Giữa thung lũng và núi cao, vùng đất rộng hơn 130km2 sau sáp nhập đang được Lào Cai mở ra nhiều dự địa phát triển mới
Lào Cai xác định vùng đất này là địa bàn có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế toàn diện.
Hình thành không gian phát triển mới sau sáp nhập
Xã Nghĩa Tâm chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba xã Bình Thuận, Nghĩa Tâm và Minh An (trước đây thuộc huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái cũ), đánh dấu bước chuyển quan trọng về tổ chức hành chính tại khu vực phía Nam tỉnh Lào Cai. Sau sáp nhập, Nghĩa Tâm có diện tích tự nhiên 133,1 km², dân số 18.979 người, nằm cách trung tâm tỉnh khoảng 60 km.
Với vị trí tiếp giáp nhiều địa phương, Nghĩa Tâm trở thành điểm giao thoa về không gian địa lý và văn hóa. Phía Bắc xã giáp xã Chấn Thịnh, phía Tây giáp xã Thượng Bằng La (Lào Cai), phía Nam giáp xã Thu Cúc (Phú Thọ), phía Đông giáp xã Trung Sơn (Phú Thọ). Vị trí này giúp Nghĩa Tâm có điều kiện thuận lợi trong kết nối liên vùng, giao thương hàng hóa và giao lưu văn hóa giữa các khu vực lân cận.
Địa hình của xã tương đối phức tạp, gồm hai dạng chính là thung lũng và núi cao hiểm trở, với nhiều dãy núi và suối lớn chia cắt. Độ cao trung bình khoảng 400 m so với mực nước biển. Chính đặc điểm địa hình này tạo nên cảnh quan đa dạng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến phương thức sản xuất và đời sống của người dân địa phương.
Về khí hậu, Nghĩa Tâm mang đặc trưng của tiểu vùng khí hậu Tây Bắc với bốn mùa rõ rệt trong năm. Yếu tố khí hậu này, kết hợp với thổ nhưỡng phong phú, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển nông – lâm nghiệp đa dạng, từ cây lương thực đến cây công nghiệp, cây dược liệu và rừng kinh tế.
Trong 5 năm qua, kinh tế – xã hội của Nghĩa Tâm tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực. Hoạt động thương mại, dịch vụ và tiểu thủ công nghiệp có bước phát triển rõ nét. Toàn xã hiện có 320 hộ sản xuất, kinh doanh, 21 công ty và doanh nghiệp tư nhân, 8 hợp tác xã và 31 tổ hợp tác.
Kết cấu hạ tầng kỹ thuật được quan tâm đầu tư, đặc biệt là giao thông và thủy lợi. Đến nay, 100% tuyến đường trục xã và đường liên thôn đã được cứng hóa; tỷ lệ hộ dân sử dụng điện lưới quốc gia đạt 100%. Những kết quả này góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, sản xuất của người dân, đồng thời tạo tiền đề để Nghĩa Tâm bước vào giai đoạn phát triển mới.
Lào Cai định hướng Nghĩa Tâm phát huy thế mạnh nông – lâm nghiệp và dịch vụ
Bước sang năm 2026 và xa hơn là giai đoạn 2026–2030, xã Nghĩa Tâm xác định yêu cầu then chốt là phát huy tối đa các tiềm năng sẵn có để phát triển kinh tế toàn diện, bền vững. Trong đó, nông – lâm nghiệp tiếp tục được coi là trụ cột, dựa trên lợi thế về quỹ đất sản xuất rộng và điều kiện khí hậu phù hợp.
Với diện tích đất canh tác lớn, Nghĩa Tâm có nhiều dư địa để phát triển các loại cây trồng chủ lực như lúa, ngô, chè, cây ăn quả, cây quế và rừng trồng kinh tế. Bên cạnh đó, nhiều mô hình sản xuất nông – lâm kết hợp, trồng rừng gắn với chăn nuôi gia súc, gia cầm đã được hình thành và phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Địa phương cũng có điều kiện thuận lợi để phát triển cây dược liệu và các sản phẩm nông sản đặc sản, gắn với xây dựng thương hiệu địa phương.
Song song với nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ đang trở thành hướng đi quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nghĩa Tâm có các nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát của đồng bào các dân tộc, tạo ra những sản phẩm mang giá trị văn hóa và tiềm năng phục vụ du lịch trong tương lai. Ngoài ra, trên địa bàn xã còn có các cơ sở sản xuất, xưởng mộc, cơ khí dân dụng và chế biến nông sản, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.
Sự phát triển của tiểu thủ công nghiệp không chỉ giúp đa dạng hóa sinh kế mà còn mở ra cơ hội liên kết sản xuất – tiêu thụ với các thị trường ngoài địa phương, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân. Đây được xem là yếu tố quan trọng để Nghĩa Tâm giảm dần sự phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp truyền thống.
Đáng chú ý, với cảnh quan thiên nhiên còn giữ được nét hoang sơ cùng bản sắc văn hóa phong phú của các dân tộc Tày, Dao…, Nghĩa Tâm có nhiều điều kiện để xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm. Những lễ hội truyền thống, làn điệu dân ca, dân vũ và nghề thủ công nếu được đầu tư, khai thác hợp lý sẽ trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch bền vững, gắn kinh tế với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.
Trong bối cảnh Lào Cai đang định hướng phát triển kinh tế vùng cao theo hướng đa trụ cột, xã Nghĩa Tâm được kỳ vọng sẽ tận dụng tốt lợi thế nông – lâm nghiệp, kết hợp với tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, từng bước hình thành mô hình phát triển hài hòa. Với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, cùng tinh thần chủ động, sáng tạo của người dân, Nghĩa Tâm có cơ hội nâng cao đời sống Nhân dân và đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.