Chứng khoán "hoảng loạn", chuyên gia gợi ý cách xử lý cho cả phe cầm hàng và cầm tiền
Chuyên gia cho rằng thị trường chỉ dễ tạo đáy khi căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt và khuyến nghị nhà đầu tư nắm nhiều cổ phiếu không nên bán sạch bằng mọi giá.
Phiên giảm điểm đầu tuần (9/3) đã xóa sạch phần lớn thành quả tăng từ đầu năm của thị trường chứng khoán Việt Nam khi lực bán dồn dập đẩy hàng trăm cổ phiếu rơi vào trạng thái “nằm sàn”. VN-Index đóng cửa mất 115 điểm, tương đương 6,51%, lùi về quanh 1.653 điểm – mức thấp nhất gần 3 tháng. Thanh khoản trên HoSE tăng vọt, giá trị khớp lệnh đạt khoảng 38.170 tỷ đồng, phản ánh trạng thái xả hàng mạnh trong bối cảnh tâm lý rủi ro bùng lên.
Bình luận về nhịp giảm kỷ lục này, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm – Giám đốc Tư vấn đầu tư Chứng khoán Thiên Việt (TVS) cho rằng nguyên nhân cốt lõi đến từ lo ngại an ninh năng lượng và nguy cơ lạm phát gia tăng khi xung đột quân sự tại Trung Đông leo thang.
Theo ông Tâm, thị trường chỉ có thể hình thành đáy rõ ràng khi căng thẳng hạ nhiệt, cụ thể là khi Iran và Mỹ tìm được tiếng nói chung hoặc ít nhất xuất hiện kỳ vọng về một tiến trình đàm phán đủ thuyết phục để nhà đầu tư hạ mức “phí rủi ro” đang gắn vào giá cổ phiếu.
Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị khó dự đoán thời điểm kết thúc, nhóm chịu thiệt lớn nhất là những nhà đầu tư đang nắm tỷ trọng cổ phiếu cao. Nhiều mã vẫn dư bán sàn, trong khi nếu thị trường xuất hiện thanh khoản mạnh trong 1–2 phiên tới, mức chiết khấu có thể đã rất sâu, dễ kích hoạt tâm lý “bán đúng đáy” – điều thường xảy ra khi nhà đầu tư vừa chịu thua lỗ lớn vừa mất niềm tin vào khả năng hồi phục nhanh.
Ông Tâm cho biết đang nghiêng về kịch bản căng thẳng Trung Đông có thể lên đỉnh trong khoảng 1–2 tuần tới, trước khi các bên tìm cách hạ nhiệt. Lập luận của ông dựa trên cách Mỹ thường ưu tiên mục tiêu kiểm soát rủi ro thay vì kéo dài chiến sự, đồng thời ông Donald Trump – nhân vật trung tâm trong các quyết sách của Mỹ – được nhìn nhận là người có tư duy thực dụng, phản ứng khá giống một “nhà đầu tư” khi cân nhắc chi phí – lợi ích.
Nếu kịch bản hạ nhiệt xảy ra, VN-Index sau nhịp giảm mạnh có thể xuất hiện nhịp hồi chữ V. Tuy nhiên, ông Tâm lưu ý ngay cả khi thị trường hồi nhanh, nhà đầu tư cũng khó tối ưu điểm mua – bán, bởi các thông tin liên quan Trung Đông thường xuất hiện bất ngờ và không hiếm trường hợp rơi vào cuối tuần hoặc buổi tối theo giờ Việt Nam, khiến thị trường mở cửa phiên kế tiếp trong trạng thái “gap” mạnh.
Ở nhóm ngành, cổ phiếu dầu khí có thể là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ mặt bằng giá dầu tăng. Dù vậy, chuyên gia cảnh báo rủi ro cũng đi kèm nếu trạng thái margin toàn thị trường trở nên căng hơn và kịch bản gián đoạn nguồn cung kéo dài khiến biến động giá dầu khó lường. Khi đó, dòng tiền đầu cơ có thể đảo chiều nhanh, khiến các cổ phiếu tăng nóng chịu áp lực chốt lời mạnh.
Về chiến lược, ông Tâm cho rằng những nhà đầu tư đang nắm tỷ trọng tiền mặt cao là nhóm “làm chủ cuộc chơi” trong giai đoạn này và có thể cân nhắc giải ngân từng phần ở các nhịp giảm sâu tiếp theo, ưu tiên kỷ luật quản trị rủi ro thay vì mua đuổi theo cảm xúc.
Với nhà đầu tư đang giữ tỷ trọng cổ phiếu lớn, ông khuyến nghị không nên bán sạch danh mục bằng mọi giá. Thay vào đó, việc giữ lại một phần vị thế có thể giúp rút ngắn thời gian “gỡ” nếu thị trường thực sự xuất hiện nhịp hồi chữ V trong những tuần tới.