Vì sao ăn khuya dễ tăng cân hơn bạn nghĩ?

Trong cuộc sống hiện đại, không ít người duy trì thói quen ăn khuya. Sau một ngày làm việc dài, bữa ăn tối muộn hoặc một bữa ăn nhẹ trước khi ngủ thường mang lại cảm giác thư giãn và dễ chịu. Đối với nhiều người, đây cũng là khoảng thời gian hiếm hoi để thưởng thức đồ ăn mà không bị vội vàng.

Tuy nhiên, các nghiên cứu về dinh dưỡng và nhịp sinh học cho thấy việc ăn muộn vào ban đêm có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình chuyển hóa của cơ thể. Điều này khiến việc tăng cân dễ xảy ra hơn so với khi ăn cùng lượng thức ăn vào ban ngày.

Nhịp sinh học khiến cơ thể xử lý năng lượng khác nhau

Cơ thể con người hoạt động theo một “đồng hồ sinh học” tự nhiên. Vào ban ngày, khi chúng ta vận động và hoạt động nhiều, quá trình trao đổi chất diễn ra mạnh mẽ hơn. Năng lượng từ thức ăn được sử dụng cho các hoạt động của cơ thể.

Ngược lại, vào buổi tối và ban đêm, cơ thể bắt đầu bước vào trạng thái nghỉ ngơi. Tốc độ trao đổi chất chậm lại và nhu cầu năng lượng giảm xuống.

Khi ăn vào thời điểm này, cơ thể ít có cơ hội sử dụng năng lượng vừa nạp vào. Phần năng lượng dư thừa dễ được chuyển thành mỡ dự trữ, đặc biệt nếu bữa ăn chứa nhiều đường hoặc chất béo.

Một yếu tố khác khiến ăn khuya dễ dẫn đến tăng cân là loại thực phẩm được lựa chọn. Vào ban đêm, nhiều người có xu hướng tìm đến các món ăn nhanh, đồ chiên, mì gói, bánh ngọt hoặc đồ ăn vặt.

Những loại thực phẩm này thường giàu calo nhưng ít chất xơ và protein – những thành phần giúp tạo cảm giác no lâu. Kết quả là người ăn có thể nạp nhiều năng lượng hơn so với nhu cầu thực tế. Ngoài ra, việc ăn trong trạng thái mệt mỏi hoặc vừa xem điện thoại, xem phim cũng khiến não bộ ít chú ý đến tín hiệu no. Điều này khiến chúng ta dễ ăn nhiều hơn mà không nhận ra.

Ăn muộn có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ

Không chỉ liên quan đến cân nặng, ăn khuya còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Khi ăn ngay trước giờ ngủ, hệ tiêu hóa vẫn phải hoạt động trong khi cơ thể đang cố gắng bước vào trạng thái nghỉ ngơi.

Điều này có thể gây cảm giác đầy bụng, khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Thiếu ngủ hoặc ngủ kém chất lượng lại có liên quan đến việc tăng cảm giác thèm ăn vào ngày hôm sau.

Nhiều nghiên cứu cho thấy khi ngủ không đủ, hormone ghrelin – hormone kích thích cảm giác đói tăng lên, trong khi hormone leptin – hormone báo hiệu no giảm xuống. Sự thay đổi này khiến con người dễ ăn nhiều hơn.

Một vấn đề đáng chú ý là ăn khuya thường không phải sự kiện thỉnh thoảng, mà dễ trở thành thói quen. Khi cơ thể quen với việc nạp năng lượng muộn, cảm giác đói vào ban đêm có thể xuất hiện thường xuyên hơn.

Thói quen này cũng có thể khiến tổng lượng calo trong ngày tăng lên. Thay vì chỉ ăn ba bữa chính, cơ thể lại có thêm một bữa phụ vào cuối ngày. Theo thời gian, lượng năng lượng dư thừa tích tụ dần có thể dẫn đến tăng cân mà người trong cuộc không nhận ra ngay lập tức.

Không phải mọi bữa ăn khuya đều giống nhau

Dù vậy, điều này không có nghĩa rằng mọi bữa ăn muộn đều gây tăng cân. Nếu một người ăn tối muộn nhưng tổng lượng calo trong ngày vẫn phù hợp với nhu cầu cơ thể, nguy cơ tăng cân có thể không đáng kể.

Ngoài ra, lựa chọn thực phẩm cũng đóng vai trò quan trọng. Những món ăn nhẹ giàu protein hoặc chất xơ, như sữa chua, trái cây hoặc các loại hạt, thường ít ảnh hưởng hơn so với đồ chiên rán hoặc nhiều đường.

Quan trọng nhất vẫn là duy trì thói quen ăn uống cân bằng trong cả ngày. Khi bữa tối đủ chất và không quá muộn, nhu cầu ăn khuya thường giảm đi đáng kể.

Trong nhịp sống bận rộn, việc ăn muộn đôi khi khó tránh khỏi. Nhưng hiểu rõ cách cơ thể phản ứng với thức ăn vào ban đêm có thể giúp mỗi người điều chỉnh thói quen phù hợp hơn.

Đôi khi, chỉ cần thay đổi một chi tiết nhỏ như ăn tối sớm hơn hoặc chọn món ăn nhẹ lành mạnh cũng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tăng cân về lâu dài.

Thanh Hằng