Giá bán tới 280 triệu đồng/tấn, "đặc sản" nuôi trên đỉnh Ngọc Linh, Đà Nẵng mở ra hướng làm giàu mới
Tại xã Trà Linh, TP. Đà Nẵng, điều kiện tự nhiên đặc thù với nhiệt độ nước thấp quanh năm đã tạo nền tảng cho mô hình làm giàu độc đáo.
Làm giàu ở “Sa Pa thứ hai”
Đỉnh Ngọc Linh, thuộc xã Trà Linh (TP. Đà Nẵng), nằm ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Khu vực này quanh năm mây phủ, khí hậu mát mẻ, mùa đông có thời điểm nhiệt độ xuống thấp, tạo cảm giác lạnh rõ rệt so với mặt bằng chung miền Trung.
Nhờ hệ sinh thái rừng nguyên sinh, nguồn nước tại đây chủ yếu bắt nguồn từ các khe suối tự nhiên, có độ trong và hàm lượng ô xy cao. Qua khảo sát thực tế, nhiệt độ nước duy trì dưới 19 độ C trong phần lớn thời gian trong năm. Đây là ngưỡng nhiệt độ phù hợp cho các loài cá nước lạnh như cá hồi, cá tầm.
Năm 2022, anh Tẩn Chẩn Chiêu, người có hơn 10 năm kinh nghiệm nuôi cá hồi tại Sa Pa, cùng một người bạn đồng hương đã thực hiện chuyến khảo sát nhiều khu vực từ Tây Nguyên đến miền Trung. Họ đi qua Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai,... nhưng chỉ khi đến Trà Linh mới tìm thấy điều kiện tự nhiên tương đồng với Sa Pa.
Sau khi đo đạc nhiệt độ nước, đánh giá nguồn suối và môi trường xung quanh, nhóm quyết định thuê đất của người dân địa phương, lựa chọn vị trí gần dòng suối để dựng trại nuôi. Quyết định này được đưa ra khá nhanh, dù thời điểm đó chưa có tiền lệ nuôi cá hồi tại khu vực này.
Khi bắt đầu triển khai, không ít người dân địa phương tỏ ra hoài nghi. Cá hồi thường gắn với vùng khí hậu lạnh phía Bắc, trong khi miền Trung ít có tiền lệ nuôi thành công. Bản thân người nuôi cũng phải vừa làm vừa điều chỉnh kỹ thuật để phù hợp với điều kiện thực tế.
Sau khoảng 9–10 tháng, những lứa cá đầu tiên được thu hoạch. Cá hồi đạt trọng lượng phổ biến từ 1,2 đến 1,8 kg, thịt săn chắc, vị ngọt thanh. Cá tầm cũng phát triển ổn định, đáp ứng các tiêu chuẩn thương phẩm.
Tuy nhiên, thách thức tiếp theo không nằm ở khâu nuôi mà là thị trường tiêu thụ. Khi mang sản phẩm đi chào bán, nhiều khách hàng ban đầu không tin cá hồi có thể được nuôi tại miền Trung. Để thuyết phục, người nuôi phải trực tiếp mời dùng thử, đồng thời minh bạch nguồn gốc, quy trình nuôi và điều kiện môi trường.
Quá trình này kéo dài trong thời gian đầu, cho đến khi các lô hàng đầu tiên được tiêu thụ và nhận phản hồi tích cực. Từ đó, niềm tin thị trường dần được hình thành.
Mở rộng quy mô và hình thành đầu ra ổn định
Hiện nay, trang trại đã được mở rộng với hệ thống hồ nuôi tròn, áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm duy trì chất lượng nước và kiểm soát môi trường nuôi. Sản lượng đạt mức hàng tấn mỗi năm, phục vụ thị trường khu vực.
Giá bán cá hồi dao động khoảng 260–280 triệu đồng/tấn, trong khi cá tầm khoảng 250 triệu đồng/tấn. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận ước đạt khoảng 100 triệu đồng/tấn, tạo nguồn thu tương đối ổn định so với nhiều mô hình nông nghiệp vùng cao.
Năm 2024, anh Nguyễn Thành Long, người dân tộc Xê Đăng tại Trà Linh, tham gia góp vốn và cùng phát triển mô hình. Với lợi thế am hiểu địa bàn, anh Long đảm nhiệm vai trò kết nối tiêu thụ sản phẩm, đưa cá đến các nhà hàng tại khu vực phía Nam và trung tâm TP. Đà Nẵng.
Ngoài kênh tiêu thụ truyền thống, nhóm còn tận dụng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo để quảng bá sản phẩm, công khai quy trình nuôi và tạo sự minh bạch. Một số nhà hàng sau khi trải nghiệm đã ký kết hợp đồng tiêu thụ lâu dài.
Theo chia sẻ từ phía người tham gia mô hình, nguồn thu từ trang trại giúp cải thiện thu nhập và tạo tích lũy ổn định. Đồng thời, việc sản phẩm địa phương dần được thị trường chấp nhận cũng góp phần tạo động lực cho người dân.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mô hình còn tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương với mức thu nhập trên 5 triệu đồng/tháng, bao gồm chi phí ăn ở. So với các hoạt động sản xuất truyền thống như làm nương rẫy, đây được xem là một bước chuyển trong cách tổ chức sản xuất.
Theo đại diện chính quyền xã Trà Linh, việc phát triển nuôi cá hồi, cá tầm đã bổ sung thêm lựa chọn bên cạnh cây sâm Ngọc Linh. Trước đây, kinh tế địa phương phụ thuộc nhiều vào trồng sâm, trong khi không phải hộ dân nào cũng có điều kiện tham gia.
Nguồn nước suối tự nhiên tại khu vực được đánh giá là dồi dào nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Việc đưa vào nuôi cá nước lạnh giúp tận dụng tài nguyên sẵn có, đồng thời đa dạng hóa cơ cấu sản xuất.
Trong thời gian tới, nhóm triển khai dự kiến tiếp tục mở rộng quy mô, nâng cao sản lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường. Đồng thời, việc đưa sản phẩm tiếp cận rộng hơn tới các khu vực miền Trung, Tây Nguyên và phía Nam cũng được đặt ra như một hướng phát triển tiếp theo.