời
Tận dụng những cánh đồng cao khô hạn, người nông dân xã Bình Minh (Nghệ An) đang chuyển sang trồng giống cây có thu nhập cao gấp nhiều lần lúa.
Cây “chịu hạn” giúp nông dân hồi sinh những cánh đồng bỏ hoang
Sau khi gieo cấy vụ lúa hè thu, khoảng tháng 5 hằng năm, nhiều hộ nông dân tại xã Bình Minh, tỉnh Nghệ An lại bắt đầu xuống giống cây nhân trần – một loại cây dược liệu quen thuộc nhưng đang dần trở thành cây trồng chủ lực tại địa phương.
Gia đình ông Phạm Văn Hồng là một trong những hộ gắn bó lâu năm với cây trồng này. Với hơn 5 sào nhân trần, ông cho biết hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn so với trồng lúa, thậm chí có thời điểm gấp 3 lần.
“Cây nhân trần dễ trồng, ít sâu bệnh, không phải dùng thuốc bảo vệ thực vật nên chi phí thấp. Trong cả vụ chỉ cần tưới khoảng 3 lần nước. Tuy nhiên, làm cỏ khá vất vả, tốn nhiều công lao động”, ông Hồng chia sẻ.
Theo ông, vụ trước gia đình thu hoạch hơn 8 tạ nhân trần phơi khô, mang lại thu nhập gần 30 triệu đồng. Nhờ đó, gia đình đã từng bước cải thiện đời sống và thoát nghèo.
Cây nhân trần được đưa về trồng tại địa phương từ hàng chục năm trước, ban đầu chủ yếu phục vụ nhu cầu nấu nước giải nhiệt. Tuy nhiên, khi thị trường dược liệu phát triển, loại cây này ngày càng được ưa chuộng, diện tích trồng cũng dần mở rộng.
Với đặc tính chịu hạn tốt, thích hợp với đất cao và càng nắng càng phát triển mạnh, nhân trần đã trở thành lựa chọn phù hợp cho những vùng đất khó canh tác lúa.
Tăng thu nhập, hình thành hướng đi nông nghiệp bền vững
Không chỉ gia đình ông Hồng, nhiều hộ dân khác tại xã Bình Minh cũng đã chuyển đổi diện tích đất kém hiệu quả sang trồng nhân trần.
Trường hợp bà Trần Thị Lý cho thấy rõ hiệu quả của mô hình này. Trước đây, gần 2 sào ruộng của gia đình bà thường xuyên bỏ hoang do thiếu nước. Từ khi chuyển sang trồng nhân trần, nguồn thu nhập được cải thiện đáng kể.
“Vụ này, gần 2 sào nhân trần cho thu gần 5 tạ khô. Sau khi trừ chi phí, gia đình có thể thu từ 12 đến 15 triệu đồng, cao hơn nhiều so với trồng lúa”, bà Lý cho biết.
Hiện nay, theo yêu cầu của các đơn vị thu mua, người dân chỉ thu hoạch phần thân, cắt gốc thay vì đào cả rễ như trước. Tuy nhiên, do thân cây cứng, việc thu hoạch vẫn đòi hỏi nhiều công sức.
Sau khi thu hoạch, nhân trần được phơi nắng liên tục, đảo đều cho đến khi đạt độ khô tiêu chuẩn. Khâu phơi đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, màu sắc và khả năng bảo quản sản phẩm.
Trung bình, mỗi sào nhân trần mang lại thu nhập khoảng 5–6 triệu đồng, cao gấp 2–3 lần so với trồng lúa. Nhờ chu kỳ sinh trưởng ngắn, chỉ khoảng 3 tháng, người dân có thể xoay vòng sản xuất linh hoạt, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Theo Chủ tịch UBND xã Bình Minh, cây nhân trần tại địa phương đã được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Đặc biệt, cuối năm 2022, sản phẩm trà túi lọc nhân trần của HTX Dịch vụ nông nghiệp Tiến Thành đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp tỉnh.
“Là xã bán sơn địa thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, cây nhân trần đã mang lại thu nhập ổn định, giúp nhiều hộ dân vươn lên thoát nghèo. Đây là hướng đi phù hợp trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương”, Chủ tịch xã cho biết.
Từ những cánh đồng khô hạn từng bị bỏ hoang, cây nhân trần đang góp phần hình thành một mô hình sản xuất mới tại Nghệ An – chuyển từ canh tác truyền thống sang trồng cây dược liệu có giá trị kinh tế cao. Khi gắn với tiêu chuẩn sản xuất và chế biến sâu, mô hình này không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho vùng bán sơn địa.