Hải Phòng giữ tục xin chữ "son" đầu xuân, là nét riêng ít nơi có
Mỗi dịp đầu xuân, nơi này tại Hải Phòng lại thu hút đông đảo người dân đến dâng hương, xin chữ.
Hải Phòng gìn giữ tục xin chữ son đầu xuân tại Đền thờ Chu Văn An
Mỗi dịp đầu xuân, Đền thờ Chu Văn An trên núi Phượng Hoàng, phường Chu Văn An (Hải Phòng) lại đón đông đảo người dân và du khách đến dâng hương, xin chữ. Trong không khí trang nghiêm của khu di tích, hoạt động cho chữ đầu năm trở thành một điểm nhấn văn hóa đặc sắc, thu hút nhiều thế hệ tham gia.
Khác với nhiều nơi thường viết thư pháp bằng mực đen trên giấy đỏ, tại Đền thờ Chu Văn An, các bức thư pháp được viết bằng mực son. Sắc đỏ nổi bật trên nền giấy tạo nên ấn tượng riêng, vừa trang trọng vừa gửi gắm ý nghĩa may mắn trong những ngày đầu năm mới.
Theo các nhà nghiên cứu văn hóa địa phương, nét đặc trưng này gắn với truyền tích về Giếng Son trên núi Phượng Hoàng. Tương truyền, nơi đây có lớp bùn son đỏ tươi từng được thầy Chu Văn An sử dụng để viết chữ và dạy học. Câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ, trở thành nền tảng cho tục xin chữ son đầu xuân tại đền.
Trong khuôn viên di tích, những chiếc bàn cho chữ được sắp xếp gọn gàng. Giấy đỏ, bút lông, nghiên mực được chuẩn bị chu đáo. Các ông đồ tập trung từng nét bút, mỗi chữ hoàn thành đều nhận được sự trân trọng của người xin chữ. Hoạt động diễn ra trong không khí trật tự, thành kính, góp phần tạo nên không gian văn hóa đặc thù của Hải Phòng mỗi độ xuân về.
Theo chia sẻ của những người trực tiếp tham gia viết thư pháp, việc sử dụng mực son không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ mà còn là cách bày tỏ sự tri ân đối với thầy Chu Văn An – người được xem là biểu tượng của tinh thần chính trực và hiếu học trong lịch sử dân tộc. Mỗi chữ viết ra không đơn thuần là lời chúc đầu năm mà còn nhắc nhở người xin chữ về giá trị của việc học và đạo làm người.
Lễ khai bút Xuân và giá trị văn hóa được gìn giữ
Những ngày đầu năm, khu vực xin chữ tại Đền thờ Chu Văn An luôn rộn ràng. Người đứng xem, người chờ đến lượt, người nâng niu bức thư pháp vừa nhận được. Nhiều học sinh, sinh viên tìm đến xin các chữ như “Học”, “Chí”, “Thành”, “Tuệ” với mong muốn nỗ lực và đạt kết quả tốt trong học tập. Các gia đình thường lựa chọn những chữ như “Phúc”, “An”, “Đức” để treo trong nhà, gửi gắm kỳ vọng về một năm bình an, thuận lợi.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động xin chữ, lễ khai bút đầu xuân tại đền còn được tổ chức với đầy đủ nghi lễ truyền thống. Theo kế hoạch, lễ khai bút Xuân Bính Ngọ 2026 dự kiến diễn ra vào mùng 8 tháng Giêng (tức 24/2). Phần lễ gồm các nghi thức cáo yết, tế khai xuân, dâng hương, đọc văn tế và thực hiện nghi thức khai bút trên lễ đài.
Lễ khai bút mang ý nghĩa mở đầu cho một năm học tập và rèn luyện mới. Trong không gian linh thiêng của núi Phượng Hoàng, nghi thức này không mang tính trình diễn đơn thuần mà thể hiện sự trân trọng truyền thống hiếu học. Đây cũng là dịp để người dân Hải Phòng và du khách nhìn lại những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh các ông đồ ngồi viết chữ son trên nền giấy đỏ vẫn tạo nên cảm giác gần gũi. Hoạt động này góp phần duy trì nét đẹp tôn sư trọng đạo, đồng thời làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của người dân địa phương.
Tục xin chữ son tại Đền thờ Chu Văn An vì thế không chỉ là một hoạt động đầu xuân mà còn là biểu tượng văn hóa của Hải Phòng. Những nét mực đỏ trên giấy trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống hiếu học và khát vọng phát triển trong năm mới.