Thứ kén người ăn lại đang trở thành “cây kiếm tiền” của nông dân Quảng Trị

Từ đất cát khô cằn đến vùng chuyên canh hiệu quả

Những năm gần đây, mướp đắng đã trở thành một trong những cây trồng mang lại giá trị kinh tế rõ nét cho người nông dân tại xã Mỹ Thủy (tỉnh Quảng Trị). Không còn canh tác theo phương thức truyền thống, nhiều hộ dân đã chủ động chuyển sang sản xuất theo hướng hữu cơ, từng bước hình thành mô hình nông nghiệp bền vững.

Tại thôn Đông Dương, gia đình chị Đoàn Thu Sương là một trong những hộ điển hình. Với 3 sào mướp đắng, vào mùa thu hoạch, mỗi ngày chị đưa ra thị trường khoảng 20–30kg quả. Theo chị Sương, đây là loại cây dễ trồng, ít tốn công chăm sóc, vốn đầu tư không lớn nhưng lại cho năng suất cao, đặc biệt phù hợp với điều kiện đất cát.

Bình quân mỗi sào đạt sản lượng khoảng 8–9 tạ, mang lại thu nhập từ 10–12 triệu đồng. Từ năm 2023, sau khi được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn, chị chuyển toàn bộ diện tích sang canh tác hữu cơ. Với 2 vụ mỗi năm, mô hình này không chỉ đảm bảo nguồn thu ổn định mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

Theo chị Sương, mướp đắng trồng theo hướng hữu cơ có khả năng kháng bệnh tốt, ít sâu bệnh, quả xanh đẹp và được thị trường ưa chuộng. Gia đình chị đang tính toán mở rộng diện tích và đầu tư thêm hệ thống tưới tiêu để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Không chỉ riêng hộ chị Sương, toàn xã Mỹ Thủy hiện có hơn 17,3ha mướp đắng trên vùng cát, với gần 100 hộ tham gia. Nhờ áp dụng quy trình chăm sóc bài bản và hệ thống tưới phun mưa tự động, cây trồng này vẫn sinh trưởng tốt, cho năng suất cao dù điều kiện tự nhiên không thuận lợi.

Nông dân hoàn thiện kỹ thuật, nâng giá trị sản xuất

Theo đại diện Hợp tác xã Nông nghiệp Đông Dương, đất cát tại địa phương có đặc tính tơi xốp, thoát nước tốt, phù hợp với các loại rau màu, trong đó mướp đắng và cây nén là hai loại cây chủ lực. Trên cùng diện tích, người dân còn trồng xen canh 3–4 loại cây nhằm tối ưu hiệu quả sử dụng đất.

Để nâng cao năng suất, người dân chú trọng từ khâu làm đất, chọn giống, dựng giàn đến chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Các biện pháp kỹ thuật như sử dụng phân hữu cơ, điều tiết nước hợp lý được áp dụng rộng rãi.

Hiện mướp đắng được trồng 2 vụ mỗi năm, năng suất dao động từ 8 tạ đến 1 tấn/sào. Đầu ra sản phẩm tương đối thuận lợi khi thương lái thu mua trực tiếp tại ruộng. Giá bán phổ biến từ 10.000–25.000 đồng/kg, có thời điểm lên tới 40.000 đồng/kg.

Với mức giá này, sau khi trừ chi phí, người trồng đạt thu nhập khoảng 240–280 triệu đồng/ha, cao hơn đáng kể so với các cây trồng truyền thống như lạc, sắn hay một số loại hoa màu trước đây trên cùng vùng đất.

Theo lãnh đạo địa phương, mướp đắng không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần khai thác hiệu quả diện tích đất cát vốn từng bị bỏ hoang hoặc sản xuất kém hiệu quả. Việc hình thành vùng trồng tập trung cũng tạo thêm việc làm, giúp người dân ổn định thu nhập.

Trong thời gian tới, xã Mỹ Thủy định hướng mở rộng diện tích trồng, khuyến khích áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất như hữu cơ, VietGAP, đồng thời tăng cường đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất. Các hạng mục như hệ thống thoát nước, giao thông nội đồng sẽ được hoàn thiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho canh tác và vận chuyển nông sản.

Bên cạnh đó, địa phương cũng đặt mục tiêu kết nối tiêu thụ và kêu gọi đầu tư vào chế biến sâu, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm. Từ một vùng đất cát kém hiệu quả, mướp đắng đang mở ra hướng phát triển mới, giúp người dân từng bước nâng cao thu nhập và ổn định sinh kế.

Tuấn Anh