Loại trái từng bị lãng quên nay lại thành sinh kế cho người nông dân An Giang, mỗi năm thu hàng trăm triệu về tay
Loại trái này đang trở thành đặc sản thu hút du khách mỗi khi đến với vùng Bảy Núi, An Giang.
Hồng quân Bảy Núi trở thành nguồn sinh kế cho nông dân
Những ngày này đến An Giang, dọc tuyến đường tỉnh 948 qua các địa bàn Tri Tôn, Núi Cấm, Chi Lăng, Thới Sơn, Tịnh Biên…, hình ảnh những rổ hồng quân chín đỏ bày bán ven đường đã trở nên quen thuộc. Trái nhỏ, vỏ đỏ sậm, vị chua ngọt pha chút chát đặc trưng khiến hồng quân trở thành món quà được nhiều du khách lựa chọn mỗi khi về vùng Bảy Núi.
Theo người dân địa phương, hồng quân từng là loại cây mọc tự nhiên trong rừng, giá trị kinh tế chưa cao. Có thời điểm, nhiều hộ đã chặt bỏ để chuyển sang cây trồng khác. Tuy nhiên, vài năm gần đây, nhu cầu thị trường tăng, giá bán ổn định đã khiến loại cây này dần được quan tâm trở lại.
Tại phường Tịnh Biên, gia đình bà Út Xuân hiện trồng khoảng 2 ha hồng quân. Nhờ chủ động nguồn nước, vườn có thể cho trái gần như quanh năm, cao điểm từ tháng 7 âm lịch đến tháng 3 năm sau. Giá bán dao động khoảng 40.000 đồng/kg tùy thời điểm. Theo bà Xuân, hồng quân sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh và hầu như không cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Cây càng lâu năm năng suất càng cao, có thể đạt khoảng 150 kg/cây/vụ. Ngoài bán trái tươi, gia đình còn chế biến rượu hồng quân để nâng giá trị sản phẩm.
Không chỉ ở Tịnh Biên, nhiều nông dân An Giang tại khu vực Tri Tôn, Thới Sơn cũng trồng xen hồng quân dưới tán rừng hoặc vườn đồi. Ông Nguyễn Minh Đức cho biết gia đình trồng hơn 100 gốc, trong đó nhiều cây trên 15 năm tuổi cho năng suất cao. Mỗi năm, nguồn thu từ hồng quân mang lại cho gia đình ông hàng trăm triệu đồng, tùy theo sản lượng và giá bán.
Đặc thù vùng Bảy Núi có mùa khô kéo dài 4–5 tháng khiến cây rụng lá và tạm ngừng sinh trưởng. Khi mùa mưa đến, cây ra hoa và đậu trái tự nhiên. Nhờ thích nghi tốt với điều kiện đồi núi, hồng quân trở thành cây trồng phù hợp với điều kiện canh tác của người dân địa phương.
Từ cây rừng đến đặc sản địa phương của An Giang
Hiện nay, tại khu vực núi Dài Nhỏ, núi Két, núi Cấm, núi Cô Tô…, hầu như mỗi hộ gia đình đều có vài chục đến hàng trăm gốc hồng quân trồng xen. Theo kinh nghiệm của người dân, nếu gieo hạt, cây có tuổi thọ cao nhưng mất khoảng 5 năm mới cho trái. Với phương pháp chiết cành, thời gian thu hoạch rút ngắn còn khoảng 3 năm, cây ít gai và thuận tiện chăm sóc hơn.
Do không sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật và chủ yếu sinh trưởng tự nhiên, trái hồng quân được xem là sản phẩm phù hợp với xu hướng tiêu dùng an toàn. Bên cạnh tiêu thụ tươi, việc chế biến rượu hồng quân cũng giúp tăng giá trị, tạo thêm đầu ra ổn định.
Sự chuyển biến của cây hồng quân cho thấy xu hướng đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp tại An Giang, đặc biệt ở vùng Bảy Núi. Từ một loại cây rừng mọc tự nhiên, hồng quân dần trở thành nguồn thu đáng kể cho nông dân, đồng thời góp phần làm phong phú thêm sản phẩm đặc trưng phục vụ du lịch địa phương.
Trong bối cảnh phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, việc khai thác hợp lý tiềm năng cây bản địa như hồng quân không chỉ tạo sinh kế mà còn gắn với bảo tồn hệ sinh thái đồi núi đặc trưng của An Giang.