Nông dân Hưng Yên nâng thu nhập nhờ mô hình “đa cây, đa con”
Trước những biến động của thị trường nông nghiệp, nhiều nông dân tại Hưng Yên đang chuyển sang mô hình sản xuất đa dạng.
Nông dân chủ động đa dạng sản xuất để thích ứng thị trường
Tại xã Tân Hưng (tỉnh Hưng Yên), một hợp tác xã cây ăn quả đã lựa chọn hướng đi đa dạng hóa sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ, qua đó góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và thúc đẩy kinh tế tập thể. Được thành lập năm 2017 với 17 thành viên ban đầu, hợp tác xã vốn được biết đến với sản phẩm nhãn lồng. Tuy nhiên, thay vì phụ thuộc vào một mùa vụ, các thành viên đã từng bước xây dựng mô hình sản xuất “đa cây, đa con”. Khi vườn nhãn bước vào giai đoạn chăm sóc chuẩn bị cho mùa hoa mới, nhiều hộ đã chuyển sang các hoạt động khác để duy trì nguồn thu, nhất là trong thời điểm cuối năm.
Hoạt động nuôi trồng thủy sản hiện là một trong những khu vực sôi động. Tận dụng lợi thế nguồn nước ven sông Hồng, từ năm 2019, các thành viên đã phát triển khoảng 60 lồng nuôi các loại cá có giá trị kinh tế như trắm, chép, lăng và rô phi. Năm 2025, sản lượng cá thương phẩm đạt trên 100 tấn, góp phần bổ sung nguồn cung cho thị trường.
Theo chia sẻ của một hộ nuôi, nuôi cá lồng đòi hỏi sự đầu tư về kỹ thuật và công tác vệ sinh lồng bè nhằm bảo đảm môi trường nước. Dịp giáp Tết, mỗi lồng cá đạt chất lượng có thể mang lại doanh thu từ 50 đến 70 triệu đồng, trở thành nguồn thu quan trọng bên cạnh sản xuất cây ăn quả.
Song song với thủy sản, gần 20ha chuối tây trên các bãi bồi ven sông cũng bước vào giai đoạn chăm sóc cuối vụ để phục vụ thị trường Tết. Giá chuối tại vườn hiện dao động từ 250.000 đến 300.000 đồng mỗi buồng, tạo thêm nguồn thu đáng kể cho các hộ sản xuất. Theo một thành viên hợp tác xã, chuối là loại cây phù hợp với thổ nhưỡng địa phương, có thể thu hoạch quanh năm và giúp giảm rủi ro khi thị trường biến động.
Ngoài ra, việc phát triển cây dược liệu ngắn ngày theo hình thức liên kết tiêu thụ cũng mở ra hướng đi mới cho nông dân. Từ năm 2021, hợp tác xã kết nối với doanh nghiệp để đưa cây địa hoàng vào sản xuất, hiện diện tích đã mở rộng hơn 3ha. Với đầu ra được bao tiêu và mức lãi khoảng 8–10 triệu đồng mỗi sào mỗi vụ, mô hình này góp phần cải thiện thu nhập cho nhiều hộ.
Một số nông dân cho biết trước đây trồng ngô hoặc rau màu thường gặp biến động về giá. Khi chuyển sang trồng dược liệu theo mô hình liên kết, việc được hỗ trợ kỹ thuật và bảo đảm đầu ra giúp họ chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất.
Liên kết sản xuất giúp nông dân ổn định thu nhập dài hạn
Dù mở rộng sang nhiều lĩnh vực, nhãn lồng vẫn được xác định là cây trồng chủ lực. Hiện hợp tác xã duy trì hơn 40ha nhãn sản xuất theo quy trình VietGAP, trong đó khoảng 30ha áp dụng hệ thống tiêu chuẩn quốc tế OTAS. Nhờ kiểm soát chất lượng, mỗi năm đơn vị cung ứng trên 100 tấn nhãn quả, góp phần duy trì vị thế của đặc sản địa phương trên thị trường.
Theo các thành viên, việc áp dụng tiêu chuẩn sản xuất sạch không chỉ giúp nâng cao chất lượng nông sản mà còn tạo điều kiện tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại. Đây được xem là yếu tố quan trọng trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và độ an toàn của thực phẩm.
Không dừng lại ở phạm vi nội bộ, hợp tác xã còn đóng vai trò kết nối với các hộ dân trên địa bàn để hình thành vùng sản xuất tập trung. Trước mỗi vụ thu hoạch, phương án thu mua và giá cả được thống nhất nhằm giúp nông dân yên tâm sản xuất. Trung bình mỗi năm, đơn vị hỗ trợ tiêu thụ gần 200 tấn nhãn cho người dân địa phương.
Bên cạnh đó, việc kết hợp phát triển du lịch vườn nhãn cũng đang được triển khai như một hướng bổ trợ, góp phần quảng bá sản phẩm và tạo thêm nguồn thu.
Nhờ áp dụng đồng bộ nhiều loại hình sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ, doanh thu bình quân hằng năm của hợp tác xã đạt khoảng 450 tỷ đồng. Theo đại diện đơn vị, đa dạng hóa sản xuất là giải pháp phù hợp để thích ứng với thị trường, đồng thời giúp giảm thiểu rủi ro từ thiên tai hoặc dịch bệnh.
Trong thời gian tới, kế hoạch mở rộng diện tích cây dược liệu và duy trì các tiêu chuẩn sản xuất an toàn tiếp tục được đặt ra nhằm xây dựng chuỗi cung ứng ổn định. Những bước đi này cho thấy nông dân đang từng bước chuyển từ tư duy sản xuất đơn lẻ sang mô hình hợp tác và liên kết, qua đó tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững.