Quảng Trị tận dụng dòng sông Gianh để nuôi cá đặc sản, nhiều hộ dân thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm

Quảng Trị phát triển nghề nuôi cá lồng trên sông từ mô hình hợp tác xã

Tại tỉnh Quảng Trị (sau sáp nhập), các dòng sông từ lâu đã gắn bó với đời sống và sinh kế của nhiều cộng đồng dân cư. Trong những năm gần đây, việc khai thác lợi thế mặt nước tự nhiên để phát triển nghề nuôi cá lồng trên sông đang dần mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân, đặc biệt khi mô hình hợp tác xã được hình thành và tổ chức sản xuất bài bản hơn.

Ở xã Nam Gianh, nghề nuôi cá lồng trên sông đã có nhiều thay đổi so với trước đây. Nếu như trước kia hoạt động nuôi cá chủ yếu diễn ra nhỏ lẻ theo từng hộ gia đình thì hiện nay, nhiều hộ dân đã liên kết với nhau thông qua hợp tác xã để cùng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Theo bà Nguyễn Thị Yến, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản và kinh doanh dịch vụ Quảng Minh, mô hình nuôi cá lồng trên sông bắt đầu hình thành từ năm 2012 với quy mô ban đầu chỉ có ba hộ dân tham gia.

Xuất phát từ nghề truyền thống của địa phương và lợi thế sông nước sẵn có, bà Yến đã vận động các hộ dân trong thôn cùng tham gia phát triển mô hình. Khi nhận thấy hiệu quả kinh tế, nhiều hộ dân khác đã dần tham gia và mở rộng quy mô nuôi cá lồng trên sông.

Sau hơn một thập kỷ hoạt động, hợp tác xã đã trở thành nơi liên kết sản xuất của 11 hộ thành viên và tạo việc làm ổn định cho khoảng 40 lao động địa phương. Tổng diện tích mặt nước do hợp tác xã quản lý hiện đạt hơn 2.800 m².

Ngoài việc chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, hợp tác xã còn đóng vai trò hỗ trợ người dân trong việc tìm nguồn giống, kết nối tiêu thụ và nâng cao hiệu quả kinh tế từ nghề nuôi cá lồng trên sông.

Ông Nguyễn Văn Năm, một hộ dân có nhiều năm gắn bó với nghề nuôi cá lồng tại thôn Trường Thái cho biết, phương thức nuôi cá lồng tận dụng được lợi thế tự nhiên của dòng sông.

Theo ông, việc nuôi cá trong lồng trên sông giúp người dân tiết kiệm chi phí đào ao, đồng thời tận dụng được dòng chảy tự nhiên để lưu thông nguồn nước và cung cấp thức ăn phù du cho cá.

Hầu hết các hộ nuôi cá lồng tại địa phương đều sản xuất theo mùa vụ. Thông thường, từ tháng 12 âm lịch, người dân bắt đầu thả giống cho vụ nuôi mới và thu hoạch dần từ khoảng tháng 6 đến tháng 7 năm sau. Đặc biệt, người nuôi phải hoàn thành việc thu hoạch trước mùa mưa lũ để hạn chế rủi ro do thời tiết gây ra.

Mỗi năm, ông Năm nuôi khoảng 3.000 con cá chẽm, cá ong, cá nâu và một số loài cá khác. Sản lượng cá thu hoạch đạt khoảng 1,5 tấn mỗi năm, mang lại thu nhập khoảng 150 triệu đồng.

Theo ông, cá nuôi trên sông thường được thị trường ưa chuộng nhờ thịt chắc và hương vị tự nhiên. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của nghề nuôi cá lồng trên sông là thời điểm gần mùa mưa lũ, khi lượng cá cần xuất bán tăng mạnh, dễ xảy ra tình trạng giá bị ép thấp.

Hợp tác xã đóng vai trò kết nối sản xuất và tiêu thụ

Nhiều hộ dân như ông Nguyễn Hữu Tốp ở thôn Trường Thái cũng đang duy trì nghề nuôi cá lồng trên sông như một nguồn thu nhập chính. Sau nhiều năm gắn bó với nghề, gia đình ông Tốp hiện duy trì 8 lồng cá với nhiều loại cá có giá trị kinh tế như cá mú, cá chẽm, cá nâu và cá dìa.

Theo ông Tốp, nghề nuôi cá lồng trên sông có thể mang lại hiệu quả kinh tế tương đối ổn định nếu điều kiện thời tiết thuận lợi và không xảy ra mưa lũ lớn.

Một trong những thuận lợi của gia đình ông là có phương tiện vận chuyển riêng, giúp chủ động hơn trong việc đưa sản phẩm ra thị trường. Trong chuỗi sản xuất, Hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản và kinh doanh dịch vụ Quảng Minh giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp con giống và tiêu thụ sản phẩm cho người dân.

Theo bà Nguyễn Thị Yến, vào đầu mỗi vụ nuôi, hợp tác xã liên kết với các cơ sở cung cấp con giống để phân phối cho các hộ thành viên. Đến cuối vụ, hợp tác xã thu mua sản phẩm và bán cho các thương lái.

Mỗi năm, hợp tác xã thu mua và tiêu thụ khoảng 12 tấn cá các loại, với doanh thu đạt trên 1,2 tỷ đồng. Phần lớn sản phẩm được thương lái thu mua trực tiếp tại địa phương rồi phân phối đến nhiều thị trường trong và ngoài tỉnh.

Từ thực tế hoạt động, hợp tác xã mong muốn mở rộng quy mô nuôi và phát triển thêm các loại cá đặc sản có giá trị kinh tế cao.

Bên cạnh đó, hợp tác xã cũng mong nhận được sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng trong việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm cá lồng Quảng Minh, nhằm nâng cao giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo bà Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Gianh, nghề nuôi cá lồng trên sông trong những năm qua đã góp phần cải thiện đời sống của nhiều hộ dân tại địa phương. Trong thời gian tới, hội sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư mở rộng sản xuất, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm thủy sản.

Sự kết hợp giữa kinh nghiệm nuôi trồng truyền thống của người dân, hoạt động liên kết của hợp tác xã và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương đang tạo nền tảng để nghề nuôi cá lồng trên sông tại Quảng Trị tiếp tục phát triển theo hướng bền vững trong thời gian tới.

Hải Băng