Người nông dân An Giang bán đàn bò, đầu tư hơn 500 triệu xây trang trại nuôi 50 con "lạ" để khai thác sản vật giá hàng chục triệu/kg
Mô hình độc đáo này đang mở ra hướng sản xuất mới cho nhiều nông dân địa phương tại An Giang.
Nông dân An Giang chuyển hướng nuôi hươu sao, khai thác “lộc trời cho”
Tại nhiều vùng nông thôn, việc chuyển đổi mô hình sản xuất đang trở thành hướng đi giúp nông dân thích ứng với biến động thị trường và điều kiện sản xuất. Ở An Giang, một số hộ đã bắt đầu thử nghiệm những mô hình chăn nuôi mới, trong đó có nuôi hươu sao lấy nhung – sản phẩm được đánh giá cao trong y học cổ truyền và có giá trị kinh tế đáng kể.
Một trong những trường hợp tiêu biểu là ông Thới Văn Thảo (48 tuổi), cư trú tại xã Nhơn Mỹ. Sau nhiều năm gắn bó với nghề chăn nuôi bò, ông quyết định thay đổi hướng sản xuất bằng việc bán đàn bò, cải tạo chuồng trại và đầu tư nuôi hươu sao để khai thác nhung.
Theo ông Thảo, trước khi bắt tay vào mô hình mới, ông đã dành nhiều năm tìm hiểu kiến thức thông qua sách báo và các tài liệu chuyên ngành. Đồng thời, ông trực tiếp ra một số tỉnh phía Bắc – nơi nghề nuôi hươu đã phát triển từ lâu – để tham quan, học hỏi kỹ thuật và cách tổ chức trang trại. Khi đã tích lũy được kinh nghiệm cần thiết, ông mới bắt đầu triển khai mô hình tại địa phương.
Đầu năm 2023, ông chính thức khởi nghiệp với đàn hươu giống gồm 12 con, bao gồm cả hươu con và hươu trưởng thành. Giá mỗi con dao động từ 25 đến 35 triệu đồng. Tổng chi phí đầu tư ban đầu, bao gồm con giống, cải tạo chuồng trại và các khoản chi khác, vượt mốc 500 triệu đồng.
Sau hơn hai năm chăm sóc và vận hành, mô hình bắt đầu cho kết quả khả quan. Hiện nay, trang trại của ông đã mở rộng diện tích chuồng trại lên khoảng 500 m², duy trì đàn hươu khoảng 50 con.
Mô hình chăn nuôi mới mở ra hướng sinh kế cho nông dân
Theo kinh nghiệm của người nuôi, hươu đực khoảng 3 năm tuổi bắt đầu cho thu hoạch nhung. Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, hươu có thể cho nhung trong nhiều năm, thậm chí kéo dài tới 20–25 năm. Điều này giúp mô hình chăn nuôi có thể duy trì nguồn thu ổn định trong thời gian dài.
Một trong những ưu điểm của hươu sao là khả năng thích nghi tốt với môi trường. Theo ông Thảo, loài vật này có bản tính hoang dã nên sức đề kháng khá cao, ít mắc bệnh. Điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tại An Giang cũng được đánh giá là phù hợp để phát triển đàn hươu.
Thức ăn của hươu chủ yếu là các loại cây cỏ sẵn có tại địa phương như cỏ voi, bắp chuối, lá tầm vông, lá xoài, khoai lang hay bắp. Nhờ vậy, chi phí thức ăn không quá cao nhưng vẫn đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng. Mỗi ngày, đàn hươu được cho ăn hai lần vào buổi sáng và chiều.
Trong quá trình chăm sóc, yếu tố vệ sinh chuồng trại được chú trọng nhằm đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và khô ráo cho vật nuôi. Ông Thảo sử dụng phương pháp đệm lót sinh học, trộn tro trấu với xơ dừa để lót chuồng. Cách làm này giúp giảm mùi, giữ chuồng khô và chỉ cần thay mới sau khoảng 5–6 tháng.
Bên cạnh đó, phân hươu được thu gom và ủ để bón cho cây ăn trái trong vườn. Cách làm này giúp tận dụng nguồn phụ phẩm trong chăn nuôi, giảm chi phí phân bón và hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn ngay tại trang trại.
Một nguyên tắc quan trọng trong chăn nuôi hươu là nuôi riêng từng con hươu đực, đặc biệt trong giai đoạn mọc nhung. Việc này nhằm tránh tình trạng hươu húc nhau gây chấn thương, ảnh hưởng đến chất lượng nhung. Sau mỗi lần thu hoạch, phần gốc nhung đều được xử lý sát trùng cẩn thận để đảm bảo sức khỏe cho vật nuôi.
Ngoài nguồn thu từ nhung hươu, hoạt động sinh sản cũng mang lại giá trị kinh tế đáng kể. Hươu con sau khoảng 6 tháng tuổi có thể bán làm giống cho các hộ chăn nuôi khác. Theo mức giá hiện nay, hươu con 18 tháng tuổi, hươu cái 2 năm tuổi hoặc hươu đực 2 năm tuổi có thể được bán với giá từ 18 đến 35 triệu đồng mỗi con.
Giai đoạn hươu đực từ 3 đến 6 năm tuổi được xem là thời điểm thuận lợi để khai thác nhung. Trung bình mỗi năm, một con hươu có thể cho hai đợt nhung, mỗi cặp nặng khoảng 0,8 đến 1 kg. Nhung tươi hiện được bán với giá khoảng 25 triệu đồng/kg, trong khi nhung khô có giá trên 20 triệu đồng/kg.
Nhờ kết hợp giữa bán nhung và con giống, trang trại của ông Thảo mang lại nguồn thu khoảng 300 triệu đồng mỗi năm. Theo ông, đây là mức thu nhập tương đối ổn định so với nhiều mô hình chăn nuôi khác.
Không chỉ dừng lại ở việc bán nhung tươi, ông Thảo còn thử nghiệm chế biến một số sản phẩm giá trị gia tăng như nhung hươu ngâm mật ong hoặc nhung hươu ngâm rượu. Hướng đi này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và đa dạng hóa nguồn thu.