Thị trường tài chính quý I/2026: Thanh khoản tăng, diễn biến phân hóa
Thị trường tài chính quý I/2026 diễn biến phân hóa giữa các kênh dẫn vốn. Chứng khoán điều chỉnh về điểm số nhưng thanh khoản cải thiện, trong khi thị trường trái phiếu tiếp tục ghi nhận sự khác biệt giữa khu vực Chính phủ và doanh nghiệp.
Theo số liệu tại Báo cáo về tình hình thực hiện Chương trình công tác tháng 03/2026 và Quý I/2026 của Bộ Tài chính, tăng trưởng GDP ước đạt 7,83%, dù chưa đạt kịch bản đề ra nhưng vẫn cao hơn cùng kỳ năm trước, qua đó phản ánh nền kinh tế tiếp tục duy trì được đà phục hồi.
Đáng chú ý, động lực tăng trưởng không chỉ tập trung ở một vài trung tâm lớn mà đã lan tỏa khá rộng, khi có tới 23/34 địa phương ghi nhận mức tăng từ 8% trở lên, trong đó một số địa phương đạt tăng trưởng hai con số.
Ở góc độ tài khóa, thu ngân sách nhà nước tiếp tục là điểm sáng khi đạt hơn 829 nghìn tỷ đồng trong quý I, tăng 11,4% so với cùng kỳ. Cơ cấu thu cho thấy sự cải thiện của khu vực kinh tế trong nước, khi thu nội địa tăng trên 12%, giữ vai trò chủ đạo.
Trong khi đó, chi ngân sách tăng mạnh hơn, đặc biệt là chi đầu tư phát triển với mức tăng tới 44,6%, phản ánh nỗ lực thúc đẩy giải ngân đầu tư công nhằm hỗ trợ tăng trưởng.
Trên thị trường tài chính, diễn biến trong quý I/2026 cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các kênh dẫn vốn.
Ở thị trường cổ phiếu, chỉ số VN-Index tính đến ngày 31/3/2026 đạt 1.674,49 điểm, giảm 10,9% so với cuối tháng trước và giảm 6,2% so với cuối năm 2025. Chỉ số HNX-Index đóng cửa ở mức 250,98 điểm, giảm 4,5% theo tháng nhưng vẫn tăng nhẹ 0,9% so với cuối năm trước. Diễn biến này phản ánh áp lực điều chỉnh ngắn hạn vẫn hiện hữu, dù mặt bằng thị trường chưa suy yếu sâu.
Về quy mô, vốn hóa thị trường cổ phiếu trên ba sàn HOSE, HNX và UPCoM đạt 9.683,53 nghìn tỷ đồng, giảm 2,9% so với cuối năm 2025, tương đương khoảng 75,4% GDP ước tính. Dù quy mô có thu hẹp nhẹ, thị trường vẫn duy trì vị thế là kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế.
Đáng chú ý, thanh khoản lại đi theo chiều ngược lại. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng 3 đạt 33.865 tỷ đồng/phiên, tăng 6,4% so với tháng trước. Tính chung từ đầu năm, con số này đạt 35.004 tỷ đồng/phiên, tăng gần 20% so với bình quân năm 2025, cho thấy dòng tiền vẫn hiện diện nhưng có xu hướng chọn lọc hơn thay vì rút lui khỏi thị trường.
Ở thị trường trái phiếu, sự phân hóa tiếp tục rõ rệt giữa khu vực công và doanh nghiệp. Trong 3 tháng đầu năm, khối lượng phát hành trái phiếu Chính phủ đạt hơn 80,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 16% kế hoạch năm.
Kỳ hạn phát hành bình quân kéo dài lên 10,02 năm, trong khi lãi suất phát hành bình quân ở mức 4,06%/năm, tăng so với năm trước, phản ánh xu hướng nhích lên của mặt bằng lãi suất. Quy mô thị trường trái phiếu Chính phủ hiện đạt khoảng 2,67 triệu tỷ đồng, tương đương 20,8% GDP.
Ngược lại, thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn trầm lắng. Lũy kế đến hết tháng 3, chỉ có 10 doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ với tổng giá trị khoảng 8,9 nghìn tỷ đồng, giảm 18,1% so với cùng kỳ. Trong khi đó, giá trị mua lại trước hạn đạt 4,3 nghìn tỷ đồng, cho thấy xu hướng thu hẹp dư nợ vẫn tiếp diễn. Quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ hiện ở mức khoảng 1,17 triệu tỷ đồng, tương đương 9,1% GDP.
Một điểm sáng đáng chú ý là dòng vốn FDI tiếp tục tăng tốc mạnh. Tổng vốn đăng ký đạt 15,2 tỷ USD, tăng hơn 40%, trong đó vốn đăng ký mới tăng đột biến, cho thấy Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp và công nghệ.
Dù vậy, áp lực từ bên ngoài vẫn hiện hữu, nhất là khi giá dầu thế giới tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị, kéo theo rủi ro đối với lạm phát và chi phí sản xuất trong nước.
Tổng thể, quý I/2026 cho thấy nền kinh tế vẫn đang vận hành trong trạng thái “giữ nhịp tăng trưởng”, với các trụ cột như tài khóa, đầu tư công và FDI tiếp tục phát huy vai trò. Tuy nhiên, sự phân hóa trên thị trường tài chính và các yếu tố bất định từ bên ngoài cho thấy dư địa chính sách không chỉ nằm ở việc mở rộng, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả điều phối và củng cố niềm tin thị trường.