Quảng Ninh bổ sung "tuyến đường tơ lụa" vào hệ thống cao tốc – cảng biển – sân bay, thời gian đi Hà Nội chỉ mất 45 phút
Đây là bước đi chiến lược giúp Quảng Ninh khai thác hiệu quả vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế, đồng thời tăng cường liên kết với hành lang kinh tế phía Bắc.
Quảng Ninh bổ sung trụ cột đường sắt trong hệ thống giao thông
Những năm gần đây, Quảng Ninh đã kiên trì phát triển hệ thống giao thông đa phương thức nhằm tổ chức không gian phát triển kinh tế – xã hội. Với địa hình trải dài từ Tây sang Đông, tỉnh từng bước hình thành mạng lưới hạ tầng gồm sân bay, cảng biển và chuỗi cao tốc kết nối các trung tâm kinh tế, du lịch và khu công nghiệp trọng điểm.
Sau hơn một thập kỷ đầu tư mạnh mẽ, Quảng Ninh hiện sở hữu nhiều công trình hạ tầng quan trọng như sân bay quốc tế Vân Đồn, hệ thống cảng biển hiện đại và các tuyến cao tốc dọc tỉnh. Những công trình này đã góp phần nâng cao khả năng kết nối nội tỉnh, đồng thời mở rộng liên kết với vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.
Tuy nhiên, so với vị trí chiến lược nằm trên các tuyến giao thương biển quan trọng của khu vực Đông Nam Á, đồng thời là cửa ngõ kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc, năng lực vận tải của các loại hình giao thông hiện hữu vẫn còn những hạn chế nhất định. Một số tuyến vận tải chưa ổn định, chi phí logistics còn cao, khả năng vận chuyển khối lượng lớn chưa thực sự đáp ứng nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trong bối cảnh đó, việc bổ sung loại hình vận tải mới như đường sắt được xem là giải pháp quan trọng để hoàn thiện hệ thống giao thông của Quảng Ninh, đồng thời tăng cường khả năng kết nối trong nước và quốc tế.
Hình thành mạng lưới đường sắt liên vùng
Tháng 10/2025, Quảng Ninh đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, tỉnh đề xuất đưa lộ trình đầu tư tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái lên trước năm 2030 thay vì sau năm 2030 như quy hoạch trước đây.
Đề xuất này đã được Chính phủ chấp thuận tại Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025 về điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia.
Theo định hướng quy hoạch, tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái có chiều dài khoảng 150 km, sử dụng khổ đường 1.435 mm và được xác định là dự án hạ tầng trọng điểm của tỉnh. Dự án dự kiến triển khai theo hai giai đoạn: đoạn Hải Phòng – Hạ Long thực hiện trong giai đoạn 2026–2030, còn đoạn Hạ Long – Móng Cái tiếp tục nghiên cứu hình thức đầu tư để triển khai trước năm 2030.
Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này sẽ kết nối trực tiếp với hệ thống đường sắt phía Trung Quốc, hình thành mạng lưới vận tải liên thông từ Hà Khẩu – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh – Đông Hưng. Điều này được kỳ vọng tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa và hành khách giữa Việt Nam với Trung Quốc cũng như các nước ASEAN.
Bên cạnh đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh cũng được nghiên cứu triển khai với quy mô đường đôi khổ 1.435 mm, điện khí hóa và tốc độ thiết kế khoảng 350 km/h. Tuyến dài khoảng 120 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 157.000 tỷ đồng.
Trên tuyến sẽ bố trí bốn nhà ga trên cao và một depot tại Hạ Long. Dự án dự kiến khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào năm 2028. Khi đưa vào khai thác, thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Quảng Ninh có thể rút ngắn còn khoảng 30–45 phút.
Việc phát triển các tuyến đường sắt này không chỉ nâng cao năng lực vận tải mà còn góp phần hình thành các đô thị vệ tinh, trung tâm logistics và cực tăng trưởng mới. Đồng thời, hệ thống hạ tầng đồng bộ sẽ phát huy lợi thế của hành lang kinh tế Hà Nội – Bắc Ninh – Hải Phòng – Quảng Ninh, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong giai đoạn tới.