Về quê khởi nghiệp với nghề "quý" và câu chuyện làm giàu thành công của người phụ nữ Quảng Trị
Từ những ký ức gắn với nghề nấu tinh dầu tràm truyền thống, chị Trần Thị Hồng Vân đã lựa chọn trở về quê hương để bắt đầu hành trình khởi nghiệp.
Từ nghề gia truyền đến mô hình sản xuất hiện đại
Trong bối cảnh ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn lập nghiệp tại quê nhà, câu chuyện khởi nghiệp của chị Trần Thị Hồng Vân (sinh năm 1991), Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất nông nghiệp Vân Lan, tại Đồng Hới (tỉnh Quảng Trị) cho thấy một hướng đi đáng chú ý mới.
Sinh ra trong gia đình có nhiều thế hệ gắn bó với nghề nấu tinh dầu tràm, chị Vân sớm quen với hình ảnh những nồi chưng cất nghi ngút khói và mùi hương đặc trưng của sản phẩm. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục công việc theo cách truyền thống, chị lựa chọn một con đường khác khi quyết định trở về quê sau khi tốt nghiệp đại học để xây dựng mô hình sản xuất bài bản hơn.
Năm 2015, sau khi hoàn thành chương trình học ngành kế toán, chị Vân quyết định không làm việc tại các đô thị lớn mà trở về quê hương để phát triển nghề truyền thống của gia đình. Một năm sau, chị bắt đầu đăng ký hộ kinh doanh và từng bước triển khai hoạt động sản xuất.
Giai đoạn đầu, những khó khăn về vốn, nhân lực và thị trường tiêu thụ đặt ra nhiều thách thức. Phương thức sản xuất thủ công trước đây không còn phù hợp khi nhu cầu tăng lên, trong khi việc mở rộng quy mô lại đòi hỏi đầu tư lớn. Theo chia sẻ của chị, có thời điểm việc duy trì hoạt động gặp nhiều áp lực, nhưng sự hỗ trợ từ gia đình đã giúp chị tiếp tục theo đuổi hướng đi đã chọn.
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm đòi hỏi nhiều công đoạn và thời gian. Nguyên liệu sau khi thu hoạch được phơi khô để tăng hàm lượng tinh dầu, sau đó đưa vào nồi chưng cất trong khoảng 8–10 giờ. Để đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định, chị Vân chủ động trồng khoảng 2 ha tràm, đồng thời liên kết thu mua từ người dân trong khu vực.
Sự kiên trì trong sản xuất đã mang lại kết quả bước đầu khi sản phẩm tinh dầu tràm của cơ sở được công nhận đạt chuẩn OCOP vào năm 2023. Đây được xem là dấu mốc quan trọng, giúp sản phẩm từng bước tiếp cận thị trường rộng hơn.
Mở rộng quy mô và đa dạng hóa sản phẩm
Sau thời gian tích lũy kinh nghiệm và nguồn lực, năm 2024, chị Vân thành lập Hợp tác xã Sản xuất nông nghiệp Vân Lan, mở rộng quy mô hoạt động và đa dạng hóa sản phẩm. Ngoài tinh dầu tràm, cơ sở còn sản xuất các dòng tinh dầu khác như sả, gừng, hoa hồng, cùng với các sản phẩm thảo mộc phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe.
Đầu năm 2025, một bước chuyển quan trọng được thực hiện khi hợp tác xã đưa vào vận hành nhà xưởng mới với hệ thống nồi nấu điện dung tích lớn. Việc chuyển từ phương thức thủ công sang công nghệ hiện đại giúp nâng cao đáng kể hiệu suất sản xuất, đồng thời giảm chi phí nhân công và thời gian chế biến.
Theo đó, sản lượng tinh dầu tràm của hợp tác xã đạt khoảng 130–150 lít mỗi năm. Sản phẩm không chỉ tiêu thụ tại địa phương mà còn được giới thiệu tại nhiều hội chợ xúc tiến thương mại và phân phối qua các kênh bán lẻ, dịch vụ lưu trú.
Bên cạnh hoạt động sản xuất, mô hình này còn góp phần tạo việc làm cho lao động tại địa phương, với thu nhập ổn định. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp phát triển kinh tế nông thôn gắn với giữ gìn nghề truyền thống.
Chia sẻ về định hướng trong thời gian tới, chị Vân cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát triển thêm các sản phẩm mới và mở rộng quy mô sản xuất. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc duy trì nghề gia truyền mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, đưa thương hiệu địa phương tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.
Câu chuyện khởi nghiệp của chị Trần Thị Hồng Vân phản ánh xu hướng quay về quê hương để lập nghiệp, tận dụng lợi thế sẵn có và kết hợp với đổi mới công nghệ. Trong bối cảnh kinh tế nông thôn đang chuyển dịch, những mô hình như vậy cho thấy vai trò của sáng tạo và kiên trì trong việc tạo dựng sinh kế bền vững.