Giao hàng nhanh trở thành tiêu chuẩn mới của thương mại điện tử Việt Nam
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam bước vào giai đoạn mới khi giao hàng nhanh trở thành tiêu chuẩn, thúc đẩy cạnh tranh về vận hành và trải nghiệm.
TMĐT tăng trưởng, giao hàng lên ngôi
Thị trường thương mại điện tử(TMĐT) Việt Nam đang bước qua giai đoạn tăng trưởng nóng để chuyển sang một chu kỳ phát triển mới, nơi năng lực vận hành – đặc biệt là tốc độ giao hàng – trở thành yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh.
Dữ liệu từ Metric và YouNet ECI cho thấy, năm 2025, tổng doanh thu của bốn sàn TMĐT lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 429,7 nghìn tỷ đồng, tăng gần 35% so với năm trước. Tổng giá trị giao dịch vượt 458 nghìn tỷ đồng, với hơn 3,9 tỷ sản phẩm được tiêu thụ.
Riêng trong quý I/2026, doanh số tiếp tục tăng trưởng mạnh, đạt 134,6 nghìn tỷ đồng, cao hơn khoảng 32,7% so với cùng kỳ năm trước.
Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), quy mô thị trường hiện đã vượt 32 tỷ USD với hơn 2 tỷ đơn hàng mỗi năm.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở sự thay đổi về chất lượng tăng trưởng: sản lượng chỉ tăng khoảng 9% trong khi doanh thu tăng hơn 30%. Điều này cho thấy giá trị trung bình mỗi đơn hàng đang gia tăng, phản ánh xu hướng tiêu dùng mới.
Người mua không còn chỉ quan tâm đến giá rẻ mà ngày càng ưu tiên trải nghiệm, trong đó tốc độ giao hàng là yếu tố nổi bật.
Các nghiên cứu thị trường chỉ ra rằng thời gian giao hàng kỳ vọng của người tiêu dùng Việt Nam hiện đã rút xuống khoảng 3,2 giờ mỗi đơn. Xu hướng “mua ngay – nhận nhanh” được đánh giá sẽ duy trì lâu dài khi nhu cầu tiện lợi ngày càng cao.
Trước áp lực này, các sàn TMĐT đã nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, mở rộng dịch vụ giao hàng hỏa tốc tại các đô thị lớn. Không chỉ dừng ở tốc độ, người dùng còn yêu cầu cao hơn về độ chính xác, khả năng theo dõi đơn hàng và tính minh bạch trong vận chuyển.
Trên thị trường, Shopee vẫn giữ vị trí dẫn đầu với khoảng 57–58% thị phần, trong khi TikTok Shop nổi lên mạnh mẽ với gần 40% thị phần và tốc độ tăng trưởng vượt 90%.
Tối ưu chi phí, giữ tăng trưởng
Sự thay đổi không chỉ diễn ra ở phía nền tảng mà còn lan rộng đến các doanh nghiệp bán hàng. Nhiều đơn vị đã tái cấu trúc vận hành, tích hợp hệ thống cửa hàng vào quy trình xử lý đơn để rút ngắn thời gian giao hàng, qua đó nâng cao tỷ lệ khách hàng quay lại.
Tuy nhiên, nếu tốc độ là yếu tố dễ nhận thấy thì chi phí lại là bài toán lớn nhất. Việc giao hàng trong vài giờ đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư mạnh vào kho bãi, công nghệ và nhân lực, trong khi chi phí đầu vào liên tục biến động. Một số đơn vị logistics đã áp dụng phụ phí nhiên liệu lên tới 17%, làm giảm hiệu quả của chiến lược trợ giá vận chuyển.
Bên cạnh đó, chi phí quảng cáo trên sàn ngày càng cao cùng các quy định mới về thuế và kiểm soát đơn hàng cũng khiến biên lợi nhuận của nhà bán bị thu hẹp.
Trong bối cảnh này, doanh nghiệp buộc phải chuyển hướng sang tối ưu vận hành, thay vì phụ thuộc vào quảng cáo. Các giải pháp dài hạn như tự động hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo nhu cầu, tối ưu tuyến giao và quản lý tồn kho đang được đẩy mạnh. Đồng thời, xu hướng sử dụng phương tiện giao hàng điện cũng bắt đầu phát triển nhằm giảm chi phí nhiên liệu.
Song song đó, thị trường đang diễn ra quá trình “thanh lọc” mạnh mẽ. Số lượng gian hàng giảm, trong khi chi tiêu mua sắm trực tuyến vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy chỉ những doanh nghiệp có năng lực vận hành tốt mới có thể trụ lại.
Các chuyên gia dự báo từ năm 2026, TMĐT Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn phát triển bền vững hơn, với yêu cầu cao về minh bạch, công nghệ và quản trị. Quy mô thị trường có thể đạt 50–70 tỷ USD vào năm 2030.
Trong bối cảnh đó, giao hàng không còn là khâu hỗ trợ mà trở thành “trục xoay” của toàn bộ hệ sinh thái TMĐT. Doanh nghiệp nào cân bằng được giữa tốc độ, chi phí và trải nghiệm khách hàng sẽ nắm lợi thế trong cuộc cạnh tranh dài hạn.