Nằm ven sông Hồng, vùng đất 66 km² phía Nam Lào Cai được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng mới

Điểm hội tụ động lực phát triển mới ở phía Nam tỉnh Lào Cai

Phường Âu Lâu được thành lập trên cơ sở sáp nhập phường Hợp Minh, xã Âu Lâu, xã Giới Phiên và xã Minh Quân, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tiến trình sắp xếp đơn vị hành chính và mở rộng không gian đô thị của tỉnh Lào Cai. Với diện tích tự nhiên 6.617 ha, tương đương 66,17 km², phường Âu Lâu nằm ở phía Nam tỉnh, giữ vị trí vùng thấp, có vai trò kết nối giữa khu vực trung tâm với các địa bàn lân cận của tỉnh Phú Thọ và các phường đô thị đang phát triển.

Xét về địa giới, phường Âu Lâu có vị trí tiếp giáp khá đa dạng: Phía Tây giáp các xã Việt Hồng và Lương Thịnh; Phía Nam giáp xã Đan Thượng và Hiền Lương của tỉnh Phú Thọ; Phía Tây Bắc giáp xã Quy Mông; Phía Bắc và Đông giáp các phường Nam Cường, Yên Bái và Văn Phú.

Một trong những lợi thế nổi bật của Âu Lâu là mạng lưới giao thông tương đối hoàn chỉnh, bao gồm cả đường bộ và đường thủy. Địa bàn phường nằm trên đầu mối giao thông quan trọng nối vùng Tây Bắc với đồng bằng Bắc Bộ và khu vực Đông Bắc. Đặc biệt, hành lang cao tốc Nội Bài – Lào Cai đi qua đã và đang tạo động lực lớn cho quá trình đô thị hóa, thu hút đầu tư và phát triển dịch vụ. Trong tương lai, khi tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và các tuyến liên vận quốc tế được triển khai, vai trò trung chuyển của Âu Lâu trong hệ thống giao thông liên vùng sẽ càng được củng cố.

Không chỉ thuận lợi về giao thông, Âu Lâu còn sở hữu nguồn tài nguyên nước phong phú với hệ thống sông suối, đập và hồ tự nhiên có lưu vực rộng như suối Ngòi Lâu, đập Ngả Hai, đập Đoàn Kết, đập Đá Mài, hồ Đầm Hậu, hồ Đầm Quấn. Tổng diện tích mặt nước chuyên dụng trên 450 ha mang lại giá trị lớn cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, đồng thời tạo cảnh quan sinh thái cho phát triển đô thị và du lịch.

Trong 5 năm gần đây, kinh tế phường Âu Lâu duy trì tốc độ tăng trưởng khá, với mức tăng tổng giá trị sản phẩm bình quân đạt khoảng 10%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch rõ nét theo hướng đô thị, trong đó công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp và thương mại – dịch vụ đóng vai trò ngày càng quan trọng. Toàn phường hiện có 133 doanh nghiệp và hơn 1.300 cơ sở sản xuất, kinh doanh; giá trị sản xuất công nghiệp tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2020. Nông nghiệp cũng chuyển dần sang hướng hàng hóa, chất lượng cao, với 13 sản phẩm OCOP đã được công nhận, góp phần tạo thêm sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Song song với phát triển kinh tế, hạ tầng kỹ thuật của Âu Lâu được đầu tư bài bản, đặc biệt là hạ tầng giao thông có tính kết nối cao, mở rộng không gian phát triển đô thị và tạo động lực lan tỏa cho các khu vực lân cận. Lĩnh vực văn hóa – xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, 100% trường học đạt chuẩn quốc gia, chỉ số hạnh phúc của người dân năm 2025 đạt 79%, cao hơn mức trung bình toàn tỉnh. Tỷ lệ hộ nghèo gần như không còn, chỉ ở mức 0,05%.

Định hướng phát triển Âu Lâu trong không gian đô thị mở rộng của Lào Cai

Nằm trên trục hành lang kinh tế cao tốc Nội Bài – Lào Cai và trong tương lai là đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, phường Âu Lâu giữ vị trí địa kinh tế và địa chính trị quan trọng trong quy hoạch phát triển của tỉnh. Đây vừa là trục động lực, vừa là cực phát triển mới, có quỹ đất tương đối lớn và hạ tầng đang từng bước hoàn thiện đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh các lĩnh vực đô thị và công nghiệp.

Để khai thác hiệu quả các lợi thế này, địa phương xác định yêu cầu đổi mới tư duy lãnh đạo, tư duy quản trị phát triển trong bối cảnh chuyển tiếp từ không gian nông thôn sang đô thị. Việc thống nhất nhận thức trong toàn bộ hệ thống chính trị, cụ thể hóa khát vọng phát triển bằng các kết quả thực chất, có chiều sâu và sức lan tỏa được xem là yếu tố then chốt nhằm xây dựng Âu Lâu trở thành một đô thị trọng điểm, đóng góp tích cực cho tăng trưởng chung của tỉnh Lào Cai.

Đặc thù hợp nhất từ bốn đơn vị hành chính cũ mang lại cho Âu Lâu sự đa dạng về tiềm năng phát triển. Khu vực Hợp Minh và Minh Quân có lợi thế rõ nét về kết nối giao thông liên vùng, phù hợp phát triển thương mại – dịch vụ, các khu, cụm công nghiệp và khu dân cư mới. Giới Phiên sở hữu quỹ đất lớn, là dư địa quan trọng để mở rộng không gian đô thị phía hữu ngạn sông Hồng. Trong khi đó, Âu Lâu (cũ) là điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới, có nền tảng thuận lợi để phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp chất lượng cao. Việc quy hoạch hợp lý, phát huy đúng thế mạnh từng khu vực được xác định là hướng đi nhằm tạo nên một phường Âu Lâu hài hòa về chức năng, thống nhất về mục tiêu.

Hiện trên địa bàn phường đã hình thành hai cụm công nghiệp của tỉnh là cụm công nghiệp Minh Quân (75 ha) và cụm công nghiệp Âu Lâu (50,38 ha), cùng hai khu công nghiệp Âu Lâu và Trấn Yên, trong đó khu công nghiệp Trấn Yên đang được triển khai xây dựng. Các khu, cụm công nghiệp này đang tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng công nghiệp – dịch vụ.

Bên cạnh công nghiệp và đô thị, Âu Lâu còn có tiềm năng đáng kể về du lịch nhờ cảnh quan tự nhiên đa dạng, nhiều khu vực còn giữ được vẻ nguyên sơ. Dự án sân golf tại vị trí thuận lợi, kết hợp du lịch nghỉ dưỡng, được đánh giá phù hợp với định hướng phát triển dịch vụ chất lượng cao, đồng thời vẫn bảo tồn tối đa cảnh quan tự nhiên, tạo điểm nhấn thu hút du khách.

Với những lợi thế sẵn có cùng sự nỗ lực của chính quyền và người dân, phường Âu Lâu đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa bàn năng động của tỉnh Lào Cai. Quá trình giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống song hành với phát triển kinh tế – xã hội và đầu tư hạ tầng đồng bộ đang giúp Âu Lâu chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu trở thành phường văn minh, hiện đại, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của tỉnh trong những năm tới.

Phú Quý