Tên lửa đạn đạo liên lục địa ICBM có vận tốc cực đại 24.000 km/h, mang nhiều đầu đạn khác nhau, không thể ngăn cản
Mỹ vừa tiến hành thử nghiệm tên lửa liên lục địa Minuteman III với cấu hình hai đầu đạn tách rời độc lập.
Mỹ thử nghiệm tên lửa Minuteman III với công nghệ MIRV
Một vụ thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) của Mỹ vừa được tiến hành thành công, thu hút sự quan tâm của giới quan sát quốc phòng quốc tế. Trong thử nghiệm mang mã hiệu GT 255, tên lửa Minuteman III đã đạt vận tốc cực đại khoảng Mach 23, tương đương hơn 24.000 km/h, đồng thời triển khai cấu hình hai đầu đạn tách rời độc lập.
Sự kiện này được xem là một bước kiểm tra quan trọng đối với hệ thống tên lửa chiến lược lâu đời của Mỹ, đồng thời cho thấy khả năng thích ứng của công nghệ quân sự trong bối cảnh các hiệp ước kiểm soát vũ khí toàn cầu đang có nhiều thay đổi.
Minuteman III là một trong những dòng tên lửa đạn đạo liên lục địa chủ lực của Mỹ, được đưa vào biên chế từ thập niên 1970. Dù đã phục vụ hơn nửa thế kỷ, hệ thống này vẫn được nâng cấp liên tục nhằm duy trì khả năng răn đe chiến lược. Đặc điểm nổi bật của dòng tên lửa này là cấu trúc ba tầng sử dụng nhiên liệu rắn, cho phép duy trì trạng thái trực chiến trong thời gian dài và có thể khai hỏa gần như ngay lập tức khi nhận lệnh.
Trong lần thử nghiệm mới nhất, điểm đáng chú ý là tên lửa không chỉ mang một đầu đạn như các cấu hình thường thấy trong những năm gần đây mà được trang bị hai phương tiện hồi quyển độc lập. Các phương tiện này có khả năng tách khỏi tên lửa sau khi đạt quỹ đạo ngoài khí quyển và lao xuống các mục tiêu khác nhau.
Theo các thông tin công bố, tên lửa được phóng từ bờ biển California và bay tới khu vực mục tiêu tại quần đảo Marshall, với quãng đường hơn 6.700 km. Toàn bộ hành trình chỉ kéo dài chưa tới 30 phút, cho thấy tốc độ và hiệu suất vận hành của hệ thống.
Công nghệ đa đầu đạn và ý nghĩa chiến lược
Công nghệ được nhắc tới trong vụ thử này là MIRV (Multiple Independently targetable Reentry Vehicle), tức khả năng mang nhiều đầu đạn có thể tấn công các mục tiêu khác nhau từ một tên lửa duy nhất. Đây được xem là một trong những bước tiến quan trọng của công nghệ tên lửa chiến lược từ cuối thế kỷ XX.
Trong cấu hình MIRV, tầng trên cùng của tên lửa chứa một hệ thống điều khiển được ví như “xe đẩy” quỹ đạo. Bộ phận này mang theo các đầu đạn và sử dụng các động cơ nhỏ để thực hiện những điều chỉnh chính xác trong không gian. Nhờ vậy, mỗi đầu đạn có thể được định hướng tới các mục tiêu riêng biệt trước khi bước vào giai đoạn hồi quyển.
Khi các đầu đạn tách ra và lao trở lại khí quyển với tốc độ rất cao, chúng có thể tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng khác nhau. Điều này tạo ra thách thức đáng kể cho các hệ thống phòng thủ tên lửa, vốn phải theo dõi và đánh chặn nhiều vật thể di chuyển cùng lúc.
Ngoài công nghệ phân tách đầu đạn, hệ thống dẫn đường của Minuteman III cũng được nâng cấp trong nhiều năm qua. Tên lửa sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp với các cải tiến kỹ thuật số hiện đại, giúp giảm sai số mục tiêu xuống mức rất thấp sau hành trình dài hàng nghìn kilomet.
Theo các đánh giá kỹ thuật, sai số vòng tròn xác suất (CEP) của hệ thống này chỉ ở mức vài trăm mét, một con số được xem là đáng chú ý đối với các hệ thống vũ khí chiến lược có tầm bắn xuyên lục địa.
Một yếu tố khác khiến vụ thử nghiệm lần này được quan tâm là bối cảnh các hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa các cường quốc đang thay đổi. Hiệp ước New START (một trong những thỏa thuận quan trọng giới hạn số lượng đầu đạn chiến lược) đã hết hiệu lực vào tháng 2/2026.
Trong thời gian hiệp ước còn hiệu lực, Mỹ từng giới hạn cấu hình của nhiều tên lửa Minuteman III ở mức một đầu đạn để đáp ứng các điều khoản kiểm soát vũ khí. Việc thử nghiệm lại cấu hình đa đầu đạn cho thấy phần cứng của hệ thống này vẫn đủ khả năng thích ứng với các yêu cầu kỹ thuật khác nhau.
Giới phân tích cho rằng các vụ thử như GT 255 thường mang nhiều mục đích, bao gồm kiểm chứng độ tin cậy của hệ thống, đánh giá khả năng vận hành và thu thập dữ liệu phục vụ các chương trình nâng cấp trong tương lai.
Trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế có nhiều thay đổi, các quốc gia sở hữu vũ khí chiến lược vẫn duy trì các chương trình thử nghiệm định kỳ nhằm đảm bảo tính ổn định của hệ thống răn đe. Đối với Mỹ, Minuteman III tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc “bộ ba hạt nhân”, bao gồm lực lượng tên lửa trên bộ, tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom chiến lược.