Tên lửa tấn công đồng thời 4 mục tiêu, tầm phát hiện 350 km, hỏa lực mạnh mẽ
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông, hệ thống tên lửa phòng không này của Iran đang thu hút sự chú ý.
Tên lửa Sevom Khordad và bước tiến công nghệ phòng không của Iran
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Trung Đông, hệ thống tên lửa phòng không Sevom Khordad (còn gọi là Khordad-3 hoặc 3rd Khordad) được xem là một trong những khí tài quan trọng của Iran. Hệ thống này được phát triển trong nước và chính thức đưa vào biên chế từ năm 2016, sau đó được cả Iran và Syria sử dụng trong thực tế.
Sevom Khordad thu hút sự chú ý quốc tế sau sự kiện năm 2019, khi Iran tuyên bố sử dụng hệ thống này để bắn hạ máy bay không người lái RQ-4 Global Hawk của Mỹ. Vụ việc đã làm nổi bật khả năng tác chiến của hệ thống phòng không tầm trung – xa trong môi trường xung đột hiện đại.
Về cấu hình, Sevom Khordad là phiên bản nâng cấp từ dòng Raad, tập trung vào tính cơ động và khả năng tác chiến độc lập. Một tiểu đoàn điển hình gồm bốn xe phóng kết hợp radar (TELAR), tám xe phóng bổ sung (TEL) và một radar giám sát Bashir, mang theo tổng cộng 36 tên lửa sẵn sàng khai hỏa.
Điểm đáng chú ý nằm ở radar mảng pha chủ động AESA hoạt động ở băng tần X, được tích hợp trực tiếp trên xe TELAR. Radar này có hơn 1.700 phần tử, cho phép phát hiện tới 100 mục tiêu, theo dõi và tấn công đồng thời bốn mục tiêu, đồng thời dẫn đường cho tám tên lửa. Tầm phát hiện được công bố vượt quá 200 km, với khả năng giám sát ở độ cao tới 30 km.
Bên cạnh đó, radar giám sát Bashir hoạt động ở băng tần S và L, có khả năng quét 360 độ với tầm phát hiện lên đến 350 km sau khi triển khai. Hệ thống còn tích hợp công nghệ chống nhiễu điện tử (ECCM), cho phép duy trì hoạt động trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.
Tên lửa Taer, Sayyad và khả năng cơ động trên nhiều nền tảng
Thành phần quan trọng của Sevom Khordad là các dòng tên lửa Taer và Sayyad. Phiên bản Taer-2B có tầm bắn từ 50 đến 105 km, độ cao tác chiến 25–27 km. Trong khi đó, Taer-3 được nâng cấp với tầm bắn từ 100 đến 200 km, độ cao 27–30 km, cho phép mở rộng phạm vi phòng thủ.
Các tên lửa này sử dụng phương thức dẫn đường bán chủ động radar (SARH), với đầu dò cuối hành trình để khóa mục tiêu và cảm biến tiếp cận kích nổ đầu đạn phân mảnh nổ cao (HE-FRAG). Theo thông số công bố, hệ thống có thể đối phó với mục tiêu cơ động có tốc độ lên đến khoảng 1.000 km/h.
Ngoài Taer, hệ thống còn tương thích với các dòng Sayyad-2 (tầm 75 km), Sayyad-3 (150 km) và 9 Dey tầm ngắn (5–30 km), giúp tăng tính linh hoạt trong phòng thủ nhiều lớp, từ máy bay chiến đấu, drone đến tên lửa hành trình.
Một yếu tố quan trọng khác là tính cơ động. Toàn bộ hệ thống được lắp đặt trên xe tải chiến thuật 10x10, có thể triển khai trong khoảng 5 phút và di chuyển linh hoạt trên địa hình phức tạp. Khung gầm được tùy chỉnh từ mẫu MZKT-6922 của Nga, với động cơ đặt phía trước và hệ thống chân chống thủy lực để ổn định khi khai hỏa.
Ngoài triển khai trên bộ, phiên bản hải quân của Sevom Khordad đã được lắp đặt trên một số tàu thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), mở rộng phạm vi phòng thủ sang môi trường biển.