Dù sở hữu cao tốc Bắc – Nam và cảng Nghi Sơn, Thanh Hóa vẫn cần nâng cấp một "nút thắt nội tỉnh"
Thanh Hóa đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động thương mại và phân phối hàng hóa, kéo theo nhu cầu tối ưu logistics nội tỉnh.
Thanh Hóa và nhu cầu tối ưu logistics nội tỉnh
Thanh Hóa hiện là một trong những địa phương có hoạt động thương mại – dịch vụ phát triển mạnh tại khu vực Bắc Trung Bộ. Tỉnh có hàng chục nghìn doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất, thương mại và dịch vụ. Cùng với đó, hệ thống phân phối hàng hóa ngày càng đa dạng, từ chợ truyền thống, cửa hàng bán lẻ đến siêu thị và trung tâm thương mại.

Sự mở rộng của các kênh phân phối hiện đại không chỉ tạo thêm đầu ra cho sản phẩm mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khâu cung ứng hàng hóa. Việc đảm bảo nguồn hàng ổn định, giao nhận đúng tiến độ và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp.
Theo thống kê từ các doanh nghiệp vận tải trong tỉnh, mỗi ngày có hàng trăm tấn hàng hóa được luân chuyển giữa các khu vực trong Thanh Hóa. Các mặt hàng chủ yếu bao gồm thực phẩm tươi sống, nông sản, hàng tiêu dùng và hàng công nghiệp. Nguồn hàng thường được vận chuyển từ các địa phương như Hoằng Hóa, Thọ Xuân, Hà Trung hay các khu công nghiệp về trung tâm thành phố và các điểm bán lẻ.
Trong bối cảnh đó, logistics nội tỉnh đóng vai trò như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng. Nếu hệ thống vận chuyển và kho bãi thiếu đồng bộ, chi phí logistics có thể làm tăng giá thành sản phẩm từ 5–10%. Điều này đặc biệt rõ rệt đối với các mặt hàng cần bảo quản lạnh như thực phẩm tươi sống hoặc nông sản.
Theo các báo cáo về ngành logistics Việt Nam, chi phí logistics hiện chiếm khoảng 20–25% GDP. Trong cơ cấu này, vận tải nội địa chiếm hơn 60% tổng chi phí logistics của doanh nghiệp. So với mức trung bình 15–18% của một số nước trong khu vực ASEAN, con số này cho thấy vẫn còn dư địa đáng kể để giảm chi phí thông qua việc tổ chức lại chuỗi vận chuyển.
Đối với doanh nghiệp tại Thanh Hóa, việc giảm được từ 10–15% chi phí vận chuyển nội tỉnh có thể giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận. Đồng thời, chi phí logistics thấp hơn cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh.
Hạ tầng giao thông mở ra cơ hội cho chuỗi cung ứng
Những năm gần đây, hệ thống hạ tầng giao thông tại Thanh Hóa có nhiều thay đổi đáng kể. Các tuyến giao thông quan trọng như cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 1A, đường ven biển hay hệ thống cảng biển tại Nghi Sơn đã góp phần nâng cao khả năng kết nối của địa phương với các vùng kinh tế khác.
Đặc biệt, Cảng Nghi Sơn đang dần trở thành một trung tâm logistics quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ. Sự phát triển của hệ thống cảng biển giúp thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu cũng như vận chuyển hàng hóa liên tỉnh.
Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả lợi thế từ hạ tầng giao thông, logistics nội tỉnh cần đóng vai trò kết nối giữa vùng nguyên liệu, cơ sở sản xuất, trung tâm phân phối và các điểm tiêu dùng. Việc hình thành các điểm trung chuyển, kho bãi tập trung và hệ thống vận tải chuyên nghiệp có thể giúp hàng hóa lưu thông trực tiếp từ nơi sản xuất đến các kênh phân phối mà không phải qua nhiều tầng trung gian.
Một số doanh nghiệp logistics tại Thanh Hóa đã bắt đầu triển khai mô hình vận chuyển và phân phối hàng hóa theo hướng chuyên nghiệp hơn, trong đó có Công ty CP Tiếp vận Ascent Group – đơn vị cung cấp dịch vụ vận tải đường bộ, quản lý kho bãi và phân phối hàng hóa theo mô hình trọn gói. Doanh nghiệp này hiện vận hành đội xe container và đầu kéo cùng hệ thống theo dõi hành trình bằng GPS. Các tuyến vận chuyển được tổ chức theo lịch trình cố định trong tỉnh, đồng thời kết nối Thanh Hóa với một số trung tâm kinh tế như Hà Nội, Hải Phòng và Nghệ An.
Theo thống kê từ doanh nghiệp, việc tối ưu hóa lộ trình vận chuyển và gom hàng theo tuyến giúp khách hàng giảm khoảng 15–20% chi phí so với việc thuê dịch vụ vận tải rời rạc. Ngoài ra, phương thức này cũng giúp hạn chế tình trạng xe chạy rỗng chiều về, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất và thương mại tại Thanh Hóa, chi phí logistics nội tỉnh nhiều khi trở thành yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh. Khi chuỗi vận hành được tổ chức khoa học, kết hợp với các công nghệ quản lý đơn hàng và theo dõi hành trình, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí và tăng độ tin cậy với đối tác phân phối.
Dù vậy, logistics nội tỉnh Thanh Hóa vẫn còn một số hạn chế cần được cải thiện. Phần lớn doanh nghiệp vận tải có quy mô nhỏ, phương tiện chưa đồng bộ và mức độ ứng dụng công nghệ còn hạn chế. Hệ thống kho lạnh phục vụ bảo quản nông sản và thực phẩm tươi sống cũng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của thị trường.
Bên cạnh đó, tại một số khu vực miền núi của Thanh Hóa, hạ tầng giao thông vẫn còn gặp khó khăn. Điều này khiến chi phí vận chuyển hàng hóa đến các khu vực này cao hơn so với vùng đồng bằng. Một yếu tố khác là sự liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất và đơn vị logistics đôi khi chưa thực sự chặt chẽ. Việc thiếu phối hợp trong phân bổ tải trọng và lịch trình vận chuyển có thể dẫn tới tình trạng lãng phí nguồn lực.