Một vùng biên ở Quảng Ninh đang thay đổi, hình thành một vai trò mới
Từ Móng Cái đến Hoành Mô, các địa phương đang từng bước hình thành những không gian du lịch đặc thù tại Quảng Ninh.
Từ điểm trung chuyển đến không gian trải nghiệm đa chiều
Tại khu vực trung tâm, phường Móng Cái 1 (tỉnh Quảng Ninh) – nơi có Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đang dần định hình vai trò không chỉ là điểm trung chuyển mà còn là không gian giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc. Với vị trí kết nối trực tiếp với thành phố Đông Hưng, khu vực này hội tụ các hoạt động thương mại, du lịch và giao lưu văn hóa xuyên biên giới.
Trong chiến lược phát triển, Móng Cái 1 đặt mục tiêu xây dựng du lịch theo hướng tăng trưởng xanh và bền vững, gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Địa phương hướng tới phát triển du lịch chuyên nghiệp, hiện đại, từng bước trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Năm 2026, phường đặt mục tiêu đón khoảng 3,92 triệu lượt khách, trong đó có hơn 1 triệu lượt khách quốc tế, với tổng thu từ du lịch dự kiến đạt trên 11.500 tỷ đồng. Để đạt được mục tiêu này, hàng loạt giải pháp đồng bộ đang được triển khai, từ nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng hình ảnh du lịch văn minh, đến thu hút đầu tư và phát triển sản phẩm mới.
Một trong những điểm nhấn là việc triển khai mô hình “kinh tế ngày – kinh tế đêm”, tạo ra chuỗi trải nghiệm liên tục trong 24 giờ. Du khách có thể tham gia các hoạt động mua sắm, ẩm thực, giải trí và giao lưu văn hóa, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.
Bên cạnh đó, các sản phẩm du lịch đặc trưng vùng biên – vùng biển cũng được đẩy mạnh khai thác, gắn với các lễ hội truyền thống như đình Trà Cổ, đình Bình Ngọc, cùng các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa hai bên biên giới.
Ngay từ đầu mùa hè, địa phương đã xây dựng chuỗi sự kiện quy mô lớn nhằm thu hút du khách, bao gồm chương trình nghệ thuật, hoạt động thể thao và lễ hội ẩm thực. Các sự kiện được thiết kế theo hướng tăng tính tương tác, tạo không gian trải nghiệm đa dạng và kéo dài thời gian lưu trú.
Hoành Mô mở rộng không gian du lịch cộng đồng và trải nghiệm tự nhiên
Không chỉ tập trung ở Móng Cái, khu vực biên giới phía Bắc của Quảng Ninh cũng đang mở rộng không gian phát triển du lịch. Tại xã Hoành Mô, lợi thế cửa khẩu được cụ thể hóa thông qua định hướng phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô – Đồng Văn, đóng vai trò là điểm khởi đầu cho hành trình khám phá vùng biên.
Từ khu vực trung tâm, du khách có thể lựa chọn nhiều hướng trải nghiệm khác nhau. Về phía Đông là các điểm đến như Sông Moóc, Khe Tiền, núi Cao Ba Lanh, phù hợp với các hoạt động nghỉ dưỡng, săn mây và khám phá thiên nhiên. Trong khi đó, phía Tây là không gian dành cho du lịch mạo hiểm với các hoạt động trekking, đạp xe địa hình và khám phá các cột mốc biên giới.
Địa phương cũng chú trọng khai thác giá trị văn hóa bản địa thông qua các lễ hội truyền thống của đồng bào dân tộc, trong đó có Hội kiêng gió của người Dao Thanh Phán. Đây được xem là điểm nhấn giúp tạo sự khác biệt trong sản phẩm du lịch, đồng thời góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa.
Trong năm 2026, Hoành Mô đặt mục tiêu đón trên 150.000 lượt khách, trong đó có hơn 10.000 lượt khách lưu trú, với doanh thu dự kiến khoảng 150 tỷ đồng. Xa hơn, đến năm 2027, địa phương hướng tới phát triển hệ thống lưu trú gồm homestay và ecolodge, đồng thời hoàn thiện các làng du lịch cộng đồng của người Dao và người Sán Chỉ.
Nhìn tổng thể, du lịch biên giới Quảng Ninh đang cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ rệt từ mô hình phụ thuộc vào cửa khẩu sang phát triển đa dạng sản phẩm và nâng cao chất lượng trải nghiệm. Việc kết hợp giữa yếu tố tự nhiên, văn hóa và hạ tầng đang mở ra cơ hội để khu vực này hình thành những điểm đến đặc thù, góp phần thúc đẩy tăng trưởng du lịch trong giai đoạn tới.